Opinie

Ook linkse kiezer doet deur op slot

Kandidaat-Kamerleden Zihni Özdil (GroenLinks) en Dilan Yesilgöz (VVD) nemen de lezer mee op campagne.

Uit onderzoek blijkt dat canvassen – bij mensen thuis aanbellen om te vragen of ze gaan stemmen – nog steeds het beste werkt als het gaat om het bereiken van potentiële kiezers. Het efficiëntst is daarom langs de deuren gaan in wijken waar relatief veel stemmers uit dezelfde hoek als jouw partij zitten.

Toch keek ik er als ‘nieuwkomer’ in de politiek tegen op toen ik voor het eerst in mijn leven ging canvassen, afgelopen december. Door de angst dat het ‘zieltjes winnen’ zou zijn. Faliekant mis had ik het. Canvassen is een van de leukste en leerzaamste aspecten van een campagne, juist omdat we geen ‘zieltjes winnen’, maar aan mensen vragen waar ze mee zitten en welke thema’s ze belangrijk vinden voor de verkiezingen. Canvassen is vooral goed luisteren.

Zo was er de oude dame in Amsterdam Centrum-Oost die aangaf ‘altijd links’ te stemmen. Waar ze zich zorgen om maakte? Dat er voor het eerst geen kerstboom op het pleintje voor haar portiek stond. „Als het is vanwege de reden die ik denk, ga ik boos worden. We hebben al heel veel opgegeven voor nieuwkomers.”

De zogenaamde ‘oorlog tegen Kerst’ – een van de vele verzinsels over cultuur van rechts Nederland – blijft hangen, ook bij progressieve stemmers. Dat was de eerste les voor mij.

Wij schreven de contactgegevens van de dame op met de belofte uit te zoeken waarom de kerstboom er niet meer stond. Het bleek een ordinaire bezuiniging te zijn, met als oorzaak niet de ‘oorlog tegen Kerstmis’, maar de oorlog tegen collectieve voorzieningen in wijken, door dit kabinet onder andere ingezet via decentralisaties.

Vorige week hebben we in Alkmaar gecanvast. In een hogeremiddenklassewijk, weer met relatief veel progressieve stemmers. Ze wonen in mooie rijtjeshuizen met dure auto’s voor de deur. Veel mensen hebben de deur driedubbel op slot, ook als ze thuis zijn. ‘Klik-klak-klik’ gaat het als je aanbelt. Geen toeval: naast zorg en onderwijs bleek veiligheid een belangrijk thema voor de bewoners. Of de buurt dan zo onveilig was? „Helemaal niet”, was het antwoord dan. „Het is superveilig hier, maar we zijn bang dat dat niet zo blijft.” Een duidelijke reden was er niet, behalve dat ze het gevoel hadden dat ‘de wereld steeds onveiliger wordt’.

Les nummer twee: politiek is alle zorgen van alle mensen serieus nemen. Het is een mythe dat rechtse stemmers zich alleen zorgen maken om culturele thema’s en linkse stemmers alleen om sociaal-economische thema’s. We zijn uiteindelijk allemaal, op onze eigen manier, bezorgde burgers.

Zihni Özdil is historicus en kandidaat-Kamerlid voor GroenLinks.