NRC checkt: ‘Kijk hoe schadelijk de Brexit is voor Engeland’

Dit zei premier Mark Rutte (VVD) zondag in tv-programma Buitenhof.

Foto Michel Euler/AP

De aanleiding

Mark Rutte was 15 januari te gast bij Buitenhof, het zondagse praatprogramma. De premier sprak over de gevolgen van de Britse aankondiging uit de EU te vertrekken. Hij wees op de schadelijke gevolgen van de komende Brexit. „Kijk naar Engeland. Hoe het daar nu voorstaat met Brexit”, zei Rutte. „Hoe schadelijk is dat voor dat land. Hoezeer het pond is ingestort. Hoezeer de economie inzakt.”

Waar is het op gebaseerd?

Rutte deed de uitspraak in Buitenhof om duidelijk te maken hoe belangrijk het is voor Nederland om „ingebed” te zijn in internationale structuren: samen sta je sterker dan alleen. Buiten de EU staat het VK economisch zwak en is het land kwetsbaar, is zijn punt.

En, klopt het?

Het klopt dat de waarde van het pond sinds 23 juni, de dag waarop de Britten voor uittreden stemden, fors is gedaald. Met een pond kon je op 22 juni nog 1,47 dollar kopen. Nu koop je met een pond 1,23 dollar, een daling van 16 procent. Ook ten opzichte van de euro is het pond gedaald. Een pond was op 22 juni nog 1,30 euro waard. Nu is dat 1,15 euro, een daling van 11,5 procent. Dat zijn forse dalingen, maar zeggen dat het pond is ingestort is overdreven. Bij zware valutacrises zijn de dalingen veel groter. In 1997 verloor de Indonesische roepia tijdens de Aziëcrisis in korte tijd 80 procent van de waarde ten opzichte van de dollar.

Het zwakkere pond heeft gevolgen. Het is voor Britten duurder geworden om in het buitenland op vakantie te gaan. Invoerproducten – van voeding, tot iPhones, benzine en wijn – zijn duurder. Maar het is gunstig voor Britse bedrijven die hun goederen en diensten in het buitenland afzetten. Zij worden goedkoper ten opzichte van hun concurrenten.

Wat zijn de economische gevolgen? In juni, de maand van het referendum bedroeg de Britse werkloosheid 4,9 procent, volgens de meetmethode van Eurostat. In november (de recentste Eurostatcijfers) was de Britse werkloosheid 4,8 procent. Dat is lager dan de Nederlandse werkloosheid van 5,6 procent.

De Britse economische groei daalde evenmin hard na het referendum. In de twee kwartalen voor het referendum groeide ze met 0,4 en 0,7 procent, in het derde kwartaal (dus juni-september) met 0,5 procent.

Veel economen gingen uit van een economische terugval na het referendum, maar stellen nu hun verwachtingen positief bij. Het IMF zei deze week dat de Britse economie in 2017 met 1,5 procent groeit, 0,4 procentpunt meer dan eerder gedacht. Het IMF erkent dat de Britse binnenlandse economie „na de Brexit-stem veel beter standhoudt dan verwacht”. Ter vergelijking, de Nederlandse economie groeit dit jaar volgens het IMF met 1,6 procent. Als Rutte werkelijk meent dat de Britse economie op dit moment inzakt, moet hij gezien het geringe verschil ook zeggen dat de Nederlandse economie inzakt.

Conclusie

Het pond is stevig gedaald, maar niet ingestort. De Britse economie zakt niet in. Dat betekent niet dat de Britten zonder zorgen zijn. De HSBC-bank kondigde deze week aan duizend banen (circa eenvijfde van het totaal) van Londen naar Parijs te verhuizen als gevolg van de aanstaande Brexit. UBS waarschuwde mogelijk banen weg te halen uit Londen. Automaker Toyota waarschuwt dat het besluit van premier May om sowieso uit de interne markt te treden gevolgen gaat hebben voor de fabrieken in het VK. We beschouwen Ruttes bewering als grotendeels onwaar.

Mark Rutte lijkt zijn taalgebruik ook te hebben aangepast. Op het World Economic Forum in Davos zei hij donderdag dat „economische groei in het VK negatief geraakt zal worden”. Dat is een verwachting voor de toekomst en geen constatering van het heden.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt