Carlsen wint maar blijft kritisch over zijn eigen spel

Schaken

Wereldkampioen Magnus Carlsen is favoriet voor de eindzege in het Tata Steel-toernooi. Zondag behaalde hij zijn eerste winstpartij.

Foto Koen Suyk/ANP

Bij het televisieprogramma De Wereld Draait Door beloofde wereldkampioen Magnus Carlsen afgelopen vrijdag dat hij het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee zou winnen, met een brede lach en een twinkeling in de ogen, omdat hij wel weet dat zo’n brutaal vertoon van zelfvertrouwen in de ogen van de somberaars ongepast is en ongeluk brengt.

Zelfvertrouwen is nog geen roekeloosheid. Zaterdag probeerde Carlsen in de eerste ronde met zwart geen ijzer met handen te breken tegen de Filippijnse Amerikaan Wesley So, die vierde op de wereldranglijst staat en zijn grootste concurrent in het toernooi. Het werd al snel duidelijk dat deze partij met wederzijdse goedkeuring in remise zou eindigen.

Zondag had Carlsen met wit tegen de Pool Radoslaw Wojtaszek uiteraard hogere ambities en hij won een partij die een modelpartij leek. Een originele opening, spel op beide vleugels dat uitmondde in een met een dame-offer verbonden tactisch grapje dat een pion opleverde, en daarna een efficiënte ruiming van de resten van Wojtaszeks stelling.

Onnodige kansen op remise

Daar dacht Carlsen zelf na afloop heel anders over. Hij was boos op zichzelf, omdat hij vond dat hij veel over het hoofd had gezien en zijn tegenstander onnodige kansen op remise had gegeven. Hij had vast gelijk, maar voor de oppervlakkige waarnemer leek zijn spel op dat van een hogere macht.

Carlsen kwam er nog niet mee op de eerste plaats. Die wordt bezet door de Oekraïener Pavel Eljanov, die twee keer won. Eljanov heeft altijd een beetje in de schaduw gestaan van zijn landgenoten Ivantsjoek en Ponomariov, maar op de internationale ratinglijst is hij op dit moment wel de beste van zijn land. Hij heeft het voorkomen van een rots en zo speelt hij ook.

Zaterdag versloeg hij de Hongaar Richard Rapport, die gewoontegetrouw de opening origineel speelde en er een stelling aan overhield die niet slecht was, maar wel breekbaar. Hij kon zich geen fout meer permitteren en toen die in een vroeg stadium toch kwam, overwon het gezonde en ijzersterke brood-en-boterschaak van Eljanov.

Zondag was Loek van Wely Eljanovs slachtoffer. Er was vrijdag bij de opening van het toernooi een klein feestje geweest voor Van Wely, omdat die voor de 25ste keer in de hoofdgroep meedeed. Helaas, op de speeldagen kon het feest niet voortgezet worden. Zaterdag mocht hij blij zijn dat hij met remise ontsnapte tegen de Indiër Baskaran Adhiban en zondag verloor hij van Eljanov.

Winnende koningsaanval

De grote Deense schaker Bent Larsen gaf eens het advies: „Als je niet goed weet wat je doen moet, speel dan een randpion naar voren.” Van Wely volgde het advies van de grote Deen op een ongelukkig moment. De naar voren geschoven randpion werd veroverd door Eljanov, die er ook nog een winnende koningsaanval aan over hield.

Anish Giri, het heetste Nederlandse ijzer in de strijd, speelde twee kalme remises in het weekeinde. Beslist geen reden voor treurnis of grappen over te grote vredelievendheid; zijn (sterke) tegenstanders waren Sergej Karjakin en So.