Zakenman die graag in de Privé stond

Hans Breukhoven (1947-2017)

De oprichter van de Free Record Shop was in de jaren tachtig een van de eerste self-made miljonairs van Nederland.

Hans Breukhoven met zijn toenmalige echtgenote Connie bij het ‘afscheid’ van Mary Servaes, de Zangeres zonder naam, in 1994. Foto Kippa

Op het dak van zijn hoofdkantoor in Capelle aan den IJssel stond jarenlang een geelblauwe helikopter. Als blikvanger, niet om mee te vliegen. Dat mocht niet. Hans Breukhoven, oprichter van de Free Record Shop en ‘glamourondernemer’, had het ding ooit gekocht omdat hij zo sneller van zijn werk naar zijn villa in Wassenaar kon, en andersom – hij had een hekel aan files.

Maar hij stuitte op een weerbarstige overheid. Die vond een helikopterplatform zo dicht bij de snelweg een probleem. Automobilisten konden erdoor worden afgeleid. En dus kreeg hij geen vergunning. In zijn woonplaats Wassenaar zaten de regeltjes ook al in de weg. De omwonenden zagen het al voor zich: af en aan vliegende heli’s. Breukhoven wilde een landingsplatform in zijn tuin aanleggen.

Onconventioneel, dat is Hans Breukhoven altijd geweest. Vrijdag werd bekend dat hij op 70-jarige leeftijd is overleden. Hij werd geboren in een eenvoudig gezin uit Rotterdam-Zuid. Na de mulo werkte hij een paar jaar als gastheer op de Holland-Amerika Lijn, waarna hij pruiken en cosmetica ging verkopen op de markt.

Maar twintig jaar later was hij de grootste platenwinkelbaas van Nederland. Zijn Free Record Shop-imperium strekte zich op het hoogtepunt uit van de Benelux tot Scandinavië. Breukhoven werd er schatrijk mee. Zakenblad Quote schatte zijn vermogen ooit tegen de 100 miljoen euro.

Nouveau riche

Breukhoven werd zo een van de eerste nouveau riche van Nederland. Toen hij in het deftige Wassenaar kwam wonen, leidde dat tot gefronste wenkbrauwen in het bolwerk van het ‘oude’ geld. Ook al omdat Breukhoven getrouwd was met ‘glamourgirl’ en zangeres Vanessa (Connie Breukhoven). Breukhoven had het bovendien breed, maar liet het ook breed hangen. Hij stond uitgebreid in de Privé.

Toen hij zijn tuin met kerst vol hing met duizenden lampjes, wisten de bewoners niet wat ze ervan moesten denken. Dat deed je toch niet in Wassenaar? Maar uiteindelijk kwam het met de buurt toch goed. Breukhoven mocht een volkse jongen zijn, hij was wel toegankelijk en prettig in de omgang. Zeker geen ‘foute’ zakenman.

Zijn eerste platenwinkeltje opende Breukhoven in Schiedam, een hok van nog geen twee bij twee meter. Hij ging in de platenbusiness, mede omdat hij het niks vond om ’s winters in de kou buiten te staan, op de markt. Maar hij had ook een neus voor zakendoen in de muziek. In zijn tijd bij de Holland-Amerika Lijn had hij ontdekt dat elpees in de Verenigde Staten stukken goedkoper waren dan in Nederland. Hij nam ze mee en verkocht ze aan zijn vrienden. Tegen een zacht prijsje, maar niet zonder er zelf uiteraard ook iets aan over te houden.

Met de Free Record Shop kopieerde hij die strategie. Hij ging de strijd aan met de gevestigde orde door in Parijs en Londen goedkoop elpees in te kopen, en die in Nederland een paar gulden goedkoper aan te bieden dan de concurrentie. Zijn keten groeide hard, zo hard dat hij er zelf van stond te kijken. „In 1975 dacht ik: ik heb nu drie filialen. Als het er straks vijf zijn, ben ik dik tevreden”, zei hij in een interview. Het werden er uiteindelijk 350.

Breukhoven was van de guerillamarketing. Hij begon ooit een actie waarbij je boekjes met spaarzegels van tankstations kon inleveren voor contant geld. Hij dacht dat hij die zegels zelf nog wel ergens te gelde kon maken, en hoopte zo een ander publiek aan te trekken. Als medewerkers een foto opstuurden van een gesloten pand van een van de concurrenten, kregen ze taart.

‘Cd’s? Dat wordt nooit iets’

Zijn grote succes kwam met de komst van de cd, een product waar hij in eerste instantie zelf niet in geloofde. Toen ze net op de markt verschenen, stond er alleen nog maar klassieke muziek op. En ze waren peperduur, in vergelijking met elpees. 50 gulden.

Maar Breukhoven zag op tijd in dat de cd „gouden tijden” ging brengen. Consumenten vervingen hun complete muziekcollectie. Het ging zo hard dat Breukhoven zijn bedrijf in 1989 naar de beurs bracht om geld op te halen voor het openen van nieuwe winkels. In een klap was hij toen zelf financieel ook gearriveerd.

Bij de volgende technologische revolutie was Breukhoven minder fortuinlijk. Met de komst van internet kwam ook het illegale downloaden. Zijn winkels verkochten steeds minder. Broekhoeven klaagde dat illegale downloads „ons kapot maken”. Hij waagde nog wel een poging om mee te komen in de nieuwe tijd – hij liet Tatjana Simek een muziekdownloadwinkel openen in Almere, onder het motto: ‘als Tatjana het kan, kan iedereen het’. Maar het werd geen succes.

In de jaren daarna werd het alleen maar minder. Na een mislukte doorstart in 2013 ging Free Record Shop een jaar later failliet. FAME, zijn prestigieuze muziekwinkel aan de Kalverstraat in Amsterdam, moest in 2012 al dicht (hoewel die later werd heropend). Zijn huwelijk met Vanessa liep een paar jaar eerder op de klippen.

Na het faillissement bouwde Breukhoven een nieuw leven op in Londen. Eind 2014 sprak hij met de Telegraaf en zei hij dat hij „eerlijk gezegd” niet wist hoeveel er nog over was van zijn oorspronkelijke vermogen. „Ik heb bijna alles verloren”. Daar treurde hij niet om, zei hij. Hij huurde een leuke flat in Londen en had in Nederland nog zijn Range Rover. „Als ik wil kan ik mijn eigen prakkie klaarmaken. Mijn huisje schoon houden.”