Staat niet nalatig bevonden in Q-koortszaak

De Nederlandse staat heeft genoeg gedaan bij de voorlichting over de Q-koortsepidemie van 2007-2011. Dat oordeelt de rechtbank in Den Haag.

Advocaten Luc Rohof en Ivo Sindram behartigden de belangen van de Q-koortspatienten. Foto ANP/Bram van Biezen

De overheid heeft niet nalatig gehandeld in haar aanpak van de Q-koorts tussen 2007 en 2010. Gezien de stand van de wetenschap, destijds, over de oorzaak van de koorts was de voorlichting van de overheid aan betrokken bedrijven, omwonenden en passanten afdoende. Ook was er toendertijd te weinig bekend over de gevolgen van de ziekte voor mens en dier om achteraf te stellen dat de staat meer had moeten doen.

Dat maakte de Haagse rechtbank woensdagochtend bekend. 297 slachtoffers van de Q-koorts hadden de staat voor de rechter gedaagd. Ze eisten een schadevergoeding omdat ze vonden dat de staat nalatig was geweest. Sinds 2009 zijn 74 mensen aan de gevolgen van de ziekte overleden. Er zijn nog zo’n 300 patiënten met chronische Q-koorts. Ongeveer 800 mensen kampen nu nog met chronische vermoeidheid. Bedrijven gingen failliet.

De rechtbank wees vanmorgen hun eis tot schadevergoeding af. ”De rechtbank is van oordeel dat de algemene voorlichting over Q-koorts voldoende is geweest”, aldus het vonnis. ,,Verder konden omwonenden en passanten op basis van de verstrekte informatie weten in welke gemeenten zich een (mogelijk) besmet bedrijf bevond. Doel hiervan was dat mensen een eigen inschatting konden maken van de gevaren die zij liepen en, zo mogelijk, preventieve maatregelen konden nemen.”

Reacties zijn heftig

De uitspraak van de Haagse rechtbank zorgde voor heftige emoties. Met tranen in de ogen zegt Berry van IJzendoorn, een zzper in de bouw die in 2009 ziek werd van wat achteraf q-koorts bleek, en nu arbeidsongeschikt is: ,,De rechter houdt hiermee de politiek de hand boven hoofd. Hoezo kon de overheid destijds niet beter weten? Zelf haalde ik mijn informatie simpelweg via Google van Australische websites. Er was genoeg bekend over de risico’s”. De advocaten van de slachtoffers wilden woensdagochtend eerst het zeventig pagina’s tellende vonnis lezen, alvorens ze besluiten of ze in hoger beroep gaan.

Lees ook: Overheid greep ‘veel te laat’ in tegen Q-koorts

Marianne Thieme, lijsttrekker voor de Partij van de Dieren, was bij de uitspraak aanwezig. Ze reageerde teleurgesteld, al zag ze ook wel dat de bestuursrechter weinig anders kon, gelet op de bestaande wetgeving en bestuursrechtelijke beginselen. ,,Daarom is nu de politiek aan zet”, zegt ze. ,,De wetgever moet voor dit soort crisissituaties veel strakkere regels maken, waarbij het belang van de gezondheid van mens en dier voorop staat. Nu prevaleerde te veel het economisch belang.”

In een onderzoek in 2012 stelde de Nationale Ombudsman dat de overheid meer had kunnen doen, en stelde een compensatie voor de slachtoffers voor. Dat voorstel wees de staat af. De rechter zei woensdagochtend dat de rechtbank de handelwijze aan andere beginselen toetst dan de Ombudsman.

    • Kees Versteegh