Aangifte tegen trustkantoren vanwege Panama Papers

Om welke kantoren het gaat en waarom DNB aangifte tegen ze doet, wil de toezichthouder niet zeggen.

Een beveiliger houdt de wacht voor het hoofdkantoor van Mossack Fonseca, na het verschijnen van de Panama Papers. Foto Alejandro Bolivar / EPA

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft naar aanleiding van de Panama Papers, het grote datalek dat wereldwijde belastingontwijking aan het licht bracht, aangifte gedaan tegen een aantal trustkantoren. Dat meldt Willemieke van Gorkum, directeur integriteit bij de toezichthouder, woensdag in een vraaggesprek met Het Financieele Dagblad en Trouw.

Om welke kantoren het gaat en waarom DNB aangifte tegen ze doet, wil Van Gorkum niet toelichten tegenover beide kranten. Ook zegt ze niet tegen hoeveel kantoren de toezichthouder actie heeft ondernomen. De Nederlandsche Bank was woensdagochtend niet meteen bereikbaar om de uitspraken van Van Gorkum nader toe te lichten.

Onderzoek naar onthullingen loopt nog

Ruim negen maanden nadat de openbaringen uit de Panama Papers verschenen doet DNB nog altijd onderzoek naar het datalek. In de documenten, de interne administratie van de Panamese juridisch dienstverlener Mossack Fonseca, kwamen verschillende Nederlandse dienstverleners voor. Het ging daarbij onder meer om trustkantoren, banken, notarissen en belastingadviseurs.

“We hebben op basis van de openbaar gemaakte gegevens dataonderzoek gedaan en acties ondernomen bij individuele instellingen”, zegt Van Gorkum tegenover de twee kranten. “Niet alleen bij banken en trustkantoren, maar ook bij pensioenfondsen en verzekeraars. Daarvan loopt nog een aantal onderzoeken, mede in samenwerking met andere toezichthouders.”

Begin 2014 concludeerde De Nederlandsche Bank na onderzoek al dat trustkantoren hun werk lang niet altijd goed doen. Zo controleerden ze niet goed genoeg wat het doel is van de vennootschappen die ze beheren en waar het geld van hun klanten vandaan komt. Daardoor bestaat het risico dat de bv’s gebruikt worden voor het witwassen van geld of het financieren van terrorisme.

Het wegsluizen van geld

Nederland kende volgens Trouw en het FD begin dit jaar 239 trustkantoren, organisaties die vennootschappen beheren voor hun klanten. Gezamenlijk beheren zij ongeveer 24.000 bedrijven, waarvan een groot deel brievenbusfirma is. Door die bv’s – een bedrijf zonder kantoor of personeel – stroomt jaarlijks 4 miljard euro.

Uit de Panama Papers bleek vorig jaar eens te meer dat zulke vennootschappen geregeld worden gebruikt voor het wegsluizen van geld naar belastingparadijzen. Onduidelijk is nog hoeveel van bv’tjes voor illegale praktijken werden gebruikt. Belasting ontwijken is wettelijk namelijk niet verboden, het ontduiken van belasting echter wel.