Interview

Angst zaaien is uw plicht

‘Het probleem van de mensheid kan alleen worden opgelost door voortdurende angst’, schrijft de Irakese schrijver Hassan Blasim (1973) in een van de verhalen die nu zijn verzameld en vertaald in Lijkententoonstelling. Daarmee is de teneur van de bundel uitstekend samengevat. In de verhalen van Blasim draait het vooral om angst. Het resultaat is een wrange, merkwaardige verzameling verhalen.

Het ene speelt zich af in het Irak van Saddam Hoessein, een andere keer lezen we over een absurde ervaring na de val van de dictator. De ene keer gaat het om de herinneringen aan de verjaagde mysterieuze ‘Blonde mannen’, in een ander verhaal spreekt een lijk je toe vanuit het mortuarium, is er sprake van een kauwgom kauwende Christus of een wolf in de zitkamer. In het titelverhaal wordt een nieuwe ‘werknemer’ toegesproken die als taak heeft mensen die door terroristen zijn vermoord zo mooi mogelijk in de stad te verspreiden. Dat mag op allerlei manieren, het ophangen van een geverfde long, een lijk neerzetten in een restaurant, of tegen een boom een dode vrouw plaatsen die een baby de borst geeft. Alles mag, mits er maar angst gezaaid wordt. Wie dat een beetje eigenzinnig invult, weet zeker dat hij promotie maakt binnen het systeem.

Wat de verhalen bindt is niet alleen het surreële karakter, maar ook de wrange humor. In een verhaal wordt bijvoorbeeld een ambulancechauffeur ontvoerd en aan verschillende jihadstrijders uitgeleverd. Telkens verkleed in een ander kostuum spreekt hij dramatische woorden in de camera, beelden die wereldwijd uitgezonden worden. Het succes is enorm, totdat hij zich als Spaanse soldaat moet verkleden. ‘Een verzetsstrijder hield een mes tegen mijn hoofd en eiste de terugtrekking van de Spaanse troepen uit Irak. Geen satellietzender wilde het uitzenden, want de Spaanse troepen waren al een jaar geleden uit Irak vertrokken.’

In het slotverhaal krijgt de schrijver de vraag voorgelegd waarom hij geen roman schrijft in plaats van al die korte verhalen en al die verschillende personages. ‘Laat de waarheid toch in al zijn eenvoud aan het licht komen.’ Eenvoud? Dat moet wel ironie zijn, en dat is maar goed ook.