Topman Belastingdienst weg na mislukte reorganisatie

Leijtens werd in november 2015 aangesteld om de problemen bij de Belastingdienst op te lossen, maar slaagde daar niet in.

Hans Leijtens. Foto Bart Maat/ANP

De topman van de Belastingdienst, directeur-generaal Hans Leijtens, legt per direct zijn functie neer. Leijtens werd in november 2015 aangesteld om de problemen bij de Belastingdienst op te lossen, maar slaagde daar niet in.

Leijtens geeft aan uit zichzelf te vertrekken omdat hij zichzelf niet meer de aangewezen persoon vindt om de Belastingdienst te leiden. In een begeleidende persverklaring staat dat “het accent van de functievervulling dusdanig verschoven is dat zijn persoonlijke verwachtingen over de functie van directeur-generaal Belastingdienst en deze functievervulling onvoldoende op elkaar aansloten”. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën wordt er binnen twee weken een opvolger benoemd.

Toch zal het vertrek van Leijtens ook te maken hebben met de problematische situatie bij de Belastingdienst. Leijtens werd in oktober vorig jaar een deel van zijn bevoegdheden ontnomen toen de fiscus onder curatele werd gesteld door staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën (VVD). Die ging daartoe over nadat de grote reorganisatie van de Belastingdienst, die Leijtens in goede banen had moeten leiden, volledig ontspoorde.

Lees ook over de wankele positie die Leijtens had: Oud-generaal kan de fiscus niet redden

Driesterrengeneraal

Leijtens was voordat hij werd aangesteld als directeur-generaal een driesterrengeneraal en commandant van de marechaussee, die geroemd werd om zijn zicht op politieke en bestuurlijke verhoudingen en ervaring had met leiding geven aan een complexe organisatie. De voornaamste taak die hij meekreeg bij zijn aanstelling was een grote reorganisatie, waarbij vijfduizend van de in totaal 29.000 mensen moesten vertrekken. Ook moesten er 1.500 nieuwe, liefst jonge en hoogopgeleide werknemers worden aangetrokken voor ICT en toezicht.

Dat liep echter anders: door een te royale vertrekregeling tekenden teveel werknemers vrijwillig in om op te stappen. De te grote uitstroom van personeel heeft het budget dat hiervoor gereserveerd was inmiddels met 70 miljoen euro overschreden. Bovendien dreigt er een tekort aan belangrijke functionarissen.

Onder curatele

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën (VVD), verantwoordelijk voor de Belastingdienst, gaf afgelopen zomer aan dat de verantwoordelijkheid voor het debacle bij de ambtelijke top ligt. Wiebes hekelde daarbij de autonomie en gesloten bedrijfscultuur van de fiscus en viel Leijtens publiekelijk af nadat die hem onvolledig geïnformeerd had over pijnlijk slecht nieuws binnen de fiscus.

Wiebes stelde vanwege de problemen in oktober vorig jaar de Belastingdienst onder curatele en ontnam Leijtens een aantal bevoegdheden. In december vorig jaar werd duidelijk dat er een nieuwe uittocht van hoog opgeleid personeel dreigt nu de fiscus onder verscherpt toezicht is geplaatst. Volgens de vakbond van hogere ambtenaren bij Financiën (VHMF) zorgt die situatie voor een extra bezuinigingsdrift bij de Belastingdienst waarbij vertrekkend personeel niet wordt vervangen.

Leijtens krijgt een nieuwe functie: hij gaat de oprichting van een nieuwe integriteitsautoriteit op het Antilliaanse eiland Sint Maarten begeleiden. Die ‘integriteitskamer’ zal mogelijke corruptie en vriendjespolitiek van lokale politici onderzoeken.

    • Sam de Voogt