Recensie

Scherpe satire over koningsdrama Blatter

Fifa-voorstelling

Wat gebeurde er met FIFA-baas Sepp Blatter in de vijf dagen waarin hij verdween voor de buitenwereld? Daarover maakte Tom de Ket een theaterstuk.

Paul R. Kooij speelt Sepp Blatter en Cees Geel zijn voorganger in de voorstelling FIFA Blatter Foto Roy Beusker

Meteen na zijn laatste herverkiezing als FIFA-voorzitter, in mei 2015, was Sepp Blatter vijf dagen lang verdwenen voor de buitenwereld – om daarna terug te keren met de mededeling dat hij zich zou terugtrekken.

Wat er in die vijf dagen is gebeurd, werd nooit bekend. Maar het is een vraag waarin Tom de Ket, schrijver en regisseur van de voorstelling FIFA Blatter, zich wellustig heeft gewenteld. Hij maakt Blatter tot een soort Scrooge, die als gevolg van een zinsbegoocheling wordt belaagd door diverse demonen van vroeger.

De trailer van FIFA Blatter.

Hier zijn dat: een allang dode voorganger die zegt dat Blatter vuil spel heeft gespeeld om zelf aan de macht te komen, een Zwitserse inspecteur die komt waarschuwen tegen „het spook van de transparantie”, een corrupte contactman uit Qatar, een klokkenluider die in levensgevaar is gebracht, een dochter en nog een handvol anderen. Onder wie ook twee Nederlanders, die het vooral over het kleine gesjoemel in eigen land hebben – de dubieuze deals van gemeenten met hun plaatselijke voetbalclubs. Want het is, zeggen ze, in Nederland makkelijker om een lening voor een stadion te krijgen dan voor een dakkapel.

En tegen al die beschuldigingen tracht deze Blatter zich te verweren – charmant, flemend, manipulatief en ten slotte toch wanhopig: „Ben ik dan zó’n slecht mens?” Dit is de grote glansrol van Paul R. Kooij, die zijn personage in al die verschillende aspecten laat zien. Kooij beheerst het podium zoals Blatter de FIFA moet hebben bestuurd. Een hoogtepunt is zijn verdediging voor het feit dat Blatter slechts elf seconden stilte in acht nam toen Nelson Mandela overal werd herdacht met een minuut stilte. De Ket schreef een subliem staaltje drogredeneren, dat door Kooij majestueus wordt vertolkt.

Om hem heen staan Lotje van Lunteren, Cees Geel, Mohammed Azaay en Peter Drost in alle bijrollen. Karikaturaal soms, maar af en toe ook intens treurig omdat ze tegenover een genadeloze organisatie stonden.

In spannend licht wordt hier een scherpe satire met kwaaie grappen gespeeld, die af en toe ook een nietsontziende aanval is op een systeem waar allang niet meer om te lachen valt. Soms dreigt de voorstelling zelfs een beetje topzwaar te worden door de overvloed aan details – omdat er nu eenmaal heel veel over dit koningsdrama te vertellen valt.