Column

De Haagse Stemming: Peilingwijzer ongewild machtig in Den Haag

Over 55 dagen zijn de Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke dag op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

Over 55 dagen zijn de Tweede Kamerverkiezingen. Deelname aan het RTL-debat is cruciaal en maakt van politicoloog Louwerse een van de invloedrijkste mensen in Den Haag. De formatie kan in ieder geval niet worden beklonken in Bistrot de la Place.

WIE MAG ER MEEDOEN? Het verkiezingsdebat van RTL staat algemeen bekend als ‘de game changer van 2012’. Daar werd de voorziene tweestrijd tussen Rutte en Roemer ingeruild voor die tussen Rutte en Samsom en dat maakte VVD en PvdA allebei groot. Niets lijkt op dit moment in Den Haag dus belangrijker dan daar te mogen aanschuiven op 26 februari. RTL noemt het zelf al ‘het premiersdebat’ en heeft gezegd de vier lijsttrekkers uit te nodigen die begin volgende maand het beste scoren in de gewogen peilingen van Peilingwijzer. Bij de vorige editie woog ook het werkelijke aantal zetels nog mee.

Verwaarloosbare verschillen: Gisteren verscheen de laatste Peilingwijzer, door de Leidse politicoloog Tom Louwerse samengesteld uit vijf bekende peilingen (wie denkt dat peilen en wegen eenvoudig is moet eens naar deze statistische berekeningen kijken). PVV en VVD steken er met kop en schouders bovenuit, maar daaronder wordt het ingewikkeld. CDA en D66 lijken aanspraak op een uitnodiging te maken, waardoor het een debat zonder echt linkse partijen dreigt te worden: Wilders, Rutte, Buma, Pechtold. Maar de verschillen met SP en GroenLinks zijn zo klein, dat deze als ‘verwaarloosbaar’ worden beschouwd. “Je kunt net zo goed een muntje opgooien”, zegt Louwerse in de Volkskrant. Hoe lost RTL dat op?

‘Maurice’ tegen wil en dank: Het maakt Louwerse in ieder geval een van de invloedrijkste mensen in Den Haag, schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus vandaag. “Nu RTL4 de Peilingwijzer als maatstaf aanwijst, krijgt Tom Louwerse de rol van een nieuwe Maurice de Hond opgedrongen, hoewel zijn Peilingwijzer juist bedoeld is om de schijnexactheid van mensen als Maurice de Hond (‘CDA, één zetel eraf’) te compenseren.”

WILDERS HEEFT MEER VRIENDEN NODIG: Wilders’ aantrekkingskracht lijkt in diezelfde Peilingwijzer wat de dalen. Doordat bijna iedereen hem uitsluit lijkt hij geen kans op het premierschap te hebben (“dus waarom zou je hem nog uitnodigen voor het debat”, suggereert een Haagse spindokter van een partij op de wip), behalve als de partij de absolute meerderheid in de Tweede Kamer krijgt, zo is gesuggereerd. Maar dat blijkt gecompliceerder. De PVV kreeg de laatste keer minder dan 16 zetels en mag daarom maximaal 50 kandidaten op de lijst zetten. Bij meer dan een derde van de stemmen op 15 maart, wordt het surplus als restzetels over de concurrentie verdeeld. Er zijn wel legale trucjes om dit te omzeilen. Per kiesdistrict mogen verschillende mensen op de lijst staan, waardoor het totale aantal PVV-kandidaten hoger wordt. En Wilders kan een lijstverbinding aangaan. Wie is daartoe bereid? Deadline 30 januari.

WIE BETAALT, BEPAALT: Ook in het noorden is heibel over een lijsttrekkersdebat. Op 8 februari worden landelijke kopstukken uitgenodigd om in debat te gaan, georganiseerd en betaald door het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), waar de provinciale bestuurders de baas zijn. Commissaris van de Koning Jacques Tichelaar blijkt niet alleen te hebben gevetood dat er niet over ‘asiel’ of ‘de ontevreden kiezer’ gedebatteerd mag worden, hij wil ook niet dat 50Plus wordt uitgenodigd, zo meldt het Dagblad van het Noorden. De lokale omroepen in Groningen, Friesland en Drenthe hoopten dat Henk Krol het populistische geluid kwam vertolken nadat Wilders afzegde voor het debat. Maar het debat is “geen journalistieke productie” zegt de Groningse CvK René Paas en SNN houdt de poot stijf. De omroepen niet, die zenden het toch uit.

Boycot
: 50Plus-voorzitter Jan Nagel wil dat alle lijsttrekkers het debat boycotten, maar is ondertussen alweer verzeild in een nieuwe rel. De voorzitter van de afdeling Noord-Holland werd gisteren uit 50Plus gezet nadat bleek dat hij de schoolreis van zijn kleindochter bij de partij declareerde.

HET EINDE VAN EEN TIJDPERK: Bistrot de la Place gaat dicht, zo meldt Omroep West. Een icoon van de Haagse horeca waar menige politieke deal gesloten is. Het Franse restaurant heeft dit kabinet mede in het zadel gehouden, schreven Annemarie Kas, Thijs Niemantsverdriet en Philip de Witt Wijnen in hun longread van de overlevingsdrang van de VVD-PvdA-coalitie. Bij ruzie gingen bewindslieden van Rutte II daar naartoe voor hun goedmaaketentjes, Rutte dronk er zélfs een glas rode wijn. Maar na 22 jaar is de locatie op de Plaats onbetaalbaar geworden voor de Franse eigenaar. In 2015 sneuvelde ook Le Bistroquet al, het legendarische Franse restaurant waar Van Agt en Wiegel in 1977 hun kabinet smeedden en politici en ambtenaren al bijna vijftig jaar samenkwamen. Heeft het ermee te maken dat de premier liever Indisch eet?

Illustratie Hajo

NEPNIEUWS DU JOUR I: ‘Eindelijk’ mogen we 130 op de A2, jubelde De Telegraaf. Gisteren vertelde minister Schultz aan de Kamer dat volgend jaar ook overdag harder gereden mag worden tussen Amsterdam en Utrecht. Echter, die toezegging deed Schultz in 2015 ook al. Maar je kunt het als VVD’er in campagnetijd natuurlijk niet vaak genoeg herhalen.

Nepnieuws du jour II: Buma wil premier worden, zei hij gisteravond bij Jinek. Niet nep, maar ook niet nieuw.

Nepnieuws du jour III
: Scholierenbond Laks doet dus toch niet mee aan de verkiezingen. Laten we er niet meer woorden aan vuil maken.

QUOTE VAN DE DAG

Ik moet nog zien of het überhaupt lukt een coalitie te maken

Annemarie Jorritsma, VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer in het FD.