Moldavische president wil af van associatieverdrag EU

De nieuwbakken president van Moldavië Igor Dodon haalt liever de banden met Rusland aan dan met de EU.

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Moldavische collega Igor Dodon tijdens hun gezamenlijke persconferentie in het Kremlin. Foto Alexey Druzhinin/AFP

De Moldavische president Igor Dodon heeft dinsdag tijdens een driedaags bezoek aan Moskou verklaard het associatieverdrag van zijn land met de EU te willen schrappen. Liever, zo zei Dodon in een gezamenlijke persconferentie met Poetin, zou hij Moldavië zien als onderdeel van het Russische economische blok.

“Dit is een historisch moment voor de Moldavisch-Russische betrekkingen”, zei Dodon tijdens de persconferentie. Hij gaf aan te betreuren dat voorgaande Moldavische politici de voorkeur hadden gegeven aan Brussel boven Moskou, en zei een memorandum te willen tekenen met de door Rusland geleide Euraziatische Economische Unie (EAEU), waar ook Wit-Rusland, Kazachstan, Kirgizië en Armenië deel van uitmaken.

Over het Europese associatieverdrag zei Dodon: “Ik heb mij meerdere keren uitgesproken tegen de ondertekening van het associatieverdrag met de EU. Naar mijn mening heeft dit verdrag Moldavië geen enkel positief resultaat opgeleverd. Als de Partij van de Socialisten bij de volgende parlementsverkiezingen een meerderheid krijgt, dan ben ik bereid een initiatief over het annuleren van de associatie te steunen”, aldus Dodon.

Hij stelde dat het in 2014 gesloten en in 2016 in werking getreden verdrag ‘haastig’ in elkaar is gezet en dat Moldavië ermee de toegang tot de Russische markt had verloren, zonder daar betere Europese handel voor terug te hebben gekregen.

Tegenstrijdige cijfers

Cijfers van de Europese buitenlandse dienst weerspreken die claim. De Moldavische export naar de EU steeg met 27 procent, zo meldt nieuwssite EU Observer. Volgens de Europese Commissie gaat 62 procent van de Moldavische export naar de EU, tegen 12 procent naar Rusland. Dodon zei nieuwe afspraken te willen maken, maar trad verder niet in detail. Wel kondigde hij aan begin februari naar Brussel te zullen gaan voor gesprekken.

Eerder deed Dodon tegenstrijdige uitspraken over het associatieverdrag, dat vrijhandel met de Europese markt combineert met een reeks politieke afspraken. Tegen Russische media zei hij ervan af te willen, maar tegen vertegenwoordigers uit Europa zei hij niet de macht te hebben om het verdrag te annuleren. Hoewel de president in Moldavië vooral symbolische functie heeft, heeft Dodon een sterke positie omdat hij via de eerste directe verkiezingen in 15 jaar als president werd gekozen.

Dodon werd in december vorig jaar ingezworen, nadat hij met zijn pro-Russische agenda in november overtuigend de presidentsverkiezingen won van zijn pro-Europese tegenstander Maria Sandu. Hij trok stemmen door de pro-Europese regering ervan te beschuldigen corruptie in stand te houden. Daarnaast maakt hij actief werk van zijn belofte een oplossing te zoeken voor de situatie in de 1990 afgescheiden provincie Transnistrië; een internationaal niet erkend ministaatje dat grotendeels afhankelijk is van Rusland, maar wel onder het Europese associatieverdrag valt.

Ook daar lijken cijfers de uitspraken van Dodon tegen te spreken. Begin 2016 zou 58 procent van de export van Transnistrië naar de EU zijn gegaan, tegen 7,7 procent naar Rusland. Ook zakenmensen en economen zijn van mening dat het associatieverdrag nieuwe kansen heeft gebracht voor het zakenleven in het sterk verarmde gebied.