Na #OscarsSoWhite, de dreiging van #CésarsSoMacho

Wat is er aan de hand in Frankrijk? Vorige week brak er een rel uit over de benoeming van de 83-jarige filmmaker Roman Polanski tot president van de Césars, de hoogste Franse filmprijs die hij als regisseur al vier keer won. Een erebaantje, maar Polanski had in 1977 illegaal seks met een minderjarige in de VS. Dus riepen feministische groepen op tot een boycot en een betoging tijdens het gala van 24 februari. Minister Rossignol van Vrouwenrechten vond dat de benoeming „verkrachting goedpraat”.

Vanuit de filmwereld klonk echter louter bijval. De Franse minister van Cultuur en regisseur Gilles Lellouche wezen erop dat „de misdaad is verjaard” en „het slachtoffer royaal afgekocht”. Frankrijk gaat aan polemieken ten onder, zuchtte Lellouche. „Worden wij soms Amerikanen?” Collega Guillaume Canet vond het raar dat Polanski na veertig jaar ongestoord wonen en werken nu opeens een misdadiger is, anderen noemden de „familievader” zelfs „de trots van de Franse cinema”. In Le Parisien fluisterde een anonieme acteur dat niemand ruzie riskeert met Polanski, echtgenote Emmanuelle Seigner en hun machtige vrienden.

Hoe zat het ook alweer? In 1977 lokte de 43-jarige Polanski de toen 13-jarige Samantha Geimer onder het mom van een fotoreportage naar de villa van vriend Jack Nicholson, drogeerde haar met slaappillen en misbruikte haar. Polanski, die later in zijn autobiografie schreef hoe hij de moord op zijn hoogzwangere echtgenote Sharon Tate in 1969 verwerkte door veel seks met Zwitserse kostschoolmeisjes, zag het probleem niet zo. De rechter wel. Polanski bekende illegale seks met een minderjarige, in ruil voor een proeftijd en 42 dagen ‘psychiatrische observatie’ in een luxe kliniek. Tot diezelfde rechter in die proeftijd een kiekje zag van Polanski met jonge meisjes op het Oktoberfest van München en hem alsnog keihard wilde aanpakken: 50 jaar cel. Polanski vluchtte naar Parijs en had een relatie met de piepjonge Nastassja Kinski voordat hij spijt betuigde en settelde met Seigner. Omdat Polanski de VS ontvluchtte in zijn proeftijd, loopt de zaak daar nog steeds. Als Frans staatsburger is hij tegen uitlevering beschermd.

De zaak achtervolgt Polanski. In 2009 dreigde Zwitserland hem uit te leveren. In Polen, waar hij wil filmen, sprak het hooggerechtshof zich in december uit tegen uitwijzing. Maar in Frankrijk verandert de publieke opinie ook, zo bleek onlangs bij de zelfmoord van de 83-jarige pubermeisjesfotograaf David Hamilton, die van misbruik van minderjarige modellen was beticht. De benoeming van Polanski, zo vlot na dat schandaal, gold als een provocatie. Dinsdag, een week na zijn aanstelling, liet de advocaat van de regisseur weten dat Polanski de eer aan zichzelf houdt. Een ander mag het erebaantje uitvoeren. Na #OscarsSoWhite dreigde anders #CésarsSoMacho.

    • Coen van Zwol