Reorganisatie bij Belastingdienst onder Leijtens verder ontspoord

Fiscus

Hij moest de problemen bij de Belastingdienst oplossen, maar slaagde daar niet in. Directeur-generaal Hans Leijtens vertrekt per direct.

Hans Leijtens verloor in oktober veel van zijn bevoegdheden doordat Financiën de Belastingdienst onder curatele stelde. Foto ANP / BART MAAT

Hans Leijtens was door staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) persoonlijk overgehaald om in 2015 de marechaussee te verlaten en de enorme reorganisatie van de Belastingdienst in strakke banen leiden. Wiebes lobbyde bij partijgenoot Jeanine Hennis (Defensie) om de generaal af te staan en beloofde Leijtens „een plaats in de geschiedenisboeken” als hij de problemen bij de Belastingdienst zou oplossen.

Ruim een jaar later lijken die alleen maar groter te zijn geworden en moet Leijtens (53) vertrekken en genoegen nemen met een baantje op Sint-Maarten. Vrijdag werd bekend dat hij opstapt als directeur-generaal van de Belastingdienst. Volgens Financiën verlaat hij de fiscus vrijwillig, maar Leijtens werd in oktober al onder curatele gesteld, waardoor hij veel van zijn bevoegdheden verloor. „Het afgelopen jaar is het accent van de functievervulling dusdanig verschoven dat zijn persoonlijke verwachtingen over de functie van directeur-generaal Belastingdienst en deze functievervulling onvoldoende op elkaar aansloten”, aldus het persbericht.

De reorganisatie was onder Leijtens’ leiding vrij snel ontspoord. Generieke ontslagafspraken die hij eind 2015 met vakbonden maakte, waren zo riant dat er veel meer mensen vrijwillig op intekenden dan gepland. Een organisatorische en financiële ramp die zeker tientallen miljoenen kostte. Daarnaast lukte het hem niet de gesloten bestuurscultuur te veranderen.

Wiebes viel de hoge ambtenaar afgelopen najaar publiekelijk af nadat die hem onvolledig geïnformeerd had over pijnlijk slecht nieuws binnen de fiscus. In 2014 moest Wiebes’ voorganger Frans Weekers (VVD) opstappen na misstanden bij de Belastingdienst waar hij maar ten dele van op de hoogte was. Dit keer is het niet de politiek verantwoordelijke die zich stukbijt op de fiscus, maar de ambtelijke baas.

Wiebes had Leijtens juist uitgezocht omdat hij geen beleidsmaker was, maar als commandant van de marechaussee gewend was om leiding te geven aan een complexe uitvoeringsorganisatie. Hij was bovendien gepromoveerd op het managementbegrip ‘resultaatgerichte sturing’. En hij werd geroemd binnen Defensie omdat hij goed zicht had op de politieke en bestuurlijke verhoudingen. Daarmee had hij zich snel opgewerkt tot driesterrengeneraal, voordat hij in 2015 overstapte naar de fiscus.

Leijtens is nu aangeboden de oprichting van een nieuwe integriteitsautoriteit op het Antilliaanse eiland Sint Maarten te begeleiden. Die ‘integriteitskamer’ zal mogelijke corruptie en vriendjespolitiek van lokale politici onderzoeken.

Het ministerie van Financiën belooft binnen twee weken een nieuwe baas aan te wijzen voor de Belastingdienst, waar naast de te riante vertrekregeling problemen zijn met het aantrekken van geschikt vervangend personeel.