Recensie

Klem tussen misdaad en fiscus in Amsterdam-Zuid

Jacob Derwig In de tv-serie Klem, als crimineel die terugkeert uit de gevangenis.

Criminele onderwereld en bovenwereld zijn allang met elkaar verknoopt, niet alleen in New Jersey, Roemenië, Napels of Las Vegas. Kijk maar eens goed om je heen, naar Amsterdam-Zuid of Noord-Brabant.

Heel erg zichtbaar aan de buitenkant is het niet, want iedereen houdt tegenwoordig van bling-bling. Bovendien hebben ook penozejongens vaak een gezin, met kinderen die naar school gaan en vriendjes maken. Voor film en drama is het verschil tussen schijn en wezen natuurlijk een ideale bron van spanning, griezelen en vermaak.

Klem (VARA), een nieuwe misdaadserie geschreven en geregisseerd door Frank Ketelaar, zou je kunnen zien als een vervolg op zijn eerdere serie Overspel, dat na drie seizoenen wel zo’n beetje alle intriges had uitgeprobeerd.

Waren het in de eerdere serie de vrouw van een officier van justitie en een advocaat van een louche vastgoedhandelaar die een geheime liefdesaffaire begonnen, in Klem begint het verweven bij de kinderen. Aflevering 1 heet Bloedvriendinnen en introduceert twee hartsvriendinnen uit groep 5. De ene vriendin is de dochter van een weduwnaar (Barry Atsma) die op het punt staat een hoge functie bij de landelijke Belastingdienst in de wacht te slepen. De andere vriendin is door haar moeder (Georgina Verbaan) wijsgemaakt dat vader (Jacob Derwig) al acht jaar in het buitenland woont. In werkelijkheid zit hij een gevangenisstraf uit voor een liquidatie in het criminele milieu.

Bovendien heeft hij hoge schulden, en wordt hij na vrijlating onmiddellijk belaagd door de nieuwe jongens van de gestampte pot, die zeggen heel goed te weten hoe zijn dochter heet en waar ze op school zit.

Het is niet moeilijk te raden welke kant dit globaal op zal gaan. Er wordt goed gespeeld en gefilmd: in een onheilspellend welgesteld Amsterdam met nachtmerrietrekjes waant niemand zich veilig. Bovendien torst de weduwnaar ook een geheim met zich mee.

Het scenario lijkt iets minder geraffineerd dan dat van Overspel, maar dat kan nog heel goed bijtrekken. Door de expliciete verwijzingen naar het gewelddadige misdaadmilieu is een vergelijking met de serie Penoza (KRO) wellicht nog eerder van toepassing: het gaat hier immers vooral om de spanning tussen de praktijk van bivakmuts en kalasjnikov enerzijds en die van de ouderavond en de warme maaltijd voor het hele gezin anderzijds. En in deze criminele kringen komen opnieuw, althans volgens de scenarioschrijver, heel weinig gekleurde mensen voor.

Nogmaals, het is misschien een beetje voorbarig er iets van te vinden, maar zeker is dat ik heel veel zin heb in de volgende afleveringen van Klem.