Wetenschappelijke redacties laten het beoordelen van studies liever over aan mannen

Discriminatie

Vrouwelijke onderzoekers worden minder vaak dan mannen gevraagd als ‘peer reviewer’ van artikelen van hun vakgenoten.

ANP / Bart Maat

Vrouwelijke geofysici worden minder vaak gevraagd om artikelen van vakgenoten te beoordelen dan hun mannelijke collega’s. Dat schrijven twee medewerkers van de American Geophysical Union woensdag in een commentaar in Nature.

Het onderzoek past in het bredere beeld dat vrouwen in de wetenschap worden gediscrimineerd ten opzichte van mannen. Het is voor het eerst dat er specifiek naar de geslachtsverdeling bij de beoordeling van wetenschappelijke artikelen, de peer review, wordt gekeken. Voor onderzoekers heeft dat beoordelen van andermans werk een belangrijke netwerkfunctie, omdat ze zo contacten krijgen met redacteuren, andere reviewers en onderzoeksleiders.

De American Geophysical Union (AGU) geeft twintig tijdschriften uit, waarin jaarlijks zo’n 6.000 artikelen worden gepubliceerd. Sinds 2013 vraagt de vereniging haar leden om leeftijd en geslacht te rapporteren. Daarnaast zijn gegevens verzameld van onderzoekers die tussen 2012 en 2016 mee hebben gedaan aan activiteiten van de vereniging. Dat leverde samen leeftijd- en geslachtgegevens op van 24.368 verschillende auteurs van wetenschappelijke artikelen.

Van die artikelen is bij de tijdschriften bekend wie de peer review heeft uitgevoerd.

Data-analist Jory Lerback en directeur publicaties Brooks Hanson van de AGU hebben die gegevens nu geanalyseerd. Van de reviewers blijkt 20 procent vrouw, terwijl dat percentage voor de auteurs in de databank een stuk hoger ligt, op 28.

Lerback en Hanson hebben vervolgens gezocht naar de oorzaak van deze scheve verhouding. Het blijkt dat vrouwen minder worden gevraagd als peer reviewer. Daarin is ook nog een verschil te zien in gedrag tussen vrouwelijke en mannelijke redacteuren van de AGU-tijdschriften. De vrouwelijke redacteuren deden 22 procent van hun verzoeken aan een vrouw; bij mannelijke redacteuren was dat 17 procent.

Hoe de man-vrouwverdeling was op de redacties, is niet duidelijk. Uit eerder Australisch onderzoek bij wetenschappelijke managementbladen blijkt dat vrouwen sterk ondervertegenwoordigd zijn in die redacties.

Lerback en Hanson onderzochten ook of benaderde reviewers wel eens een verzoek afwijzen. Vrouwen deden dat even vaak als mannen.

Universiteiten, subsidiegevers en tijdschriften werken er wel aan om de scheve man-vrouwverhouding te verbeteren.