Soedan is niet langer de boeman van VS: deel sancties opgeheven

Soedan was gastheer van Osama bin Laden, ontmoetingsplaats van terroristen. Maar de Soedanese regering boekt volgens de VS zoveel vooruitgang, dat een deel van de sancties wordt opgeheven.

De Sudanese president Omar al-Bashir. Fot Mohamed Nureldin Abdallah?Reuters

Amerika gaat een deel van de twintig jaar geleden ingestelde sancties tegen Soedan vrijdag opheffen. Dat meldt persbureau Reuters dat een Amerikaanse ambtenaar citeert: „De beperkte opheffing is een erkenning dat de Soedanese regering vooruitgang boekt.” Hoewel de Verenigde Staten en Soedan uiterst koele relaties onderhouden, werken ze nauw samen in de terrorismebestrijding.

De Soedanese president Omar al-Bashir was twintig jaar geleden voor het Westen de boeman van Afrika. In de oorlog met rebellen in Zuid-Soedan bombardeerde de Soedanese luchtmacht zonder onderscheid rebellen en burgerdoelen. Bij de in 2003 begonnen oorlog in de westelijke regio Darfur zette de Soedanese regering moorddadige milities in. Het Internationale Strafhof (ICC) klaagde Bashir daarom aan wegens oorlogsmisdaden en genocide.

Gastheer van Osama bin Laden

Soedan was in de jaren 90 gastheer van Osama bin Laden, de man achter 9/11. Allerlei door het Westen als terroristenorganisaties gebrandmerkte groepen waren welkom in de Soedanese hoofdstad Khartoum. De Amerikaanse president Bill Clinton liet daarom in 1997 de Al Shifa-fabriek in Khartoum bombarderen, volgens Soedan betrof het een fabriek voor medicijnen, volgens Amerika werden er chemische wapens gemaakt.

Achter de schermen vond in 2001 na 9/11 een omslag plaats toen de geheime diensten van de twee landen gingen samenwerken om terroristen te bestrijden. Herhaaldelijk beloofde Washington de sancties op te heffen, bijvoorbeeld toen Zuid-Soedan in 2011 onafhankelijkheid werd en Amerika niet wilde dat Bashir dit blokkeerde. De Soedanese regering spendeerde de afgelopen jaren miljoenen dollars voor bedrijven in Amerika die lobbyen bij politici. Tevergeefs: de sancties bleven.

Rehabilitatie van de dictator

Bovendien bleef Soedan goede relaties onderhouden met Hamas en Iran. In 2012 vond in de Yarmouk-wapenfabriek in Khartoum, waar door Iran gemaakte geleide raketten voor Hamas werden gemaakt, een enorme explosie plaats. Vermoedelijk zat Israël er achter. De Soedanese regering blijft banden koesteren met radicale groepen in de Arabische wereld en in eigen land onderdrukte ze opstanden met harde hand. Soedan wordt door de Verenigde Staten, ook na het opheffen van sancties, niet van de lijst gehaald van landen die terrorisme sponsoren.

De rehabilitatie van de dictator is al langer gaande. In Afrika is Bashir, ondanks het arrestatiebevel tegen hem van het ICC, vrijwel in alle landen welkom. Hij verbrak de hechte banden met Iran en leverde troepen voor de door Saoedi-Arabië geleide troepenmacht in Jemen. De Europese Unie is al even pragmatisch en geeft de Soedanese regering fondsen om migratie richting Europa te stoppen.