Lot van de EU laat Trump koud

Buitenlandbeleid VS Aanstaand Amerikaans president Donald Trump noemt in een interview met het Duitse Bild en de Britse Times de Europese Unie „een instrument van Duitsland”. Duitsers zijn verbijsterd.

Het lot van de Europese Unie laat de nieuwe president van de Verenigde Staten koud. Met het Verenigd Koninkrijk wil Donald Trump snel na zijn inauguratie, vrijdag, een nieuw handelsakkoord sluiten. De NAVO vindt hij tegelijk „achterhaald” en „heel belangrijk”. En voor de Duitse bondkanselier Angela Merkel heeft hij weliswaar „groot respect”, maar ze heeft „een catastrofale fout” gemaakt, door „al die illegalen” tot Duitsland toe te laten, waarmee hij doelt op de vluchtelingen.

Trump zegt dit alles in een interview met de Duitse krant Bild en de Britse Times. Gevraagd wie hij meer vertrouwt, Merkel of de Russische president Poetin, antwoordt Trump:

„Om te beginnen vertrouw ik ze allebei – maar laten we maar eens kijken hoe lang dat duurt. Misschien duurt het helemaal niet lang.”

Duitse autofabrikanten die in Mexico auto’s bouwen voor de Amerikaanse markt dreigt hij met een invoertarief van 35 procent. BMW, dat van plan is in 2019 een fabriek in Mexico te openen, kan daar volgens Trump maar beter niet „zijn tijd en geld aan verspillen”.

In Duitsland is met ingehouden verbijstering op de uitspraken van Trump gereageerd. In het Verenigd Koninkrijk sterkt Trump, een dag voor een belangrijke toespraak van premier Theresa May over de Brexit, het optimisme dat heerst onder voorstanders van de uittreding. De daling van het Britse pond sinds het referendum van 23 juni is uitstekend voor de Britse economie, redeneert Trump. „Ik denk dat Brexit uiteindelijk heel goed zal zijn.”

Lees ook: May kondigt dinsdag ‘harde Brexit’ aan

Ook al had Trump eerder de Brexit toegejuicht, de NAVO achterhaald genoemd en het vluchtelingenbeleid van Merkel omschreven als „geestesziek”, het heeft een extra lading nu hij dat, vlak voor hij het Witte Huis betrekt, allemaal nog eens in één betoog als zijn visie uiteenzet – en er ook nog een schepje bovenop doet. Zo noemt hij de Europese Unie „in feite een instrument van Duitsland”, voorspelt hij dat na de Brexit nog meer landen de EU zullen verlaten, en zegt hij dat het hem niet uitmaakt of de EU verenigd of verdeeld is.

„Misschien kun je zeggen dat in zijn denken ‘Het Westen’, als normatieve en politieke eenheid, niet voorkomt”, zei Norbert Röttgen (CDU), de voorzitter van de commissie van Buitenlandse Zaken van de Bondsdag, in een eerste reactie. „Dat is nieuw en bedreigend – voor het Westen en voor de Verenigde Staten.”

Niet eenduidig

Maar eenduidig is Trump niet. Het ingrijpen van Rusland in Syrië noemt hij „een erg kwalijke zaak, heel ernstig”. Met Europa voelt hij zich „zeer verbonden”. En Duitsland, waar zijn grootvader vandaan komt, bewondert hij: „Ik houd óók van orde, ik houd óók van kracht.”

Hij noemt zich ook „een grote fan van het VK”. Hij belooft zodra hij in het Witte Huis zit een bijeenkomst met premier May te zullen houden om te spreken over een nieuw handelsakkoord. „We gaan hard werken om het snel en goed af te ronden.”

In een reactie zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson dat het „zeer goed nieuws” is dat Trump zo snel een nieuw akkoord wil sluiten. Sir Christopher Meyer, een voormalig Britse ambassadeur in Washington, zei via Twitter dat het interview gunstig is voor premier May. De boodschap sluit uitstekend aan op wat May dinsdag wil zeggen, aldus Meyer. In Engelse kranten lekte zondag uit dat May bereid is uit de Europese interne markt en de douane-unie te stappen om de vrijheid te hebben een eigen migratiebeleid te bepalen en handelsakkoorden te sluiten.

Trump, die zegt dat zijn Schotse moeder „gek was” op koningin Elizabeth, gebruikt veel van de argumenten van overtuigde Brexiteers in zijn redenering waarom de EU gedoemd is uiteen te vallen. Omdat de EU volgens hem vooral een project is dat Duitsland ten goede komt, „was het zo slim dat het VK besloot eruit te stappen”. De interviewers waren oud-hoofdredacteur van Bild Kai Diekmann en het Conservatieve Lagerhuislid en columnist Michael Gove, een van de kopstukken van de campagne om uit de EU te vertrekken.

    • Juurd Eijsvoogel
    • Melle Garschagen