Rutte en de onzin van The New York Times

In The New York Times las ik dat je die open brief van Rutte deze week kunt vergelijken met de strategie van Trump. Hier keek ik even van op. Ik kan me niet herinneren dat de Amerikaanse president mensen ooit opriep normaal te doen. Niet echt zijn stijl. Maar wat normaal en abnormaal is in de politiek, wat extreem en mainstream – je weet het niet meer.

Voordat Wilders zaterdag in Koblenz bijeenkwam met populistische nationalisten uit Europa, commentarieerde De Telegraaf dat de PVV-leider bezig is „verder te radicaliseren”. Wilders „vindt blijkbaar dat hij thuishoort tussen deze extremisten”, aldus de krant.

Sympathisanten van de PVV-leider zien dit anders. Een blogger die Wilders doorgaans steunt, publiceerde zaterdag een foto van de PVV-leider met onder anderen Frauke Petry (AfD) en Marine Le Pen (Front National) in Koblenz, en schreef eronder: „Het is dit of de burgeroorlog.”

Wilders, voorop in de Peilingwijzer met een slordige twintig procent van de stemmen, zinspeelde daar zelf eerder ook op. Blijkbaar doen de overige tachtig procent er niet meer toe: over extreem gesproken.

Toch vrees ik dat we de komende tijd nog raar gaan opkijken. Zo merk ik dat sommige insiders verwachten dat het Witte Huis als eerste Wilders in plaats van premier Rutte zal uitnodigen voor een bezoek.

De best geïnformeerde diplomatiek correspondent van The Washington Post, Josh Rogin, schreef vorige week dat de strateeg van Trump, Steve Bannon, „het Trump-apparaat in contact wil brengen met populistische leiders in de wereld, vooral in Europa”.

Het zou nogal een statement zijn, ook gezien de Franse en Duitse verkiezingen na de onze.

Maar dit is de wereld waarin wij nu leven. In het Witte Huis bewonderen ze Brexit en steunen ze andere anti-EU-politici in Europa. Intussen wil Trump de onbegrensde vrijheid van meningsuiting laten samengaan met begrenzing van immigratie en vrijhandel, en dat in Amerika: denk daar eens over na.

Dus wij kunnen ons druk maken over een advertentie waarin Rutte zinspeelt op afkeer van Anderen. Verheffend vond ik die ook niet, maar onbegrijpelijk evenmin: de weerzin tegen immigratie en islam is te groot om aan Wilders over te laten. Negeert Rutte dat sentiment, dan geeft hij het land in handen van populisten die twintig procent steun genoeg vinden om de macht te claimen, op straffe van burgeroorlog.

Dus die vergelijking van The New York Times had niet onzinniger kunnen zijn: wat Rutte doet, is proberen te voorkomen dat ook in dit land het Trumpisme de baas wordt.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus