Waarom we gelukkig worden van de dagelijkse sleur

Routine

De dagen van onze werkweek zien er grotendeels hetzelfde uit. En dat is maar goed ook, want daar worden we gelukkig van, meent socioloog Theun Pieter van Tienoven.

Johanna Dijkstra 's ochtends aan het ontbijt. Foto Mieke Meessen

Vroeg opstaan, ontbijten, de kinderen aankleden en naar school brengen, naar het werk rijden, ’s avonds op een vaste tijd eten, op de bank ploffen om televisie te kijken en vervolgens op tijd weer naar bed.

Veel werkende ouders kennen dit schema waarschijnlijk maar al te goed. „Het lijkt misschien bijzonder saai, maar juist dankzij routine en structuur blijft er tijd over om leuke dingen te doen”, zegt socioloog Theun Pieter van Tienoven van de Vrije Universiteit Brussel. Onlangs presenteerde hij zijn doctoraatsonderzoek, waarin hij pleit voor opwaardering van de dagelijkse sleur.

2.700 Belgen tussen de 18 en de 65 jaar hielden voor zijn onderzoek een dagboek bij waarin ze noteerden wanneer ze welke activiteit uitoefenden. Daaruit blijkt dat onze dagen er in een werkweek gemiddeld voor 40 procent hetzelfde uitzien.

Een gedachte waar veel mensen van huiveren. Want routine, dat betekent sleur. „Routine is bijna synoniem geworden met saai”, zegt Van Tienoven. „We vertellen onze vrienden niet wat we als ontbijt hebben gegeten of in welke file we hebben gestaan, maar wel over onze laatste vakantie. Door die focus op het speciale, bestempelen we routine als iets negatiefs. Maar dat plaatst ons voor een paradox: we willen zo min mogelijk routine, terwijl we niet zonder kunnen.”

Want het is diezelfde dagelijkse sleur die onze drukke werkweek draaglijk maakt, aldus de socioloog. Vooral in gezinnen met kinderen waar beide ouders fulltime werken is routine noodzakelijk om alle verplichtingen en verantwoordelijkheden het hoofd te bieden.

Het gaat om taken die ons weinig energie kosten omdat we ze op de automatische piloot doen, zegt Van Tienoven, zoals elke dag om 18.00 uur koken en de kinderen om 21.00 uur in bed stoppen. „Dit maakt het leven gemakkelijk en voorspelbaar. Stel je voor dat je elke dag een nieuwe oplossing moet zoeken om je kinderen naar school te brengen. Gebrek aan structuur veroorzaakt stress.”

Maar dat betekent niet dat we onze vakantieplannen moeten opbergen en ons hele leven in strakke schema’s moeten gieten. „Sleur sluit spanning niet uit, beide versterken elkaar juist. Door die routine tijdens de werkweek creëren we tijd om ’s avonds of in het weekend iets speciaals te doen”, zegt Van Tienoven. „Als bijvoorbeeld je huishouden doordeweeks strak geregeld is, zit je niet met een puinhoop in het weekend.”

Conclusie: omarm de sleur, want je wordt er gelukkiger van. „Routine is simpelweg noodzakelijk om te kunnen functioneren in onze samenleving. Alleen als iedereen telkens weer op min of meer hetzelfde moment hetzelfde doet, is het mogelijk om samen te leven.”

© De Standaard

Johanna Dijkstra (38), ondernemerscoach

„Op de middelbare school kregen we ooit de opdracht onze huisregels op te schrijven. ‘Die hebben wij thuis helemaal niet!’, riep ik toen. Waarop mijn moeder zei: ‘Maar we eten toch elke dag om half zes?’ Voor mij was dat geen regel, het was heel normaal. En dat is het eigenlijk nog steeds. Ik vind het belangrijk een vast ritme te hebben: ’s Morgens op hetzelfde tijdstip opstaan, stipt om twaalf uur lunchen, ’s avonds om vijf uur staat het eten op tafel. Elke ochtend schil ik de aardappelen al, zodat ze ’s avonds alleen nog op het vuur hoeven. En op zondagochtend gaat de telefoon uit. Ik drink dan cappuccino op bed, met de televisie aan. De hoofdlijnen zijn bij mij altijd hetzelfde, waardoor er tussendoor ruimte voor chaos is. Er kunnen allerlei onverwachte dingen gebeuren, maar het levert nooit stress op, want de basis is strak. Mensen zeggen weleens: ‘Waar haal jij de energie voor zo’n druk leven vandaan?’ Nou, dáárvandaan dus. Mijn leven saai? Helemaal niet. Juist omdat ik alles al gepland heb, houd ik tijd over voor leuke dingen. Ik heb simpelweg minder om over na te denken.”

Rachelle Verhage (39), blogger

„Mijn grootste angst is om net zo burgerlijk te worden als mijn ouders. Elke dag om zes uur eten, elke dag op hetzelfde tijdstip een bordje Brinta voor mijn neus. Routine staat voor mij gelijk aan die burgerlijkheid, daarom probeer ik sleur zoveel mogelijk te vermijden. Ik word juist onrustig van structuur: je hebt tenslotte maar één leven. Mijn man en ik zijn met drie kinderen en twee honden, maar elke avond ziet er anders uit. Ik werk tot een uur of vijf, daarna is het de vraag wat er gebeurt.

Vrienden komen eten, ik ga naar vriendinnen toe, soms kookt mijn man, soms ik. En de kinderen gaan ergens tussen acht en negen naar bed. Als ik vooraf strikte plannen maak, stel ik mezelf vaak alleen maar teleur. Voor mijn kinderen zou ik wel wat meer structuur willen hebben, zij kunnen me soms helemaal niet volgen. En ook mijn hoofd kan wel érg vol raken. To do-lijstjes worden eigenlijk altijd te lang, omdat er telkens iets tussendoor komt. Een goed voornemen voor 2017? Wat meer rust. Maar ik kan het wel een beetje, hoor. Elke ochtend loop ik om half negen met de honden over het strand.”

Sebastiaan Beens (31), jurist

„Ik zou het verschrikkelijk vinden om elke dag op hetzelfde tijdstip aan het avondeten te zitten. Je haalt op die manier de hele spontaniteit uit je dag. Liever laat ik dat soort dingen aan het moment over: ik kom thuis, en kijk wel waar ik zin in heb. Vaak kan ik op zo’n moment zelfs nog beslissen iemand op te bellen. Vrienden zeggen dan weleens: ‘Ja maar ik heb al eten in de koelkast liggen.’ Dat eten ligt er morgen toch ook nog? Ik begrijp die houding gewoon niet, het leven kan morgen zomaar ineens afgelopen zijn. Sinds ik een hersenbloeding heb gehad besef ik me dat eens te meer. Natuurlijk is een beetje sleur wel goed, helemaal voor mijn gezondheid: ik heb reuma en psoriasis. Maar als ik de kinderen heb, leef ik vanzelf al meer gestructureerd. Dan móét ik wel: op tijd eten, op tijd naar bed brengen, ze op tijd ophalen. Daarbuiten wil ik daarom het liefst zo vrij mogelijk zijn. Nee, eigenlijk is alleen mijn ochtendritueel vrijwillig gestructureerd. De wekker gaat om zeven uur, ik zet koffie en word wakker met het eerste ochtendjournaal.”