Column

Trump dwingt ons te kiezen: wie zijn wij?

Goedemorgen nieuwe wereldorde, hoe maakt u het? Maandag had ik nogal moeite met u. Maar dat was één dagje. Geen idee wat de dinsdag brengt. Het nieuwe mondiale bondgenootschap oogt nogal eigenaardig. Poetin zal altijd oud-KGB’er blijven. Trump twittert alsof hij flippert: geopolitiek met bliepjes en bonussen en extra ballen die alle kanten op knallen.

Maar goed, maandag gaf Trump inzicht in zijn nieuwe wereldorde, en mensen sloeg de schrik om het hart. „We are entering an upside down world”, schreef de Nederlandse Amerikaan Ivo Daalder, Obama’s oud-ambassadeur bij de NAVO.

Trump vindt de EU niet veel soeps: een handelsblok voor de Duitsers, waar de Britten terecht zijn uitgestapt. Hij verwacht dat meer EU-landen volgen door Merkels „catastrofale fout” in de vluchtelingencrisis. De NAVO vindt hij verouderd. De sancties tegen Poetin wil hij verzachten, in ruil voor wederzijdse ontmanteling van nucleaire wapens.

Kortom: de EU hoeft voor Trump niet zo, maar aan detente met Rusland hecht hij. Een deal die Poetin gretig zou sluiten na zijn jarenlange pogingen de EU uiteen te spelen en westerse democratieën te ondermijnen.

Nu kun je dit relativeren gezien Trumps grilligheid: morgen vindt hij iets anders. Evengoed kun je denken: dus dáárom ijverde Poetin voor Trumps zege.

In het laatste geval beginnen we aan een nieuwe Koude Oorlog, op een nieuwe wereldkaart: Amerikanen en Russen tegenover de EU. „Trump treedt op als Poetins woordvoerder”, schreef de geschokte neoconservatief Jennifer Rubin maandag in The Washington Post.

Sommige Hollandse politici en burgercomités zullen zeggen: eindelijk verlost van die EU-dictatuur, oprotten Merkel, met dat bloed aan je handen. Het zou alleen betekenen dat ons landje in de invloedssfeer komt van Poetin, een schurk, en Trump, een man die een wereldmacht regeert maar zijn impulsen amper beheerst.

Dus goed dat de verkiezingscampagne dit weekeinde op stoom kwam. Want we kunnen het blijven hebben over de afgezaagde onderwerpen – immigratie, moraal, pensioenen, windmolens – maar ik geloof dat we er sinds maandag een existentieel thema bij hebben.

Bij wie moet Nederland horen: bij Trump en Poetin, of bij Merkel en de EU? Ofwel: wie zijn wij?

Ze zeggen dat alles draait om identiteitspolitiek. Oké. Laat alle lijsttrekkers zich dan uitspreken, vooral degenen die zeggen dat ze zoveel van Nederland houden. Interessant genoeg loop je bij hen de grootste kans dat zij Poetin en Trump, met hun nieuwe wereldorde, boven Merkel en de EU verkiezen.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; Twitter @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.