Groningers vrezen voor aantasting landschap door hoogspanningsmasten

Hoogspanning

Minister Kamp wil een nieuwe stroomverbinding in Groningen, bovengronds. De Groningers vrezen aantasting van het lege land.

Foto VINCENT JANNINK/ANP

De gemoederen lopen hoog op over de bouw van hoogspanningsmasten in Groningen. Minister Kamp (Economische Zaken, VVD) koerst af op een conflict met de provincie, acht gemeenten en zestien maatschappelijke organisaties en burgerwerkgroepen. Ook een deel van de Tweede Kamer wil de minister nader aan de tand voelen. Dinsdag besluit de Kamer of, en zo ja wanneer, ze er een extra debat over voert.

Kamp is voornemens, schreef hij de Kamer vorige maand, tussen de Eemshaven en het westen van de stad Groningen over een afstand van veertig kilometer vijftig meter hoge masten te bouwen. Die vervangen een oude verbinding met lagere masten. De nieuwe zullen volgens de Groningers „als een gordijn” in het lege landschap staan, en schaden weidevogelgebieden en waardevolle cultuurlandschappen zoals Middag-Humsterland.

De nieuwe zullen volgens de Groningers „als een gordijn” in het lege landschap staan

De provincie is ontstemd. Gedeputeerde Henk Staghouwer (ChristenUnie) ziet een mogelijkheid de schade te beperken. „Dit kwetsbare gebied heeft er recht op.” Je zou veel ellende voorkomen, aldus de provincie, door een deel van de nieuwe elektriciteitsverbinding ondergronds aan te leggen. Netwerkbeheerder Tennet heeft eerder laten weten dat in Nederland veertig kilometer op deze wijze zou kunnen worden „verkabeld” en dat in Groningen tien kilometer van het tracé daarvoor in aanmerking komt. Die mogelijkheid moet worden gebruikt, vindt Staghouwer.

De provincie verzet zich niet tegen een nieuwe verbinding. In de Eemshaven wordt veel stroom opgewekt, en er komt stroom uit Noorwegen en Denemarken aan land. Ook maakt stroom uit zon en wind vervanging van de huidige masten noodzakelijk. „Dat snappen wij”, zegt Staghouwer. Maar moet daarvoor het lage land van Groningen worden ontsierd? „Ik roep de Kamer en de minister op er nog eens stevig over na te denken.”

Minister Kamp heeft zijn keuze na enkele maanden onderzoek bepaald. De bouw van de masten kost 200 tot 300 miljoen euro. Met ondergrondse aanleg van tien kilometer zou daar 105 tot 135 miljoen euro bij komen, de kosten van vertraging niet meegerekend.

Gevoelige bestemmingen

En wat krijg je daarvoor terug? Kamp wijst de Kamer erop dat de huidige masten 66 „gevoelige bestemmingen” aandoen, zoals woningen, scholen en crèches, en dat er dit straks nog maar drie zullen zijn. Dat worden er dus niet veel minder door de kabels ondergronds aan te leggen. De meerwaarde van ‘ondergronds’ voor ecologie en landschap zijn „substantiëler”, erkent Kamp, maar het weegt niet op tegen de hoge kosten. De provincie vindt dat Kamp de effecten van de masten „bagatelliseert”.

Eerder riep de Kamer de minister in drie moties op tot meer overleg met de regio. Kamp antwoordde dat hij dat heeft gedaan, en dat hij de moties beschouwt als „ondersteuning” van zijn werkwijze.

Onzin, zeggen bewoners en bestuurders uit Groningen. Er is volgens hen veel te weinig overleg geweest. „Hoe denkt de minister hier met de regio uit te komen?”, vraagt Kamerlid Agnes Mulder (CDA) zich af. „Dit kan zo toch niet?”

Ook collega Stientje van Veldhoven (D66) heeft twijfels. Zij vindt het „niet irreëel” dat Kamp terugschrikt voor de kosten. „De vraag is namelijk of je die kosten kunt verantwoorden voor de rest van Nederland.” Maar: „Heeft de minister onderzocht of de regio wellicht zelf ook wil meebetalen aan de extra kosten?” Hoe dan ook, als er in andere delen van Nederland af en toe ondergronds wordt aangelegd, dan kan dat in Groningen misschien ook. „Ook in Groningen wonen mensen.”