Column

Vier jaar lang elke dag protesteren tegen Trump

Sandra Smallenburg zag He Will Not Divide Us, een performancekunstwerk en protest tegen Trump van Shia LeBeouf.

Demonstranten bij het Museum of the Moving Image in New York. Screenshot Hewillnotdivide.us

Dat performancekunst een duursport is, weten we sinds de Taiwanese kunstenaar Tehching Hsieh bekendheid kreeg met zijn One Year Performances. Uithoudingsproeven waren dat, waarvoor de kunstenaar zich een jaar lang liet opsluiten in een houten kooi (Cage Piece, 1978-79) of een jaar lang buiten bivakkeerde (Outdoor Piece, 1981-82). Ook performancemeesteres Marina Abramovic legde zichzelf vaak opdrachten met eindeloze tijdspannes op. De gehele Chinese Muur bewandelen bijvoorbeeld, of drie maanden lang onafgebroken in de ogen staren van bezoekers van het Museum of Modern Art in New York.

De Amerikaanse kunstenaar en acteur Shia LaBeouf is afgelopen vrijdag begonnen met een performance die vier jaar zal duren – zo lang als president Donald Trump aan de macht is. Of korter, mocht hij eerder aftreden. Iedere dag wil LaBeouf, samen met de inwoners van New York, protesteren tegen de 45ste president. Dat doet hij bij de ingang van het Museum of the Moving Image, waar hij een webcam installeerde, met daarboven de tekst HE WILL NOT DIVIDE US, in zwarte kapitalen op de witte muur. Iedereen die wil, kan voor de camera gaan staan en de woorden uitspreken. De beelden worden 24 uur per dag live gestreamd op de site hewillnotdivide.us.

Vrijdag, op de dag van Trumps inauguratie, trapte rapper Jaden Smith om 9:00 ’s ochtends het kunstwerk af. Daarna vormden zich al snel groepjes voor de camera. Blanke jongens met bloemen in het haar zongen samen met zwarte hiphoppers keer op keer hetzelfde regeltje, als een mantra. Er werd gejuicht en geklapt, breakdancers deden hun moves, met emmers werden drumkits gebouwd.

Ook zonder bezoekers is het kunstwerk heerlijk om naar te kijken. ’s Nachts zie je alleen de lege, natte straten van Queens, met knipperende verkeerslichten en een enkele vuilniswagen die voorbij rijdt. Wanneer het bij ons lunchtijd wordt, zie je hoe New York langzaam wakker wordt. Mensen lopen naar hun werk. De eerste bezoekers van het kunstwerk dienen zich aan.

’s Middags is het pleintje voor het museum weer volgestroomd. In de regen staan ze met spandoeken voor de camera. ‘Hij zal ons niet verdelen’, klinkt het, in steeds een ander tempo, steeds een ander ritme. Soms swingend als een gospelsong, dan gedreven als een demonstratie van boze burgers. Ware saamhorigheid.

De politie in New York houdt intussen LaBeouf en medewerkers aan het kunstwerk goed in de gaten. Afgelopen zondag kwam het al bijna tot een handgemeen tussen LaBeouf en een aanhanger van Trump. Als de president niet voortijdig laat ingrijpen, zal de tentoonstelling nog tot 20 januari 2021 lopen.