Klokkenluider Chelsea Manning komt vervroegd vrij

De Amerikaanse klokkenluider werd veroordeeld voor het lekken van staatsgeheimen aan Wikileaks. Ze komt in mei vrij.

Chelsea Manning Foto AP

Barack Obama heeft de Amerikaanse klokkenluider Chelsea Manning dinsdag strafvermindering verleend. Manning, bekend van het lekken van staatsgeheimen aan website WikiLeaks, zou eigenlijk tot 2045 vastzitten, maar komt op 17 mei al vrij, zo meldt The New York Times. Het Witte Huis heeft de vrijlating bevestigd.

Chelsea Manning, voorheen bekend als Bradley Manning, werkte in het Amerikaanse leger als data-analist. In 2010 lekte de soldaat honderdduizenden diplomatieke en militaire documenten aan klokkenluiderswebsite Wikileaks. De informatie bood onder meer een nieuw inzicht in het verloop van de oorlogen in Irak en Afghanistan.

In 2013 werd Manning schuldig bevonden aan het lekken van staatsgevaarlijke informatie. Ze werd oneervol ontslagen bij het leger en veroordeeld tot een gevangenisstraf van 35 jaar. Na de veroordeling maakte Manning bekend transgender te zijn, sindsdien gaat ze als Chelsea door het leven. Ondanks herhaalde verzoeken tot overplaatsing zit Manning in een volledig mannelijke gevangenis.

Lees ook: Bradley Manning: ik ben een vrouw en heet voortaan Chelsea Manning

Zelfmoordpogingen

In juli van het afgelopen jaar deed ze een zelfmoordpoging, waarna ze in eenzame opsluiting moest. Kort nadat ze was overgeplaatst in een isoleercel deed ze opnieuw een zelfmoordpoging. De advocaat van Manning gaf als reden voor deze zelfmoordpoging dat Amerikaanse autoriteiten weigeren “haar geslachtsidentiteitsstoornis op een adequate manier te behandelen”.

Op de website van het Witte Huis wordt gemeld dat Obama voor 209 mensen heeft bepaald dat ze strafvermindering krijgen. Ook werd aan 64 mensen gratie verleend. In totaal heeft Obama tijdens zijn ambtstermijn 1.385 strafvermindering geboden en 212 gratie verleend.

Het besluit van Obama is opvallend. In 2011 zei hij nog dat Amerika een “rechtsstaat” is waarin “niet per individu wordt bepaald hoe de wet werkt”. “Hij (Bradley Manning, red.) heeft de regels gebroken.”

Politieke tegenstanders van Obama veroordelen de vrijlating in strenge bewoording. Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden: “Het is van de zotte. Chelsea Mannings verraad heeft Amerikaanse levens in gevaar gebracht en een aantal van Amerika’s meest gevoelige geheime geopenbaard.” Volgens Ryan wordt er met Obama’s beslissing een “gevaarlijk precedent” geschapen.

Geeft Assange zich over aan de VS?

Eerder deze week liet WikiLeaks-oprichter Julian Assange weten zich over te geven aan de Verenigde Staten als Obama “clementie zou tonen” ten aanzien van Manning. De Australiër woont al vier jaar boven de ambassade van Ecuador in Londen. Hij moet in Zweden terechtstaan voor een seksueel vergrijp, maar vreest dat het land hem aan de VS zal uitleveren. Daar wacht hem mogelijk een lange gevangenisstraf vanwege het opzetten van de klokkenluiderssite WikiLeaks.

Twitter avatar wikileaks WikiLeaks If Obama grants Manning clemency Assange will agree to US extradition despite clear unconstitutionality of DoJ case https://t.co/MZU30SlfGK

In een eerste reactie op het bericht over de vervroegde vrijlating van Manning reageerde het platform verheugd, maar ging niet in op de eerder naar buiten gebrachte belofte. Er ligt momenteel geen officieel uitleveringsverzoek vanuit de VS voor Assange. Op Twitter zegt Wikileaks bij monde van Assanges advocaat Melinda Taylor dat hij zijn woord niet zal breken.

Twitter avatar wikileaks WikiLeaks Assange lawyer @themtchair on Assange-Manning extradition ‘deal’: “Everything that he has said he’s standing by.”
    • Jorg Leijten
    • David Haakman