De kledingspeld die ooit door iedereen gebruikt werd

Foto RMO
Tweeduizend jaar lang bloeide de kunst van de fibula: de kledingspeld waarmee mantelsen, jurken werden dichtgehouden. Tot in de elfde eeuw een nieuwe uitvinding doorbrak: de knoop. In Nederland alleen zijn er al 25.000 fibula’s teruggevonden. Het Rijksmuseum van Oudheden bezit er zo’n 2.000, vooral uit Nederland. Op deze foto is een miniem deel van die collectie te zien. Het Leidse museum laat er vanaf zaterdag 28 januari bijna 400 zien in een nieuwe tentoonstelling, in alle soorten, maten en vormen. Sommige zijn eenvoudig, maar vaak trekt een mooi schildje of fraaie versiering de aandacht. De pseudo-muntfibula met het aparte gezicht linksboven is rond 700 gemaakt, gevonden bij Maasdriel. De hakenkruisfibula – in de Oudheid een heel gewoon gelukssymbool – (rechts midden) komt uit Hongarije en is ongedateerd. De gouden met rode en blauwe steentjes versierde schijffibula (linksonder) is bij de Rijn gevonden, in de Oost-Eifel. Het rennende haasje (links midden) is Romeins en gevonden in Frankrijk. De gekleurde schijf met inham (linksboven) is ook Romeins en bij Voorburg gevonden. De donkergroene ‘gelijkarmige fibula’ (rechtsonder) is achtste-eeuws en waarschijnlijk een van de weinige fibula’s met een echt christelijk motief: het kruis.
    • Hendrik Spiering