Met vreemde legers aan de poort geeft Yahya alsnog op

Gambia

Na zijn stembusverlies ging de Gambiaanse leider Yahya Jammeh maar niet weg. Na buitenlandse interventie vertrekt hij toch, belooft hij.

De voormalige Gambiaanse president Yahya Jammeh heeft vrijdag eindelijk de handdoek in de ring gegooid en ingestemd met zijn vertrek naar het buitenland. Dit hebben verscheidene bronnen in Gambia en het buurland Senegal bevestigd.

Het wachten was echter nog op Jammeh’s daadwerkelijke vertrek. Daarmee zou een einde komen aan dagen van spanning in de hoofdstad Banjul en zou de weg vrij komen voor de donderdag in Senegal beëdigde Adama Barrow, winnaar van de verkiezingen van vorige maand.

Met een buitenlandse legermacht aan de poorten van de hoofdstad Banjul had Jammeh weinig keus. De twee presidenten die een laatste bemiddelingspoging ondernamen, Alpha Conde van Guinée en Mohamed Ould Abdel Aziz van Mauritanië, zouden met Jammeh meereizen.

Het ultimatum van het regionale samenwerkingsverband Ecowas dat hij om 12 uur in de middag moest opstappen, liet Jammeh enkele uren verlopen. Alsof hij de spanning er in wilde houden nam hij de twee presidenten mee naar zijn moskee voor het vrijdagse middaggebed en liet zo de deadline verstrijken.

Inmiddels had zijn voormalige vertrouweling, legerleider Ousman Badjie, verklaard de Senegalese soldaten van de interventiemacht met een kopje thee en bloemen in Banjul te zullen verwelkomen. In de stad waren nog enkele militaire wegversperringen maar de soldaten vertelden geen verzet te zullen plegen bij de komst van het Senegalese leger.

Het Senegalese leger was donderdag al zonder weerstand Gambia binnengevallen maar hield buiten Banjul stil om een kans te geven aan de laatste bemiddelingspoging.

Gambia wordt behalve aan zee geheel omringd door de grote buur Senegal. Gambia, dat als een soort speer in Senegal steekt, is een rivierstaat van soms niet meer dan vijf kilometer breed. Het Senegalese leger kan daarom gemakkelijk het land overmeesteren en de hoofdstad aan de monding van de rivier bezetten.

Jammeh had dus geen opties meer. Maar hij is geen rationele man. „Alleen zijn psychiater kan misschien voorspellen wat er in zijn hoofd omgaat en wat zijn plannen zijn”, snierde vrijdag een Gambiaanse student. „Allah wil dat ik nog een miljard jaar aan de macht blijft”, zei Jammeh eens.

Zijn vertrek zonder bloedvergieten in de straten van Banjul is een groot succes voor Ecowas en haar militaire operatie ‘Herstel de Democratie in Gambia’. Naarmate Jammeh zich de laatste weken verder ingroef, nam het principiële standpunt van Ecowas een steeds grotere symboliek aan. Hij moest de verkiezingsuitslag van december accepteren,

Ecowas heeft nul tolerantie voor dictators. President Buhari van de regionale grootmacht Nigeria nam herhaaldelijk aan verkiezingen deel alvorens hij in 2015 eindelijk werd gekozen. Allasane Ouattara van Ivoorkust had in 2010 problemen met de zijn rivaal Laurent Gbagbo die weigerde zijn verlies te accepteren. West-Afrikaanse leiders willen een dikke streep zetten onder dat ondemocratische verleden. Met hun invasie van Gambia willen ze dat beklemtonen.

Voor de Gambianen is de schade van Jammeh’s onberekenbare gedrag van Jammeh intussen groot. Tienduizenden burgers vluchtten naar Senegal en veel mensen in Banjul begonnen honger te krijgen doordat winkels al wekenlang dicht waren.