Jonge Tamils op barricade voor hun eeuwenoude stierentemmen

India

Bij de tradities in het Zuid-Indiase Tamil Nadu hoort een ritueel waar ze in de verre hoofdstad Delhi een einde aan willen maken. Demonstranten vechten voor het behoud van hun eigen cultuur.

Deelnemers aan het stierentemmen in de plaats Alanganallur, ruim 400 kilometer ten zuiden van Chennai, in 2014. Foto Arun Sankar K./AP

Ze doen het al meer dan duizend jaar, en nu zou het ineens niet meer mogen? In minder dan een week tijd is een apolitiek protest van jongeren in het zuiden van India uitgegroeid tot een schrille noodkreet ter verdediging van de eigen cultuur. Het strijdpunt: een verbod op het traditionele dapperheidsritueel jallikattu, oftewel: stierentemmen.

Nee, niet stierenvechten, kom met die term niet bij de demonstranten aan. Het is stierentemmen. „Stieren zijn onze familie. Er is geen wreedheid, stop met het gebruik van die term”, fulmineerde GK Prakash Kumar (1987), een beroemdheid uit de Tamil-filmindustrie, in een woedend YouTube-filmpje. „Het is geen sport zoals in Mexico, waar ze de stier doden en opeten.”

Het wordt in India „de Arabische Lente van de Tamils” genoemd. Wat dinsdag begon als een leiderloos protest van enkele honderden scholieren en studenten aan het zwoele Marina Beach, groeide met behulp van sociale media uit tot een massale demonstratie van duizenden overwegend jonge Tamils. De politie hield het op vijftienduizend betogers, maar volgens Indiase media waren het er zeker twee keer zo veel. Zij protesteerden aanvankelijk vreedzaam tegen wat zij zien als de ‘onderdrukking’ van hun cultuur, die in veel opzichten afwijkt van de cultuur in het noorden van India, het politieke centrum van het land, waar ook hoofdstad New Delhi ligt.

In 2014 vonden dierenbeschermers, onder aanvoering van People for the Ethical Treatment of Animals (PETA), gehoor bij het Supreme Court, het hoogste Indiase rechtscollege. De rechters verboden jallikattu.

Jallikattu wordt door de voorstanders beschouwd als een traditionele sport die aantoonbaar – via archeologische vondsten – tot minstens vier eeuwen voor de jaartelling teruggaat. De traditie leeft vooral in de plattelandsdorpen van Tamil Nadu. Tijdens Pongal, een vierdaags oogstfestival dat half januari eindigt, worden verspreid over de deelstaat tientallen jallikattu’s gehouden, met speciaal gefokte stieren. De jonge stieren van een inheems Indiaas ras worden door een haag van joelende jongemannen geleid. ‘Stierentemmers’ klampen zich vast aan de grote bobbel, net achter de nek, en proberen vast te houden terwijl de angstige stier hen probeert af te schudden. Doel is zo lang mogelijk vast te houden.

Dierenbeschermers vinden jallikattu mishandeling. Volgens hen zijn de stieren doodsbang voor de joelende mannen. Ook zouden ze extra fel worden gemaakt door ze te pijnigen. Dat zou gebeuren door harde rukken aan hun neusringen, het toedienen van alcohol, uitzinnige mannen die de stieren in de staart bijten, en soms door de stiekeme bewerking met scherpe voorwerpen.

‘Niet waar’, roepen de beoefenaars. De stier mag geen pijn worden gedaan. Voor hindoes zijn koeien heilig en heeft ook de stier een speciale status. Jongemannen worden soms door de stieren gedood of zwaar verwond. Dat hoort erbij, vinden de deelnemers. Maar het verwonden van een stier betekent volgens de overlevering het afroepen van groot onheil over het dorp.

Watjes en echte mannen

Opmerkelijk is dat bij het verbod het hoge aantal menselijke slachtoffers onder de stierentemmers geen rol speelt. Tussen 2010 en 2014 vielen volgens de krant Times of India 1.100 gewonden en 17 doden tijdens jallikattu-evenementen. In de afgelopen twintig jaar zouden volgens de krant onder de deelnemers ruim tweehonderd doden zijn gevallen.

Sommige dorpen besloten vorige week tijdens Pongal het verbod te negeren. De politie pleegde honderden arrestaties onder stierentemmers en organisatoren van de jallikattu’s. Veel Tamils zagen dat als een regelrechte aanval op hun cultuur en hun familietradities. Het beroofde hen van een dapperheidsritueel, waarbij de watjes worden gescheiden van de ‘echte mannen’. Om te benadrukken dat de dapperheidstraditie geloof overstijgt, werden donderdag op Marina Beach door de overwegend hindoeïstische demonstranten met gejuich christenen en moslims verwelkomd die zich bij de protesten aansloten. „Pongal en jallikattu zijn belangrijk voor iedereen in Tamil Nadu”, zei Kafeel Ahmed.

Sinds vorige week dinsdag overnachtten de jongeren in de openlucht op Marina Beach - ’s nachts is het ruim 20 graden in Chennai. Sympathiserende burgers trokken naar het strand met gratis voedsel en water voor de ‘Marina Volunteers’. De belangrijke verkeersader langs het strand werd geblokkeerd. Steeds meer scholen en universiteitsgebouwen in Tamil Nadu sloten hun deuren uit solidariteit met de demonstranten. Ook sommige bedrijven zagen zich gedwongen te sluiten, want naast studenten en scholieren behoren ook jonge IT-professionals, die hier ‘techies’ genoemd worden, tot de harde kern van jallikattubetogers. Vrijdag gingen ook medische klinieken dicht nadat tientallen jonge artsen zich op Marina Beach meldden, en legden honderden advocaten in de hoofdstad van Tamil Nadu eveneens uit protest hun werk neer.

Het volk leek te winnen

Opmerkelijk was niet alleen de jeugdige leeftijd (tieners en twintigers) van de verdedigers der traditie, maar ook hun anti-politieke houding. De demonstranten lieten geen politici toe. De paar die probeerden hen toe te spreken, werden uitgefloten. Hen werd aangeraden Marina Beach te verlaten en niet terug te keren voordat recht was gedaan aan de Tamil-cultuur. „Geen tijdelijke oplossingen. We willen jallikattu terug, permanent. We willen respect voor onze cultuur”, zei een vrouwelijke arts, demonstrerend in haar witte doktersjas.

Het volk leek te winnen toen de ernst van de zaak doordrong tot New Delhi. India is een unie, en Tamil Nadu is een belangrijke lidstaat met veel industrie. Premier Narendra Modi en de ministers van Justitie en Milieu – onder wie de Wet ter Bescherming van Dieren tegen Wreedheden valt – spraken hun sympathie uit voor de betogers, hoewel zij alle behoren tot regeringspartij BJP – de hindoepartij die ‘Moeder Koe’, en de stier, hoog in het vaandel heeft.

Zaterdagavond werd, met medewerking van New Delhi, door de premier van Tamil Nadu een verordening getekend die het mogelijk maakte per direct jallikattu’s te organiseren. Dat gebeurde op zondag op verscheidenen plekken, onder auspiciën van de overheid. Bij zo’n evenement, dat nota bene werd geïnaugureerd door Tamil Nadu’s minister van Landbouw, vielen twee doden en vijftig gewonden onder de jonge deelnemers. Dat was geen reden voor de overheid om op haar schreden terug te keren.

Maar de protesten – die zich inmiddels naar andere steden hadden uitgebreid – duurden voort. Want de jongeren beseften dat de verordening slechts een schijnoverwinning was, omdat ze slechts een tijdelijke vrijbrief bood. Een politieke truc, meenden ze. Respect voor de Tamil-cultuur vereiste permanente opheffing van het verbod. Na de officiële jallikattu-evenementen gaf de politieke leiding van Tamil Nadu de politie echter het bevel de demonstraties te beëindigen.

Toen was het gedaan met vreedzaamheid. Een harde kern van demonstranten in Chennai, en de grote steden Madurai en Coimbatore raakte maandagochtend slaags met de politie. Agenten, sommige met zakdoeken voor hun mond – uit schaamte, meende een demonstrant – sloegen met wapenstokken in op de jongeren, stenen vlogen over en weer. Bij Marina Beach werd een politiebureau in brand gestoken, doorgangswegen werden door woedende jongeren geblokkeerd. Volgens Indiase media riepen de demonstranten in verschillende steden leuzen tegen de deelstaatpremier van Tamil Nadu, en tegen de Indiase premier Narendra Modi. Er werden tientallen arrestaties verricht

Pas in de loop van maandagavond, toen het parlement van Tamil Nadu met algemene stemmen een wet aannam die het Supreme Court-verbod permanent moet omzeilen, nam het geweld af. Maar zou India’s hoogste rechtscollege zich door een deelstaat laten ringeloren? Binnenkort wordt een reactie verwacht van de hoge rechters. De demonstranten hebben gezworen opnieuw ten strijde te trekken als zij hen het stierentemmen, hún stierentemmen, onmogelijk blijven maken.