Ook Bottas heeft Finse ‘sisu’ in het bloed

Formule 1

Relatief gezien zijn Finse coureurs het meest succesvol in de Formule 1. Hun geheim? Sisu, oftewel moed en doortastendheid.

Valtteri Bottas, hier nog in een shirt van zijn oude ploeg Williams. Dit seizoen rijdt hij voor Mercedes. Foto Adrian Dennis/AFP

Toen Mercedes-teambaas Toto Wolff deze week werd gevraagd om zijn nieuwe aanwinst Valtteri Bottas te omschrijven, noemde hij hem „vrij Fins”. Bedoelde hij niet vreemd verder, ook niet flauw. Maar je zult ze bij Red Bull niet snel Max Verstappen horen omschrijven als „heel Nederlands”, of Daniel Ricciardo als „heel Australisch”. Niemand in de autosport die daar dan opeens een beeld bij zou krijgen. Dat is dus anders bij Finnen.

Een Finse coureur vrij Fins noemen, is een compliment. Dat wilde Wolff ook zeggen. Rechtdoorzee, gefocust. En als je kijkt naar de prestaties van Finnen, dan mag je als teambaas ook best enthousiast worden. Geen land heeft in de Formule 1 zoveel kampioenen voortgebracht per hoofd van de bevolking als Finland. Drie zijn het er: Keke Rosberg (vader van de Duitse wereldkampioen Nico Rosberg) in 1982, Mika Hakkinen in 1998 en 1999 en Kimi Raikkonen in 2007. En dat op 5,5 miljoen mensen.

Scheuren op achterafweggetjes

Finland is een echt autosportland. Kinderen duiken er stiekem achter het stuur als ze nog maar net boven het stuur uit kunnen kijken. Oud-F1-coureur Heikki Kovalainen, die teamgenoot was van Lewis Hamilton, zei jaren terug tegen The Guardian dat hij soms uren achter elkaar op achteraf weggetjes rond scheurde. Niet legaal, dus midden in de nacht, als er geen politie was. Mika Salo, die onder meer bij Ferrari reed, zei in hetzelfde artikel dat zo snel mogelijk rijden een gebruikelijk ritueel is voor Finnen. Dat hij oude auto’s kocht met vrienden om in de bossen te racen. Hij moet dertien zijn geweest. Je wordt er heel moedig van, zei hij.

Het land heeft ook een rijke rallygeschiedenis. Die begon in de jaren zestig met coureurs als Timo Makinen en Rauno Aaltonen en leidde tot zeven verschillende Finse wereldkampioenen. De grootste waren Juha Kankkunen en Tommi Mäkinen, die wonnen er elk vier. „Vanaf de jaren zeventig groeide het racen op circuits sterk”, legt Tuomo Nikkola uit, hoofdcoach van de Finse rallycoureurs. „Coureurs als Leo Kinnunen en Henri Toivonen reden zowel rally’s als races op circuits, nationaal en internationaal. Vanaf de jaren tachtig gingen ze zich specialiseren. Tegenwoordig zie je meer dat coureurs na hun carrière op circuits of het bij karten gaan rallyrijden.”

De gemiddelde Fin zou ook bovengemiddeld goed auto kunnen rijden. Toen Usain Bolt tijdens het WK atletiek in Moskou in 2013 tegen een Finse verslaggeefster zei dat hij wel wat beter wilde leren rijden, nodigden Kovalainen en Bottas hem per videoboodschap uit vooral te komen. „Als je wilt weten hoe je een auto onder controle moet houden, dan is Finland de perfecte plek. Zeker in de winter, als het glad is. Wij Finnen weten hoe we moeten rijden.”

De gemiddelde Fin rijdt bovengemiddeld goed

Het is een land met vier seizoenen, en automobilisten moeten met elk scenario rekening houden. Daarom wellicht ook dat het Finse rijexamen bekend staat als zeer moeilijk. Al met al doe je er twee jaar over je rijbewijs te halen. Je doet verplichte slipcursussen en je moet leren rijden in de nacht (met reëel gevaar voor overstekend wild). Rallycoach Nikkola twijfelt of dit nou het grote geheim achter Fins succes is. „Misschien dat het een deel van de waarheid is, maar in andere landen heb je ook wel lastige omstandigheden.”

In de Formule 1 moet je natuurlijk ook maar net mazzel hebben dat je in de beste auto belandt. Maar het is te makkelijk om alleen van geluk te spreken, zegt Pekka Saynevirta van de Finse autosportfederatie AKK. „Al die topcoureurs zijn opgegroeid in een normaal gezin, zonder veel geld. Met hun wil te winnen, sisu en toewijding zijn ze kampioen geworden.”

Doortastend

Sisu. Het woord valt een paar keer. Het is een Finse term, onderdeel van de Finse identiteit. Oud-kampioen Mika Hakkinen zei ooit in het autoprogramma Top Gear dat hij het zou omschrijven als ‘moed’. „Zeg dat je op hoge snelheid in een bos rijdt. Dan heb je moed nodig om laat te remmen, dicht bij de randen van de bocht te blijven.” Saynevirta vindt sisu meer doortastendheid. „Wij Finnen geven niet op en geven alles als we iets willen bereiken. Dit zit in ons DNA.” Bottas zelf noemde de Finse mentaliteit al eens een grote kwaliteit als coureur. Niet in paniek schieten als de druk hoog is.

Formule 1 is mateloos populair bij de Finnen en idolen zoals Bottas en Räikkönen zijn ook van groot belang voor de autosport in het land. „Na Keke Rosberg in 1982 realiseerden mensen zich dat het mogelijk was voor een Fin om ook de Formule 1 te winnen. Sindsdien is er bij elke Finse kampioen een golf van jonge karters gekomen”, zegt Saynevirta.

Bottas, zelf begonnen als karter, zou dat volgend seizoen bij Mercedes weer kunnen veroorzaken. „Als alles meewerkt, dan krijgt meneer Hamilton een degelijke uitdager”, zegt Säynevirta. „Bottas heeft ook echt die Finse sisu in zijn bloed.”