Recensie

Liefdesbrieven uit een legerkamp

In Cartas da Guerra valt vanaf het eerste moment vooral het contrast op: tussen de bloemrijke, van liefde overlopende taal van de voice-over en de treurigheid op het scherm. In eerste instantie zijn dat Portugese soldaten die in een te decadent cruiseschip richting Angola varen. Zodra ze aan land gaan verandert deze decadentie in eindeloos wachten in stoffige legerkampen, afgewisseld met gruwel en radeloosheid. Alles in prachtige zwart-witbeelden.

In 1971 werd de Portugese arts en latere succesauteur António Lobo Antunes uitgezonden naar Angola, waar het Portugese leger probeerde de macht te behouden over zijn kolonie. Lobo Antunes schreef bijna dagelijks naar zijn zwangere echtgenote. Chronologisch – meestal voorgelezen door de ontvangster – horen we hoe zijn gemis groter wordt, maar ook hoe hij in Afrika steeds bozer en gedesillusioneerder raakt over de oorlog. Behalve een verslag van heimwee en verlangen is de film een reflectie op de absurditeit van oorlog.

De trailer van Cartas de Guerra.

Het esthetische maar wat koele zwart-wit en de verheven taal van António Lobo Antunes zorgen ervoor dat de kijker afstand houdt tot de oorlogstaferelen. Dat je de strijd zelden ziet drukt oorlogsheroïek nog meer de kop in. Regisseur Ferreira toont behalve de schrijvende auteur, vooral de kapotgeblazen slachtoffers die Antunes moet verzorgen en de lokale bevolking die verder probeert te leven.

De balans tussen lyriek en gruwel is niet altijd perfect. Dan ligt pathetiek op de loer, zoals bij de eindeloze opsomming van koosnaampjes van de arts voor zijn vrouw, en smachtende beelden die een onhandige poging lijken wat erotiek te brengen in een film over een langeafstandsrelatie.