Zo werkt de innerlijke schoonmaak-industrie

Een dag in volledige stilte of je huis laten ‘clearen’ van ‘negatieve energie’. In januari draait de mentale schoonmaak-industrie goed.

illustratie Arjen Born

Op de derde zondag van dit jaar heeft Mariama Seco Banjai (29) de hele dag niets gezegd. Ze ging ’s ochtends naar een leegstaand schoolgebouw in Breda om daar, onder leiding van twee docenten, een stiltedetox te ondergaan. „Je mocht alleen maar zwijgen en mediteren.” Seco Banjai, in het dagelijks leven mondhygiëniste, wilde naar eigen zeggen even stilstaan bij het jaar dat voorbij was en zich voorbereiden op het komende. Ze was niet alleen: op de stiltedag waren zo’n vijftien mensen afgekomen. „Vooral huismoeders geloof ik”, zegt Seco Banjai. „Maar dat weet ik niet zeker. Ik heb ze niet gesproken.”

Goede voornemens bestaan allang niet meer alleen uit een abonnement op de sportschool en voor de zoveelste keer stoppen met roken. Ook meer balans en minder stress staan hoog op het lijstje. Wie dat wil, ‘cleant’ zichzelf ook vanbinnen. Met een stiltedag bijvoorbeeld. Of met een auracleanse. Met een chakrahealing, een cacao-ceremonie, een klankschaalsessie of een energetische clearing. Het aanbod is eindeloos. En de populariteit neemt toe.

Voor Edith Sutmuller (42) betekende het begin van 2017 het begin van een uitgebreid ‘schoonmaakritueel’. Elke ochtend begint ze nu met mediteren, gevolgd door twee minuten koud douchen. ’s Middags mediteert ze opnieuw. Daarnaast drinkt ze een drank gemaakt van appelazijn, cayennepeper, kaneel, citroen en probiotica. „Heel vies”, zegt ze. „Maar het schijnt wel goed voor je te zijn.” Het recept heeft ze van Facebook, net als haar meditatie-app. Sutmuller heeft „sterk de behoefte om schoon te worden vanbinnen”, zegt ze. „Zowel in mijn hoofd als in mijn lichaam. Ik wil wat positiever in het leven staan, minder stress.” En heeft ze het gevoel dat dat al een beetje lukt? „Ja”, zegt ze. „Ik heb meer ruimte in mijn hoofd.”

Ze willen het dit jaar helemaal anders gaan aanpakken. Minder stress, meer innerlijke rust, met meer aandacht eten.

Sutmuller besloot het zelf aan te pakken – met de nodige hulp van internetfora en bladen als Oprah en Happinez. Wie liever professionele hulp zoekt bij de mentale nieuwjaarsschoonmaak, heeft keuze uit de grote hoeveelheid spirituele centra die de laatste jaren – vooral in de Randstad – de deuren geopend heeft. Bij de Conscious Club in Amsterdam merken ze dat de ‘spirituele detox’ in trek is. „Al onze lessen zitten een stuk voller”, vertelt oprichtster Elizabeth Plokker. De Conscious Club biedt onder meer meditatie en mindfullness aan, maar ook meer alternatieve sessies als thetahealing en sound journeys. „Veel mensen lopen hier binnen met vragen en plannen”, vertelt Charon Tolhuisen, compagnon van Plokker. „Ze willen het dit jaar helemaal anders gaan aanpakken. Minder stress, meer innerlijke rust, met meer aandacht eten.”

De vraag van deze mensen beantwoordt de Conscious Club met persoonlijke programma’s die gebaseerd zijn op de oude Indiase leer van Ayurveda. Nieuwe klanten doen eerst een test om te bepalen welk constitutie-type ze zijn – er zijn er drie – en vervolgens wordt aan de hand van dat type een programma aangeboden. Ben je een lucht-type, dan moet je proberen te ‘aarden’ met een ontspannen vorm van yoga, en heb je vooral warm eten nodig, liefst ‘aardse’ groentes uit de grond om in balans te komen: aardappelen, wortelen. Water-aardetypes moeten zo veel mogelijk wegblijven van zoet eten en het liefst ’s ochtends beginnen met sporten. „Die hebben vaak een beetje een schop onder de kont nodig”, zegt Tolhuisen – zelf zo’n ‘aardetype’.

Noem het een gave

Wat voor mensen komen bij de Conscious Club? „Echt iedereen”, zegt Plokker. „Van gepensioneerde stellen tot jonge moeders tot zakenmannen die het roer om willen gooien.”

Volgens Emilia Gransberg is het niet verwonderlijk dat er juist in januari veel vraag is naar een mentale schoonmaak. „Mensen werken vaak in december extra hard om alles nog even snel af te krijgen”, vertelt ze. Gransberg is ‘rebalancer’ en houdt onder de naam Word Wie je Bent praktijk in Amsterdam en Haarlem. „In januari zijn we daardoor opgebrand en een beetje de weg kwijt.” Bij Gransberg kloppen minder zakenmannen aan, des te meer vrouwen van een jaar of vijfenveertig die zich afvragen ‘of dit het nou is’. De behandeling die Gransberg aanbiedt, draait vooral om het wegnemen van stress. „Het begint met een gesprek”, zegt ze. „Mensen vertellen mij waar ze last van hebben, en wat ze zouden willen.” Vaak zijn het gevallen van te veel hooi op een vork en te veel bezig met het oordeel van anderen. „Vervolgens neem ik die stress weg door met ‘rebalancing-technieken’ contact te maken met de plaats waar het lichaam de stress vasthoudt.” Hoe weet ze welke plaats dat is? „Dat voel ik met mijn intuïtie. Je zou dat mijn gave kunnen noemen.”

Wie meditatie en rebalancing nog niet genoeg vindt, kan zelfs zijn huis laten ‘detoxen’. Door Juno Burger bijvoorbeeld, ‘energetisch healer’ van beroep. Ook hij heeft een „soort gave”, vertelt hij: hij is extreem gevoelig voor energiestromen, zowel in mensen als in huizen. „Mensen houden vaak een hoop spanning vast en ik kan ze helpen dat los te laten.” Wat hij concreet doet is ‘intunen’ op een persoon. Hij legt een hand op iemands rug en maakt contact met de energetische energie in het lichaam. „Op die manier stromen de energiestromen door naar mij en kan de cliënt zijn spanning ontladen.” Het clearen van huizen gaat op een vergelijkbare manier: Burger tunet in op een huis en laat de energiestromen via zichzelf wegvloeien. „Als een energetische antenne”, zegt hij. Voor een huis-clearing hoeft hij overigens niet per se aanwezig te zijn in het huis. „Energetische stromingen zijn allemaal met elkaar verbonden”, zegt hij, „net als WiFi.” Door in te tunen op een adres kan Burger een huis ook op afstand clearen. Want ook huizen houden stress vast, zegt Burger, net als mensen. „Denk maar eens aan een ruimte waar net ruzie in is gemaakt. Daar voelt het gewoon niet goed.”

In januari zijn we opgebrand en een beetje de weg kwijt.

Een mentale schoonmaak is niet goedkoop, maar doorgaans ook niet krankzinnig duur. Bij de Conscious Club betaal je 100 euro voor tien losse lessen mindfullness of meditatie. Een sessie bij Gransberg kost 45 euro per half uur. „Maar dat kan vergoed worden als natuurgenezing.” Het clearen van je huis door Burger kost 144 euro.

En wat krijg je ervoor terug? De cliënten van Emilia Gransberg zijn „echt een ander mens” als ze de praktijk verlaten. „Ze voelen zich zekerder over zichzelf en zijn veel rustiger.” Bij de Conscious Club vinden mensen een rustige omgeving om „op hun eigen manier in contact te komen met henzelf”, zegt Plokker. „Wij zeggen niet: doe dit of doe dat. Wij bieden mogelijkheden aan. Mensen kunnen zelf kijken waarmee ze resoneren.”

Vooral placebo

Maar werkt zo’n mentale schoonmaak nou echt? Is dat ‘ander- mens-gevoel’ achteraf niet vooral een placebo-effect omdat je gelooft in de behandeling, omdat je wilt dat het werkt, of simpelweg omdat je er voor hebt betaald? „Je eigen overtuigingskracht is in elk geval het belangrijkst”, erkent Gransberg. „Hoe opener je tijdens een sessie bent, hoe meer je daadwerkelijk kunt loslaten.”

„Ik denk wel dat meditatie en mindfullness echt werken”, zegt Seco Banjai. „Het is net als met sporten: iedereen die dat wekelijks doet, ziet resultaat of diegene nou sceptisch is of niet.” Sinds ze afgelopen jaar een cursus mindfullness gedaan heeft, kan ze naar eigen zeggen een stuk beter relativeren en is ze veel milder over zichzelf. Van de stiltedag kan ze nog niet goed zeggen of die blijvende gevolgen zal hebben. „Maar ik zie die dag zeker als een kickstart voor de rest van het jaar.”

Lees ook over mindfullness bij bedrijven: Zen op de Zuidas

Sutmuller is iets minder overtuigd. „Dat mediteren mij helpt, betekent natuurlijk niet dat dat voor iedereen het geval is.” Ze denkt dat je ergens echt in moet geloven om het te laten werken. „Dus als iemand anders meer in pimpampetten gelooft, dan werkt dat voor diegene waarschijnlijk beter.”