Schisma in vereniging voor euthanasie om rol medici

Zelfgekozen levenseinde

Het bestuur van de NVVE ziet geen rol meer voor de arts bij mensen die „klaar zijn met leven”. Critici hebben er geen vertrouwen meer in.

Minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ANP / Robin Utrecht

De arts zou geen beslissende rol moeten spelen bij het zelfgekozen levenseinde van mensen die klaar zijn met leven. Dit is het belangrijkste standpunt in de beleidsvisie ‘Vrijheid van Sterven’, die is geschreven door een groep ontevreden leden van de meest prominente belangenbehartiger voor euthanasie, de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).

De leden schreven de visie uit onvrede met de koers die het NVVE-bestuur de afgelopen jaren heeft gevaren. Het bestuur van de NVVE heeft de nieuwe visie na maanden van interne onvrede overgenomen, bevestigt directeur Robert Schurink aan NRC. Die „ommezwaai” vindt een groep ontevreden leden „ongeloofwaardig.”

De onvrede die lange tijd sudderde behelsde onder meer een oproep van een groep leden aan het bestuur om op te stappen, blijkt uit een notitie in het bezit van NRC, uit december vorig jaar. Daarin staat dat het beleid van de NVVE in 2015 en 2016 wordt gekenmerkt door „koersloosheid, toenemende onvrede onder leden en medewerkers en teloorgang van de stem in het maatschappelijk debat.”

De opstellers van de notitie zijn oud-bestuurslid Wouter Beekman en consulent hersenaandoeningen Hans van Dam. Zij zeggen dat 51 actieve NVVE-leden de oproep tot aftreden ondersteunden. NVVE-directeur Schurink erkent dat leden hebben gevraagd af te treden, maar denkt dat het gaat om „een kleiner aantal.”

De onvrede dateert al van eind 2015 toen de NVVE de beleidsvisie ‘Waardig Sterven’ publiceerde. Kernpunt was afschaffing van de strafbaarheidstelling van euthanasie. Artsen zouden dan zonder angst voor vervolging kunnen meewerken aan euthanasie. Daarbij gaat het om mensen die ernstig en uitzichtloos lijden.

Voor de categorie mensen die „klaar zijn met leven” zou er een ‘laatstewilpil’ moeten komen, die onder toezicht van arts of apotheker verstrekt zou kunnen worden.

In hun alternatieve beleidsvisie bepleiten Beekman en Van Dam dat de NVVE zou moeten ijveren voor een ‘laatstewilpil’ die „veilig” verkrijgbaar moet zijn, maar juist zonder tussenkomst van een arts. Een „stervenshulpbegeleider” zou kunnen helpen bij het sterven „in eigen regie.” De wens om te sterven is dan leidend, niet het oordeel van een arts of dat ook mag.

Dit voorstel komt grotendeels overeen met het initiatiefwetsvoorstel dat Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66) in december presenteerde en met de kabinetsbrief die minister Schippers (Zorg, VVD) eerder vorig jaar aan de Kamer stuurde. Daarin wordt ook gepleit voor mogelijkheden van een zelfgekozen dood zonder tussenkomst van een arts. Onder druk van de leden, en na raadpleging van experts, heeft het NVVE-bestuur zich inmiddels achter de alternatieve visie geschaard. Schurink stelt dat „iedereen binnen de NVVE” daarmee nu ook het D66-initiatiefwetsvoorstel steunt.

Eind maart is er een ledenvergadering. Beekman en Van Dam hopen dat het bestuur alsnog opstapt.