Storm van kritiek op AfD’er over Holocaustmonument

Duitsland

Pleidooi van een lokaal AfD-kopstuk voor „positieve kijk op onze historie”, ontlokte een lawine van kritiek toen hij Holocaust erbij haalde.

Foto AFP

Als Björn Höcke, voorzitter van afdeling Thüringen van Alternative für Deutschland, wilde provoceren, is hij daar glansrijk in geslaagd.

Een storm van verontwaardiging stak op, toen bekend werd wat Höcke dinsdag had gezegd in Dresden. „Wij Duitsers, ons volk, is het enige volk ter wereld dat een monument van de schande in het hart van zijn hoofdstad heeft geplant”, refereerde hij aan het Holocaustmonument.

Geen speld tussen te krijgen, zou je zeggen. Duitsland toont met het monument de schande van de massamoord op de Joden. Geen land of volk belijdt zo openlijk, nadrukkelijk de eigen schuld, schande. Precies de Duitse kracht, dat zijn verleden onder ogen ziet, hoe pijnlijk dat ook is.

Maar zo bedoelde hij het niet, zo interpreteerden critici de woorden niet. De gewraakte zin maakte deel uit van een pleidooi te breken met de herdenkingscultuur, waarin de Duitse historie volgens hem wordt voorgesteld als „ellendig en belachelijk”. „Willen we een toekomst, hebben we visie nodig. Dat kan alleen met een positieve kijk op onze historie.” De Duitsers zouden nog altijd in de geestestoestand verkeren „van een volledig overwonnen volk”. Maar: „Er bestaat geen morele plicht onszelf weg te cijferen.” De zaal scandeerde enthousiast: „Wir sind das Volk, wir sind das Volk!

Volgens CDU-vicevoorzitter Julia Klöckner was het „mensonterend, alsof de historie vergeten was”, en ze „ademden de geest van een radicaal-rechtse hetze”. De secretaris-generaal van de SPD zei dat Höcke „de taal van [Hitlers] NSDAP” sprak. De voorzitter van de Centrale Raad van de Joden: „AfD toont ware gezicht met antisemitische woorden die heel erg vijandig tegenover de mensheid zijn.”

Wat Höcke betoogde verschilt nauwelijks van het AfD-repertoire, alleen haalde hij het Holocaust-monument erbij. Over nut en nadeel ervan met zijn sombere, betonnen blokken mag jaren zijn gedebatteerd, als de rechts-nationalistische AfD over de Holocaust begint gaan de alarmbellen af.

Zelfs vanuit Höckes eigen partij liet de kritiek niet lang op zich wachten. Voorzitter Frauke Petry, die probeert CDU- en SPD-kiezers te winnen, zei dat al lang duidelijk is dat Höcke, die tot de rechter vleugel behoort, „een belasting voor de partij is geworden”.

Höcke zelf zei dat zijn woorden aansloten op een jarenlang debat. Had niet de schrijver Martin Walser, toen hij in 1998 de prestigieuze Vredesprijs van de Duitse boekhandel kreeg, al gesproken over „de monumentalisering van de schande”?