Column

In welke roman leeft Donald Trump dan eigenlijk?

Nieuw zijn dat soort dingen nooit, maar ik ontdekte gisteren de webpagina playbuzz, waarop je door het invullen van een reeks alledaagse vragen kan laten bepalen in welke klassieke roman je thuishoort.

Vragen als wat er gebeurt wanneer je een zaal met een groot gezelschap binnenkomt (‘Dan wil ik weg’ was mijn antwoord). Zo bestempelde de tool To Kill a Mockingbird als mijn levensboek. Nooit gelezen, natuurlijk. Zelfs de film niet gezien – ik troostte me met de gedachte dat de computer ook had kunnen besluiten dat mijn leven samenviel met Reis naar het einde van de nacht of De gedaanteverwisseling.

Welk boek zou playbuzz in petto hebben voor Barack Obama, de Laatste Lezer van het Witte Huis? Hopelijk eerder Don Quichot dan Disgrace. Waarbij voor de aftredende president in elk geval geldt dat hij die klassiekers heeft gelezen. Een van zijn slotinterviews gaf hij aan opperrecensente Michiko Kakutani van The New York Times. Hij vertelde dat hij meestal probeerde voor het slapengaan nog even een uurtje te lezen (u mag zich nu schuldig gaan voelen), waarbij vooral wat hij ter ontspanning las, hem in zijn werk goed van pas bleek te komen. Met de roman komt het volgens hem wel goed: ‘Look, I don’t worry about the survival of the novel. We’re a storytelling species.’ En hij vertelde dat hij vorige week nog wat mensen op de First Lunch had gehad: Dave Eggers, Colson Whitehead, Zadie Smith, Junot Díaz en Barbara Kingsolver. Die gast is gewoon een schrijversgroupie zoals u en ik.

Zou hij het afgelopen jaar Sinclair Lewis’ It can’t happen here (1936) hebben durven lezen, de roman die is herontdekt als ‘het boek dat Trump voorspelde’. Tachtig jaar te vroeg, maar toch: in Lewis’ roman wordt een zelfbenoemde kandidaat van de ‘forgotten men’, (Buzz) Windrip door uitgekiend mediagebruik gekozen tot president, wat het begin van het einde blijkt. Allereerst voor Windrip zelf. Hij wordt afgezet en vlucht naar Frankrijk, de VS vallen Mexico binnen (er was geen muur om ze tegen te houden) en een burgeroorlog volgt.

Je zou het gezicht van Trump willen zien als hij de test van playbuzz doet en Lewis eruit komt. Ik nam de proef op de som en bouwde de test om tot Trumpelizer en liet mijn innerlijke Trump alle vragen beantwoorden. Dus bij ‘Wat laat u na’ niet iets sociaal wenselijks, maar: ‘I accomplished everything through my own personal strengths. Hear me roar.’

De Trumpelizer had veel rekentijd nodig, maar kwam uiteindelijk met een kraakhelder antwoord: Pride en Prejudice van Jane Austen: ‘Je intelligentie en stugge natuur hebben je gebracht waar je nu bent en zeggen dat je anderen dagelijks verrast zou een understatement zijn.’

Juist. Nu alleen nog even Barack Obama bellen om te vragen hoe Pride en Prejudice afloopt.