NRC checkt: ‘Van der G. kon niet op tijd bij rechtbank zijn’

Dat bleek dinsdag tijdens een zaak in Amsterdam over zijn invrijheidsstelling.

Foto ANP / Remko de Waal

De aanleiding

De moordenaar van Pim Fortuyn, de 47-jarige Volkert van der G., kwam dinsdag niet opdagen bij de rechtbank in Amsterdam. Het gerecht zou de vordering van het Openbaar Ministerie tot herroeping van diens voorwaardelijke invrijheidsstelling behandelen. Van der G., die sinds 2 mei 2014 voorwaardelijk op vrije voeten is – na twaalf jaar cel – moet van het OM weer een jaar de cel in.

Hij kon volgens zijn advocaat Willem Jebbink niet bij de rechtbank geraken door „belemmeringen in het treinverkeer” die het gevolg waren van een grote stroomstoring die zich eerder op de dag voordeed in Amsterdam. We checken of het inderdaad zo was dat de zitting die om 13.30 uur zou beginnen voor Van der G. onbereikbaar was.

Waar is het op gebaseerd?

Volgens advocaat Jebbink wilde zijn cliënt heel graag de zitting bijwonen. Hij kon echter geen verdediging voeren omdat hij geen volmacht had om namens Van der G. het woord te nemen. Jebbink wist zelf ook niet waar Van der G. was. Hij hield zich telefonisch onbereikbaar en reageerde ook niet op sms-berichten. Omdat Van der G. er na een uur wachten nog niet was en zijn aanwezigheid volgens rechtbankvoorzitter Bienze Vogel „heel belangrijk” is, besloot de rechtbank de zaak aan te houden.

En, klopt het?

De advocaat van de familie Fortuyn, Richard van der Weide, noemt het „zorgwekkend dat de rechtbank voetstoots het overmachtverhaal gelooft”. Voor een man „met de intelligentie van Volkert” moet het volgens hem mogelijk zijn geweest alternatief vervoer te regelen. De stroomstoring was ’s ochtends vroeg al bekend – al is onbekend hoe laat Van der G. ervan wist. Ervan uitgaande dat hij om half acht het nieuws bekeek, had Van der G. vanuit zijn woonplaats Apeldoorn een uur of zes de tijd.

Tussen Apeldoorn en Amsterdam rijdt een rechtstreekse intercity die een uur over de reis doet. Die trein kon Van der G. dinsdag niet nemen wegens een storing bij Naarden-Bussum. Volgens NS-woordvoerder Martijn Kamans gold dinsdag het advies „om de reis richting Amsterdam uit te stellen of alternatief vervoer te regelen”. Van der G. had via Deventer en Zwolle kunnen reizen, maar NS kan niet achterhalen of dat „voor deze reiziger” dinsdag een optie was. „Er reden sporadisch treinen maar daarvoor moest de omreisroute wel bekend zijn bij de reiziger en was er extra reistijd nodig.” Er waren ook nog problemen bij Utrecht „wegens een bommelding”.

Hij had in vier uur tijd met de bus – overstappen in Amersfoort, Hilversum en Blaricum – Amsterdam kunnen bereiken. Met de taxi duurt het een uur. Het bedrijf Taxi Apeldoorn biedt de reis naar Amsterdam desgevraagd aan voor 150 euro, maar we weten niet of hij dat kon betalen. Fietsend had Van der G., bij wijze van spreken, de 90 kilometer in 4 uur en 40 minuten kunnen overbruggen, aldus Google Maps.

Op verzoek van de rechtbank is dinsdag ook nog bekeken of Van der G. niet met overheidshulp, bijvoorbeeld door de politie, naar de zitting kon worden gebracht. Maar dat kon ook niet, omdat hij zijn telefoon niet opnam en onduidelijk was waar hij was.

Advocaat Jebbink zegt desgevraagd dat „ook door het OM volgens juridische maatstaven” is vastgesteld dat er sprake was van overmacht voor zijn cliënt. Welke maatstaven dat zijn, wil hij niet zeggen.

Conclusie

Voor Volkert van der G. was het wel mogelijk de rechtbank tijdig te bereiken. NS raadde reizen weliswaar af, maar als hij telefonisch bereikbaar was geweest, had de politie hem kunnen brengen. De bewering dat hij door overmacht verstek moest laten gaan, achten wij grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt