De zingende astronaut, laatste man op de maan

Astronaut Eugene Cernan (1934-2017) ging twéé keer naar de maan. De laatste keer landde hij er op.

Astronaut Eugene A. Cernan (links), commandant van Apollo 17, op de terugweg naar de aarde, na zijn maanlanding, gefotografeerd in gewichtloosheid op 17 december 1972 met Ronald E. Evans, piloot van de Command Module . Foto NASA / Harrison Schmidt / Flickr

I was strolling on the moon one day, in the merry merry month of …december, no, may.. tumtetumtumtumtum… ’. In december 1972 waren astronauten Eugene Cernan en zijn collega Harrison Schmitt aan het werk op het oppervlak en de sfeer zat er zo goed in dat de twee spontaan in gezang uitbarstten. De beelden van de zingende, rond hupsende astronauten horen bij de meest bekeken van de Apollo-vluchten (1969-1972).

Gisteren maakte NASA bekend dat Cernan (1934), de laatste man die voet zette op de maan, op 82-jarige leeftijd is overleden. „Dat zingen was spontaan’, verzekerde Cernan in een interview met NRC in 2012.

Eugene Cernan bestuurt de Lunar Roving Vehicle op de maan. (Let op stof bij het rechtervoorwiel, dat op de maan veel trager terugvalt.). Foto NASA

„Het was een reactie op hoe je gaat bewegen. Eerst probeer je gewoon te lopen, dan merk je dat het veel makkelijker is om te hupsen. Toen kwam dat liedje vanzelf.”
Anders dan sommige collega-maanwandelaars werd Cernan een leven lang niet moe om te vertellen over zijn ervaringen op de maan, en het belang dat hij hechtte aan de ruimtevaart. „Het is ons lot om te ontdekken”, zei hij, „ik had nooit gedacht dat er nu nog steeds niemand terug geweest zou zijn. Een teleurstelling.”

Een bijna-ramp met Gemini

Eugene Andrew Cernan werd in 1934 geboren in Chicago, Illinois. Na een studie elektrotechniek aan Purdue University, ging hij bij de Marine, om daar gevechtspiloot te worden. In 1963 werd hij aangenomen bij NASA, en in 1966 maakte hij zijn eerste ruimtevlucht.

Die vlucht, Gemini 9A, liep net niet op een ramp uit, tijdens Cernans ruimtewandeling. „Ik moest dingen monteren aan de buitenkant , maar iedere keer als je iets probeert te draaien, draai je zelf de andere kant op. Ik had niet genoeg grip, en raakte oververhit. Mijn vizier besloeg, en het ruimtepak zwol op als een ballon. Mijn commandant blies de missie af. Het waren basale problemen, waar we niet aan gedacht hadden.”

Eugene Cernan tijdens zijn onfortuinlijke ruimtewandeling tijdens Gemini IX, op 5 juni 1966. Foto NASA

In mei 1969 vloog Cernan mee met Apollo 10, de generale repetitie voor de maanlanding van Neil Armstrong op 20 juli . Vanuit een baan om de maan daalde Cernan af in de maanlander, tot 16 km boven het maanoppervlak, en weer terug. „We trokken een witte streep voor Neil Armstrong, die hoefde hij alleen nog maar te volgen”, grapte hij vaak.

De enorme politieke en publieke belangstelling voor de maan bleef na Armstrongs vlucht niet lang in stand. Toen Apollo 17 op het lanceerplatform stond, was al duidelijk dat het de laatste maanvlucht zou zijn.

Slim genoeg

Apollo 17 was de eerste vlucht waarbij ook een wetenschapper meevloog. Cernan: „Wij piloten vonden onszelf slim genoeg om omgeschoold te worden als geologen. Maar Schmitt vond onder andere direct bewijs dat er lava was geweest op de maan.”

Eugene Cernan tijdens een scheerbeurt in de Apollo 17 Commande Module. Foto NASA

Bij de terugkeer betrad commandant Cernan de maanlander als tweede. Hij was daarmee de laatste van de twaalf mannen die op de maan rondliepen.

Hij was ook de enige die de initialen van zijn dochter in het maanstof schreef. „Teresa Dawn Cernan. Dat was niet gepland. Ik had nog een foto van haar initialen willen maken met een camera, maar ground control zei: ‘laat de camera achter, en richt hem op de zon. Binnenkort komen we terug en kijken we hoe het zonlicht de lens heeft beïnvloed.’ Dat lijkt nu een krankzinnig idee.”

Ruim uur lang video van mannen op de maan, Gene Cernan en Jack Schmidt op Lunar Geology Station 6: