Commentaar

Vluchtelingen in de kou

In een reportage beschreef NRC zaterdag hoe het staat met de vluchtelingen in Moria, het vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos. Er verblijven veel mensen, rond de 4.800 asielzoekers uit Syrië, Afghanistan, Pakistan en verschillende Afrikaanse landen. En hun aantal stijgt gestaag. Het zijn voornamelijk mannen, maar onder de vluchtelingen zijn ook kwetsbare zwangere vrouwen en al even kwetsbare jonge kinderen. Het kamp in Moria is berekend op een beperkt verblijf. Het is niet ingericht met voorzieningen voor het standaard maandenlange verblijf waar het nu voor de meesten toch op neerkomt. Ter plekke nemen ambtenaren hun asielverzoeken in behandeling. Het zijn er weinig en de procedure is ingewikkeld. Het schiet niet op.

En nu is het winter. Op wat voor de rest van Europa geldt als mediterraan vakantie-eiland daalden de temperaturen tot onder nul. Een storm woei de tenten stuk. Voor de komende dagen wordt aanhoudende regen voorspeld. Beelden van rillende asielzoekers gingen de wereld over. De tenten worden opgelapt, de spullen gedroogd in de winterzon. Voor gezinnen zijn er zoveel mogelijk plaatsen in containers. Een Nigeriaanse politicologiestudent zag voor het eerst van zijn leven sneeuw: „Ik hoop dat ik sneeuw ooit weer leuk kan vinden”, zegt hij dapper.

Nu bevriezen de vluchtelingen, van de zomer verdorsten ze weer. Dat is geen verrassing, maar maatregelen zijn schaars. Eigen schuld – dat is ongeveer de reactie van Europa. Immers, door op de vlucht te slaan hebben die mensen zelf hun leven in gevaar gebracht en dat van hun kinderen. En omdat zich tussen hen jihadisten en ander terroristenvolk kan verschuilen, moeten de goeden helaas onder de slechten lijden. Alleen na intensieve screening nemen de Europese landen hen serieus als vluchteling. Tot het zover is moeten ze het maar even zien te redden, wachtend op toestemming voor doorreis naar een land waar ze meestal niet erg welkom zijn.

De zorg voor deze mensen is afgeschoven op Griekenland, want daar zitten ze nu eenmaal. In Moria vallen doden en wie niet sterft, heeft het stervenskoud. Kinderen worden ziek, volwassenen ook. Menigeen wordt depressief door gebrek aan perspectief. En nooit zal iemand kunnen zeggen dat hij het niet wist. Europa wordt bestuurd door regeringen die zich de ogen uit hun kop moeten schamen. Maar dat mag later, daar wordt niemand mee gered. De bedreigde mensenlevens moeten nu even zwaarder wegen. De EU-landen moeten procedures versnellen en tot het zover is noodhulp opzetten, gezamenlijk, unilateraal, maakt niet uit. Er doemen allerlei redenen op waarom dat niet kan. Maar het moet toch.