Klimaat

Ook Trump brengt de energierevolutie niet tot stilstand

Zal Trump zich serieus bemoeien met het klimaat- en energiebeleid? Jules Kortenhorst van het Rocky Mountain Institute denkt dat de nieuwe president zich meer zorgen maakt over zijn populariteit bij het grote publiek dan over beleid dat uitvoering geeft aan zijn stoere verkiezingsbeloften.

Foto AP

Vandaag wordt Donald Trump ingezworen als President van de Verenigde Staten.  Zijn verkiezing tot leider van het machtigste land ter wereld brengt veel onzekerheid met zich mee, ook op het gebied van het klimaat en energiebeleid van de Verenigde Staten. Neemt in de komende tijd realiteitszin de overhand en wordt het beleid gebaseerd op de feiten van de klimaatwetenschap en de snel veranderende concurrentieverhoudingen op de energiemarkt? Of zijn ideologie en populisme straks leidend in hoe de regering Trump het federale energiebeleid vormgeeft?
Tijdens de verkiezingscampagne heeft Trump veel dubieuze uitspraken gedaan over energie en klimaat. Trump zou de kolenindustrie wel weer even nieuw leven inblazen en hij beloofde mijnwerkers talloze nieuwe banen. Windmolens draaien volgens Trump op subsidie (waar heb ik dat eerder gehoord?).  Het klimaatprobleem deed hij af als een Chinese poging om de VS voor de gek te houden en de Amerikaanse deelname aan het internationale klimaatakkoord van Parijs zou al op dag één van zijn regering ten einde komen.

Kolen zijn achterhaald

De feitelijke context waarin deze uitspraken zijn gedaan tekent echter een heel ander beeld. Juist in de afgelopen week heeft de Chinese regering maar liefst 103 projecten voor nieuwe kolencentrales afgeblazen. Sommige van die centrales waren zelfs al in aanbouw. In totaal vertegenwoordigt deze afbouw 120 gigawatt aan nieuwe capaciteit ofwel bijna vier keer de omvang van het elektrisch vermogen in Nederland. En in India, waar de opschaling van zonne-energie hand over hand toeneemt, heeft de minister van Energie aangekondigd dat hij nieuwe kolencapaciteit niet meer als concurrerend ziet. Wereldwijd wordt steeds duidelijker dat het opwekken van elektriciteit met kolencentrales, de opmars van wind- en zonne-energie niet meer kan bijhouden. En dan is er nog maar nauwelijks rekening gehouden met de vervuiling van kolen.

En terwijl nieuwe ministers van Trump de afgelopen week bij herhaling ontkenden dat de oorzaak van klimaatverandering echt duidelijk is, maakten onder anderen NASA and NOAA (het KNMI van de VS) bekend dat 2016 opnieuw het jaarlijks record van de gemiddelde temperatuur van de aarde heeft verbroken. In het afgelopen jaar lag de gemiddelde temperatuur ongeveer 1.1 graden Celsius boven die van voor de industriële revolutie.  Ruim 97% van de klimaatwetenschappers zijn het er grotendeels over eens dat die temperatuurstijging het gevolg is van de uitstoot van klimaatgassen door de mens. Tegelijkertijd waarschuwde de Chinese President Xi er in Davos ondubbelzinnig voor dat alle ondertekenaars trouw moeten blijven aan het klimaatakkoord van Parijs.

Welke rol kiest Trump

Dat Trump al deze feiten niet op een rijtje heeft gehad tijdens de verkiezingen kun je hem wellicht niet kwalijk nemen. Hij was immers maar een onroerendgoed-man, en populisme laat zich wel vaker niet door de feiten beïnvloeden. Maar je zou toch hopen dat het beleid van een nieuwe regering op een steviger fundament is gebaseerd. Dat is de grote onzekerheid voor de komende tijd. Want zo meteen hangt heel veel af van de rol die Trump’s kabinet op zich neemt.

Daarbij moeten we ons wel realiseren dat in de VS, anders dan in Nederland, een minister uiteindelijk slechts adviseur van de president is. Maar of die zich wel echt met de details van het beleid wil bemoeien is maar de vraag. Mijn inschatting is dat het Trump er meer aan gelegen is hoe hij zijn populariteit bij het grote publiek positief kan beïnvloeden, dan dat hij zich zorgen zal maken dat zijn beleid uitvoering geeft aan zijn stoere verkiezingsbeloften. Dan hangt veel af van de vraag of nieuwe ministers hun oren laten hangen naar de geldschieters van de Republikeinse partij, die vaak de belangen van de fossiele brandstof wereld vertegenwoordigen.

In ieder geval verandert een nieuwe regering in de VS niets aan de werkelijkheid van steeds sneller verschuivende concurrentie verhoudingen op de energiemarkt.  De energierevolutie zal niet stil staan enkel omdat een nieuwe president dat graag zou willen. En ook het klimaat van onze planeet geeft geen gevolg aan populistische bezweringen.

Blogger

Jules Kortenhorst

Jules Kortenhorst is directeur van het Rocky Mountain Institute, een in 1982 opgerichte denktank voor de energietransitie.