Cultuur

Interview

Interview

De schoorsteen van de kolencentrale van NUON aan de Hemweg in het Westelijk havengebied.

Foto John Gundlach/ ANP

‘Producent laten betalen voor uitstoot is meest effectief’

Kolencentrales

Kort voor het besluit over mogelijke sluiting van kolencentrales is het rapport uitgelekt waarop de minister zijn oordeel zal baseren.

Sluiting van alle kolencentrales per 2020 kost 7 miljard euro, compensatiekosten voor de eigenaren van de centrales niet meegerekend. Ongeveer de helft daarvan komt voor rekening van de consumenten die meer zullen moeten gaan betalen voor hun stroom. De uitstoot van de centrales terugdringen door in Nederland én de omringende landen een CO2-norm – een minimumprijs – op te leggen is het meest effectief. Het legt de rekening bij de producent.

Dat zijn enkele conclusies van het onderzoek dat minister Kamp heeft laten uitvoeren door het Duitse bureau Frontier Economics over de toekomst van de vijf resterende Nederlandse kolencentrales. De minister heeft daarin verschillende scenario’s laten uitwerken.

Er is onderzocht wat de gevolgen zijn als de kolencentrales openblijven maar gedwongen worden minder CO2 uit te stoten; wat het effect zou zijn van een regionale aanpak in het reduceren van CO2, gezamenlijk met de buurlanden; en wat de sluiting van alle kolencentrales zou opleveren.

Het onderzoek was ingegeven door twee zaken. De ene was de uitspraak van de rechter in de Urgenda-zaak waarin Nederland gedwongen werd om de uitstoot van CO2 in 2020 met 25 procent te reduceren ten opzichte van 1990. De andere was de motie van de Tweede Kamer waarin de minister is opgeroepen om met een plan te komen voor de ‘uitfasering’ van alle kolencentrales in Nederland.

‘Besparing binnen handbereik’

Volgens de laatste berekeningen van de planbureaus zou met de huidige maatregelen in 2020 al een besparing van 23 procent gehaald worden. Daarmee is 25 procent volgens de minister binnen handbereik en hoeft het kabinet de centrales niet vervroegd te sluiten om aan de uitspraak van de rechter te voldoen.

Het tot dusver vertrouwelijke rapport van Frontier Economics- ruim 150 pagina’s dik en in het bezit van deze krant – vormt de basis van de brief over de kolencentrales die minister Kamp ieder moment aan de Tweede Kamer kan sturen. Het rapport is de afgelopen maanden uitgebreid besproken met alle betrokkenen: de kolencentrales, werkgevers, werknemers en milieu-organisaties.

De verwachting is dat de minister in zijn brief slechts een richting zal aangeven en geen knopen zal doorhakken. De heikele kwestie zou, volgens ingewijden, pas bij de aanstaande formatie weer op tafel komen.

Greenpeace die een campagne voert voor sluiting, noemt de conclusie dat sluiting 7 miljard euro gaat kosten „misleidend”. Het gaat volgens de milieu-organisatie om cumulatieve kosten die zijn uitgesmeerd tot 2049. Volgens Greenpeace gaat sluiting een gemiddeld huishouden 14 euro per jaar kosten. Bovendien verwacht de milieuclub dat het Urgenda-vonnis niet zal worden gehaald als de centrales openblijven. In welke vorm dan ook.

De kolencentrales zelf benadrukken de voordelen van bijstook van biomassa en opslag van CO2 . Zij wijzen ook op de kans dat er na sluiting in Nederland stroom zal worden geïmporteerd die wordt opgewekte in veel vuilere centrales in het buitenland.