Iedereen dacht: dit kan nog groter worden dan Watergate

Trump-memo’s Journalisten hadden de explosieve Trump-memo’s vorig jaar al in handen. Toch besloten zij er niet uit te publiceren.

Donald Trump haalde vorige week in zijn eerste persconferentie hard uit naar CNN: „Jullie zijn fake news.” Foto Spencer Platt/AFP

CNN schokte vorige week de wereld. Zowel president Barack Obama als Donald Trump was door inlichtingendiensten op de hoogte gebracht van een dossier over mogelijke compromitterende banden tussen de aanstaande president en Rusland, berichtte de Amerikaanse nieuwszender.

BuzzFeed ging een stap verder dan CNN en zette meteen de explosieve informatie online: 35 pagina’s zonder verifiëring of bevestiging. „Zodat Amerikanen zelf kunnen beslissen wat ze vinden van deze beschuldigingen die rondgingen in de hoogste kringen”, schreef de hoofdredacteur van de website.

„Het falende” BuzzFeed kreeg de dag erop de volle laag van Trump in een persconferentie. „Een hoop vuil”, noemde hij de site. Niet geheel onterecht, vonden sommige collega’s, zoals die van The Washington Post. Juist in deze tijd van nepnieuws moeten journalisten zich houden aan de hoogste standaarden en alleen bevestigde feiten publiceren. CNN kreeg ook een veeg uit de pan van de aanstaande president.

Een woordvoerder van CNN laat desgevraagd weten dat de nieuwszender zich volledig distantieert van BuzzFeed. „Onze nauwkeurige verslaggeving schetst een duidelijk contrast met hun beslissing niet-geverifieerde informatie te publiceren.” De stevige reprimande van Trump tijdens een persconferentie – „Jullie zijn fake news” – heeft er duidelijk ingehakt. „Zonder de feiten te bevestigen publiceren we niets uit de memo’s”, zegt de CNN-woordvoerder.

Lees ook over de persconferentie: Trump ontwijkt, blaast en paait

Mother Jones

Toch hadden CNN en BuzzFeed niet de primeur. Op 31 oktober schreef journalist David Corn als eerste over het bestaan van het explosieve Trump-dossier voor het tijdschrift Mother Jones. Hij kreeg de sappigste 21 pagina’s te lezen. „Gewoon een stapeltje papieren. Niks dramatisch”, zegt Corn nonchalant. De onderzoeksjournalist is een invloedrijke veteraan in Washington die met zijn verslaggeving bijdroeg aan het verlies van Republikein Mitt Romney tegen Obama in 2012.

Het feit dat de FBI geïnteresseerd was in de memo’s was voor Corn nieuwswaardig, maar hij kon de gedetailleerde informatie uit het dossier niet bevestigen. Daarom hield de onderzoeksjournalist zich in zijn artikel bij de hoofdzaken: de FBI onderzocht banden tussen Trump en Rusland. „Daarover hoefden we intern bij Mother Jones niet te debatteren.”

Maar lezers vernamen acht dagen voor de verkiezingen niks van de geruchten dat er mogelijk een door Russische inlichtingdiensten gemaakte video van Trump rondging waarin hij prostituees laat plassen over het hotelbed waar ooit Michelle en Barack Obama in sliepen.

De BBC besloot evenals Corn niet over het bestaan hiervan te berichten. Hoewel meerdere bronnen de geruchten over deze sensationele kompromat beaamden, legt hun Washington-correspondent Paul Wood uit. „Simpelweg omdat het bestaan van de video alleen bevestigd kan worden door die te bekijken.”

Alle sappige details van het dossier bevestigd te krijgen is een hele opgave. „We hadden natuurlijk allemaal het Mother Jones-artikel gelezen”, vertelt correspondent Argemino Barro van de financiële Spaanse krant El Confidencial. „Maar met Trump is er elke week wel weer iets geks om over te schrijven. Het is praktisch onmogelijk voor buitenlandse journalisten die het nieuws in grote lijnen verslaan zoiets tot op de bodem uit te zoeken.”

De Volkskrant kreeg het dossier wel te zien. Althans, de laatste twee pagina’s, waarop banden tussen een Nederlands webhostingbedrijf en Russische hackers worden genoemd, vertelt onderzoeksjournalist Huib Modderkolk. Hij kreeg de informatie van een journalist van The Wall Street Journal. „Die was in Amsterdam en wilde met ons afspreken vanwege iets explosiefs.” Hij had eens een praatje gehouden bij de krant.

Een dag later, op de dag voor Kerst, sprak Modderkolk met hem af in de lobby van zijn hotel. „Dit kan groter dan Watergate worden”, dacht Modderkolk toen hij de twee printjes met enkele weggelakte passages onder ogen kreeg. Maar de Volkskrant liep tegen hetzelfde probleem aan als Corn: het was moeilijk om de details in het dossier bevestigd te krijgen.

Corn veroordeelt de actie van Buzzfeed. De site heeft iets laten zien wat hij en zijn collega’s al wisten: er is veel rook. Maar zolang er geen vuur is, is er geen verhaal. Corn: „Zelfs Donald Trump verdient het om journalistiek eerlijk behandeld te worden.”