Cultuur

Interview

Interview

Lilianne Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking spreekt tijdens een werkbezoek in 2013 aan Afrika in Bujumbura over voorbehoedsmiddelen.

foto Frank van Beek/ANP

Minister in actie tegen Trumps anti-abortusbesluit

Lilianne Ploumen, minister Ontwikkelingssamenwerking

Minister Ploumen sprokkelt 600 miljoen dollar bij elkaar om veilige abortussen en voorlichting te redden, na een besluit van de nieuwe Amerikaanse president.

Minister Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) denkt woensdagavond 600 miljoen dollar bij elkaar te hebben om een van de eerste besluiten van de Amerikaanse president Trump teniet te doen.

Die stopte zaterdag met de financiering van organisaties die vrouwen in ontwikkelingslanden helpen bij gezinsplanning. Vrouwen kunnen dan ook geen veilige abortus meer krijgen.

Wanneer kwam u op het idee voor uw actie?

„Vorige week begon al rond te zoemen dat Trump dat besluit zou gaan nemen, maar ik hoopte dat het bij een gerucht zou blijven. Toen ik dit weekend hoorde dat hij het echt had gedaan, dacht ik: dit kan niet. Het gaat niet alleen om veilige abortus, hè. De organisaties die nu geen geld meer krijgen van de Verenigde Staten geven ook voorlichting aan vrouwen en meisjes: hoe je een zwangerschap voorkomt, hoe je een zwangerschap plant, hoe je gezond blijft, hoe je ervoor zorgt dat je geen geslachtsziekte krijgt. En dat ze de baas zijn over hun eigen lichaam.”

Wat ziet u als het vervelendste gevolg van Trumps besluit?”

„Dat het onmogelijk maken van abortus niet leidt tot minder abortussen, maar tot meer onverantwoorde praktijken in achterafkamertjes en tot meer moedersterfte. Een van de getroffen organisaties, Marie Stopes International, zegt dat het verlies van hun financiering de komende vier jaar zal leiden tot 6,5 miljoen ongewenste zwangerschappen, 2,2 miljoen (onveilige) abortussen en het onnodig overlijden van 21.700 jonge moeders.”

Hoe krijgt u die 600 miljoen die nu nodig is bij elkaar?

„We zijn de hele dag al aan het bellen en ik denk dat we vanavond een lijst zullen hebben van landen en organisaties die de komende jaren geld willen storten. Ik heb al een paar ja’s. Iedereen moet op zoek naar ruimte in de begroting, ik ook. Nederland draagt nu 140 miljoen euro per jaar bij, en daar moet dus een bedrag bij. Brazilië is een land dat altijd al veel doet, Denemarken, Zweden, maar ook bijvoorbeeld Rwanda. Het zijn niet de landen om ons heen die bereid zijn om geld te geven.”

Gaat het u ook om de effecten van goede gezinsplanning op de economie van een land?

„Ja, natuurlijk, er is een duidelijke relatie tussen welvaart en economische groei aan de ene kant en aan de andere kant het aantal vrouwen dat zelf kan beslissen over zwangerschap en geboorte. Meisjes die niet op jonge leeftijd al zwanger worden gaan langer naar school. Ze zijn beter voorbereid op een baan en beter in staat om voor een gezin te zorgen. Het organisatieadviesbureau McKinsey heeft berekend dat het landen de komende tien jaar 25 procent groei zou opleveren als vrouwen wereldwijd mee zouden doen aan de arbeidsmarkt. Als vrouwen in Afrika net zoveel toegang zouden krijgen tot de productiemiddelen als mannen zou dat een groei van 17 procent opleveren.”

Krijgt u negatieve reactiesop uw actie?

„Juist heel veel positieve, op Facebook en Instagram, ook uit de Verenigde Staten. Organisaties voor gezinsplanning vragen hoe ze kunnen bijdragen. Ik heb maar één negatieve reactie gekregen, van iemand die hoe dan ook tegen abortus is.”

En de populistische partijen in Nederland? Die zijn in principe tegen ontwikkelingshulp.

Ja, maar ik heb ze nu niet gehoord. Lastig voor ze om zich hier tegen te keren, want ze zouden toch voor de rechten van vrouwen moeten zijn.”

Naschrift (25 januari 2017): Ploumen verzamelt een bedrag van 600 miljoen dollar, niet 600 miljoen euro, zoals in een eerdere versie van dit bericht stond. [red.]