Poolse regering wint zaak over museum WO2

Daardoor kan het museum in Gdansk naar inzicht van de Poolse regering een meer nationalistische insteek krijgen.

Op 23 januari konden historici en journalisten alvast een kijkje nemen in het museum in Gdansk, dat eind februari open had moeten gaan. Foto Czarek Sokolowski / AP

De regering van Polen heeft een rechtszaak gewonnen die het had aangespannen tegen een groot nieuw museum over de Tweede Wereldoorlog in Gdansk. Door de beslissing van de rechtbank kan de regering het museum nu naar eigen inzicht op een meer nationalistische manier vormgeven.

In Gdansk wordt sinds 2008 aan een permanente tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog gewerkt. Eind februari had het open moeten gaan. In het museum wordt de Tweede Wereldoorlog in een mondiale context behandeld. Zo staan er tanks van de Amerikanen en de Sovjets en een Duits treinstel. Die insteek zint de populistisch-nationalistische regering van de in 2015 aan de macht gekomen partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) niet.

Partijleider Jaroslaw Kaczynski vindt dat het museum zich moet richten op het lijden en de heldendaden van de Polen in de Tweede Wereldoorlog. Het past in de lijn van de regering om via “geschiedkundig beleid” te pogen een sterkere nationale identiteit bij het volk op te bouwen.

Fusie

Het museum in Gdansk heeft tot nu toe ruim 11 miljoen euro gekost. De beslissing van de rechter houdt in dat het museum juridisch fuseert met het Museum van Westerplatte en de Oorlog van 1939. Dat museum is nog niet gebouwd. Door de fusie krijgt de Poolse minister van Cultuur het recht de directeur van het museum van Gdansk te ontslaan en zelf een nieuwe te benoemen.

Huidig directeur Pawel Machcewicz zegt tegen de BBC dat hij het een slechte beslissing zou vinden het perspectief van het museum te veranderen. De Poolse geschiedenis valt volgens hem niet los te zien van de internationale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog:

“Het zou erg kostbaar zijn de tentoonstelling nu te veranderen, dus laten we hopen dat de minister van gedachten verandert. [...] Je kunt niet gewoon sommige voorwerpen weghalen, dat zou schandalig zijn.”

De Poolse regering onderneemt meer pogingen om de eigen nationalistische perceptie van de Tweede Wereldoorlog over het voetlicht te brengen. Vorig jaar nam Polen een controversiële wet aan die het strafbaar stelt om concentratiekampen van de nazi’s op Pools grondgebied “Poolse vernietigingskampen” te noemen. Op die overtreding staat maximaal drie jaar cel. Over die beslissing zei de minister van Justitie toen:

“Onze verantwoordelijkheid is het verdedigen van de waarheid en waardigheid van de Poolse staat en de Poolse bevolking.”