NRC checkt: ‘Voor lichtbakken achter de gevel is geen vergunning nodig’

Een winkel zorgt voor ‘lichtvervuiling’ in Utrecht. Dat mag, zegt de gemeente.

Videostill YouTube.

De aanleiding

Kledingketen The Sting mag in Utrecht zonder vergunning met grote lichtbakken vanaf de gevel lichtshows in de lucht projecteren en zo de binnenstad in felle kleuren hullen. Redacteuren van DUIC zagen eind vorige maand hoe de lucht boven Utrecht beurtelings rood en groen kleurde. Een zoektocht leidde vervolgens naar opvallende lichtkanonnen achter de glazen gevel van The Sting aan het Vredenburg. Volgens een woordvoerder van de gemeente geldt het vergunningenbeleid voor gevelreclame niet „zolang de lichtbakken 50 centimeter achter de gevel staan opgesteld”, zo zei hij in De Utrechtse Internet Courant (DUIC). In een land waar bijna alles in wetten en verordeningen geregeld is, zou de reclamebranche vrij spel hebben met lichtshows de de binnenstad doen kleuren?

Waar is het op gebaseerd?

Volgens die woordvoerder is dergelijke lichtreclame niet in wetgeving of gemeentelijke regelgeving geregeld is en is er dus ook geen vergunningsplicht. The Sting hoeft ook geen precario (belasting) te betalen, wat bij reguliere gevelreclame wél verplicht is. „Er is hier sprake van een onaanvaardbare lacune in de regelgeving”, aldus de woordvoerder. De publicaties op de site van DUIC, inclusief beelden van het kleurenbombardement, hebben inmiddels ook landelijk aandacht getrokken. De SP-fractie in de Tweede Kamer wil van minister Schultz (Infrastructuur & Milieu, VVD) weten of het klopt dat voor die lichtshows geen vergunning nodig is”, aldus het SP-Tweede Kamerlid Eric Smaling. „En als het klopt, onderschrijft u dan dat deze uitingen een grote impact hebben op de omgeving?”

Video van DUIC van de lichteffecten (artikel gaat door onder de video):

En, klopt het?

Verantwoordelijk wethouder in Utrecht, Paulus Jansen (Wonen, Ruimtelijke Ordening, SP) weet niet helemaal zeker of er sprake is van lacunes in de regelgeving. De lokale verordening biedt geen soelaas, zo hebben zijn ambtenaren hem verzekerd. Maar hij sluit niet uit dat er op het ministerie toch wetgeving circuleert die optreden tegen dergelijke gevelreclame mogelijk maakt. Vandaar dat hij zijn partijgenoot, Smaling, vragen heeft laten stellen. „Dan wordt het op het ministerie uitgezocht.” Want Jansen vindt het vrijspel dat reclamemakers nu hebben, onaanvaardbaar. „Je ziet die flipperkasten steeds meer oprukken in de binnenstad. Wie lichtreclame aan de gevel bevestigt, betaalt daar belasting over en is vergunningsplichtig. Maar als je de beamers vlak achter de gevel plaatst, hoeft dat allemaal niet. Dat is onaanvaardbaar. De binnenstad van Utrecht is ‘beschermd stadsgezicht’. Dan wil je iets te zeggen hebben over die lichtshows. Want ook de verkeersveiligheid is in het geding.” Ook Smaling, behalve Kamerlid hoogleraar bodeminventarisatie en landevaluatie aan de Universiteit Wageningen hoopt nog op een ergens rondslingerend wetsartikel waarmee kan worden opgetreden tegen die lichtshows. Maar hij kan zich dat, met al zijn expertise op het gebied van ruimtelijke ordening, nauwelijks kan voorstellen: „lichthinder in de stad is een hiaat in de wet. Er is hooguit iets geregeld over speciaal aangewezen donkertegebieden, zoals de glastuinbouw of sportvelden.” Volgens een woordvoerder van The Sting heeft de winkelketen tevoren uitgezocht of die lichtshows in Utrecht mogen. Want in andere steden doet de winkelketen dat niet. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) weet overigens niet of deze problematiek ook in andere steden speelt.

Conclusie

Hoewel de stad nog hoopt op landelijke wetgeving en zelf lokale regelgeving voorbereidt, kan The Sting haar gang gaan. We beoordelen de uitspraak dat voor die lichtshows geen vergunning nodig is, als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt