Stichting wil broodoverlast terugdringen met kliko’s

Verspilling

Gedumpt oud brood zorgt voor vervuiling en ergernis. Stichting BroodNodig bedacht een eenvoudige oplossing: zet een ‘broodbak’ in de wijk.

Initiatiefnemer Angelique Vandevenne (midden) met twee medewerkers. Foto Rien Zilvold

Het is een mooie herinnering voor vrijwel ieder kind: eendjes voeren met oude korsten en broodkapjes. Omringd door watervogels schudde je de laatste kruimels uit de boterhamzak, terwijl begerige snavels gretig het gras rond je voeten af- struinden. Maar al dat brood blijkt helemaal niet goed voor de stadse eenden. Ze worden er dik van en het dagelijkse overvoeren zorgt voor een onevenwichtige eendenpopulatie. De overgebleven etensresten trekken ongedierte aan, zoals ratten die zich te goed doen aan wat de vogels laten liggen.

Het meeste oude brood belandt echter in de vuilnisbak – en op straat.

Angelique Vandevenne, zakelijk leider van stichting BroodNodig, zag deze ‘broodverspilling’ met lede ogen aan en besloot tot actie over te gaan. Als adviseur educatie en duurzaamheid bij het Rotterdams Milieucentrum bestudeert ze vraagstukken op het gebied van afval en voedselverspilling in de stad. „Ik vind het schrijnend dat er zo veel etensresten op straat worden gegooid terwijl er elders in de wereld honger wordt geleden. Brood hoort niet in de vuilnisbak of op straat.”

Heilig brood

Gemiddeld worden dagelijks in Nederland 435.000 broden weggegooid, ofwel zo’n drie sneetjes per gezin. Dat komt neer op 127 miljoen kilo brood per jaar. Al dat gedumpte voedsel zorgt niet alleen voor vervuiling, maar ook voor grote ergernis bij bewoners. Op sommige plekken wordt gemiddeld twee kilo brood per dag gedumpt: bij singels, in plantsoentjes en parken, maar ook op pleinen en bij winkelcentra. Het is zogenaamd ‘voor de vogels’, maar er komt van alles op af. Vandevenne: „Mensen klagen al tien jaar steen en been bij speciale meldpunten voor broodoverlast en gaan naar elkaar wijzen.”

Voor onder andere moslims is brood heilig, legt ze uit. Men wordt geacht het ‘terug te schenken’ aan de aarde. Maar het moet dan wel eerst verkruimeld worden en dat gebeurt vaak niet. Tijdens islamitische feesten als het suikerfeest kan de ‘broodberg’ op sommige openbare plekken oplopen tot wel 50 kilo per week.

BroodNodig wil de verspilling stoppen. Dus ging de stichting aan tafel met Stadsbeheer en andere organisaties en kwam op het idee van de broodbak: bruine kliko’s die op strategische punten in de wijk worden neergezet, waar bewoners hun oude brood in kunnen werpen. Wekelijks worden de bakken door Stadsbeheer geleegd en wordt het brood buiten de stad gerecycled tot compost.

Mede dankzij subsidie van CityLab010 staan er nu veertig broodbakken op strategische plaatsen in Rotterdam-Zuid, Delfshaven en Rotterdam-Noord en dat aantal groeit. Vandevenne: „De bewoners die de bakken beheren noemen we onze ‘broodbakadoptanten’. Zij doen melding van een volle kliko en controleren of er geen vuilnis of plastic in zit.

Paula Zwitser en Aletta Martens, die het campagneteam van BroodNodig vormen, hebben geregeld contact met de adoptanten, die vooral dankbaar zijn voor deze eenvoudige oplossing om stadsvervuiling tegen te gaan.

Ook trok BroodNodig ingenieur Jonas Martens aan. Hij onderzoekt of een vergister, die oud brood omzet in duurzame energie, in de toekomst in de openbare ruimte kan worden geplaatst. Want wat blijkt: met een heel brood kun je een gaspit ruim een uur laten branden. Momenteel loopt er een proef met een vergistingsmachine op een kinderboerderij. De bedoeling is dat de boerderij op eigen energie kan gaan draaien.

Maar het kan nog simpeler. Vandevenne: „Met oud brood kun je prima kokkerellen, of paneermeel of croutons maken. Maar we moeten vooral minder brood kopen, of het in de vriezer doen”.

Hier en hier staat waar je de broodbakken kunt vinden.