Klimaat

En de winnaar is… 2016

Opnieuw is er een warmterecord gebroken. De warmste vijftien jaar sinds het begin van de metingen rond 1880 waren allemaal in deze eeuw.

Weer is er een nieuw warmterecord. Het afgelopen jaar gaat de boeken in als het warmste ooit. Dat concludeert de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) op basis van de cijfers van de Amerikaanse NASA en de NOAA en het Britse Met Office. Tot nu toe was 2015 het warmste jaar, maar 2016 heeft met een nipt verschil (0,07 graden) gewonnen.

De gemiddelde temperatuur lag ongeveer 1,1 graden Celsius boven die in de tijd voor het begin van de industriële revolutie. En zo’n 0,83 graden boven het langjarige gemiddelde in de periode tussen 1961 en 1990, die als referentie wordt gehanteerd.

Niet het hele verhaal

„2016 was een extreem jaar voor het klimaat”, aldus WMO secretaris-generaal Petteri Taalas. De temperatuur vertelt volgens hem „maar een deel van het verhaal”. Het gaat om kooldioxide en methaan, broeikasgassen die bijdragen aan klimaatverandering. Van beide is de concentratie opnieuw gestegen.

Het jaar had nog steeds last van een extreme El Niño, het weerfenomeen dat zorgt voor een omgekeerde golfstroom in de Stille Oceaan. Daarnaast was vooral de hoge temperatuur in het Arctisch gebied opmerkelijk. Taalas:

We have also broken sea ice minimum records in the Arctic and Antarctic, Greenland glacier melt – one of the contributors to sea level rise – started early and fast. Arctic sea ice was the lowest on record both at the start of the melt season in March and at the height of the normal refreezing period in October and November.

Volgens Taalas gaat de opwarming in het Arctisch gebied twee keer zo snel als gemiddeld op aarde. „Het voortgaande verlies van zeeijs stuurt ook het weer, het klimaat en de stroming in de oceaan elders op de wereld”, zegt de secretaris-generaal, die waarschuwt dat door het smelten van de permafrost ook nog eens grote hoeveelheden van het krachtige broeikasgas methaan kunnen vrijkomen.

Volgens The Washington Post gebruikten NASA, dat zich van de nieuwe president minder moet bezighouden met de aarde en meer met de ruimtevaart, en NOAA, het Amerikaanse meteorologisch instituut, in het verleden enigszins verschillende methodes, waar hun getallen niet helemaal overeenkwamen. Maar nu concluderen ze allebei dat 2014, 2015 en 2016 achtereenvolgens als de drie warmste jaren ooit gezien moeten worden.

Extremen en records zijn een onderdeel van de weersgesteldheid, die nu eenmaal grillen vertoont. Maar volgens Gavin Schmidt, directeur van het NASA Goddard Institute, is de klimaatverandering zichtbaar in het feit dat „we series van records gebroken zien worden”.

 

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.