Soedan is niet meer boeman voor de VS

Sancties

Soedan, ooit gastheer van Osama bin Laden, boekt volgens de VS vooruitgang. Tijd om een deel van de sancties op te heffen.

Amerika gaat een deel van de twintig jaar oude sancties tegen Soedan opheffen. „De beperkte opheffing is een erkenning dat de Soedanese regering vooruitgang boekt”, zei een Amerikaanse ambtenaar tegen persbureau Reuters. De VS en Soedan werken, ondanks koele relaties, nauw samen in de strijd tegen terreur.

De Soedanese president Omar al-Bashir was twintig jaar geleden voor het Westen de boeman van Afrika. In de oorlog met rebellen in Zuid-Soedan bombardeerde de luchtmacht zonder onderscheid rebellen en burgerdoelen. Bij de in 2003 begonnen oorlog in de westelijke regio Darfur zette de regering moorddadige milities in. Het Internationale Strafhof (ICC) klaagde Bashir daarom aan wegens oorlogsmisdaden en genocide.

Soedan was in de jaren 90 gastheer van Osama bin Laden, de man achter 9/11. In de hoofdstad Khartoum waren terreurgroepen welkom. De Amerikaanse president Bill Clinton liet in 1997 de Al Shifa-fabriek in Khartoum bombarderen – volgens Soedan een fabriek voor medicijnen, volgens de VS voor chemische wapens.

Achter de schermen vond in 2001 na 9/11 een omslag plaats toen de geheime diensten van de twee landen gingen samenwerken om terroristen te bestrijden. Herhaaldelijk beloofde Washington de sancties op te heffen, bijvoorbeeld toen Zuid-Soedan in 2011 onafhankelijk werd en de VS niet wilden dat Bashir dit blokkeerde. Steeds bleven de sancties, ondanks het lobbywerk van Soedan.

Bovendien bleef Soedan goede relaties onderhouden met Hamas en Iran. In 2012 vond in de Yarmouk-wapenfabriek in Khartoum, waar door Iran gemaakte geleide raketten voor Hamas werden gemaakt, een enorme explosie plaats. Vermoedelijk zat Israël erachter. Soedan koestert nog steeds banden met radicale groepen in de Arabische wereld en zal door de VS, ook na het opheffen van sancties, niet van de lijst worden gehaald van landen die terrorisme sponsoren.

De rehabilitatie van de dictator is al langer gaande. In Afrika is Bashir in de meeste landen weer welkom. Hij verbrak de hechte banden met Iran en leverde troepen voor de door Saoedi-Arabië geleide troepenmacht in Jemen. De EU is al even pragmatisch en geeft Soedan fondsen om migratie richting Europa te stoppen.