Het regeerakkoord, wat is daar van terecht gekomen?

Wat zijn de mooie plannen in een regeerakkoord waard? De parlementaire redactie van NRC checkte de honderden voornemens van het kabinet-Rutte II uit het regeerakkoord ‘Bruggen slaan’. Van de voorgenomen bezuinigingen van 16 miljard euro tot de verbanning van wilde dieren uit het circus. Wat is er gelukt, een beetje gelukt of helemaal niet gelukt?

  • I. Nederland uit de crisis: solide en sociaal

    • Met de maatregelen besparen we netto 16 miljard, conform de aanbeveling van de Studiegroep Begrotingsruimte.

      Gelukt

      Het pakket bestond voor bijna 13 miljard euro uit bezuinigingen en ruim vier miljard aan lastenverzwaringen. Daarnaast was er een beperkt aantal extra uitgaven. Het saldo van 16 miljard is gehaald.

    • Op grond van de effecten van het regeerakkoord stijgt de mediane koopkracht van mensen met een inkomen tot modaal met gemiddeld 0,2 procent per jaar. De mediane koopkracht van mensen met meer dan drie keer modaal daalt met gemiddeld 0,6 procent per jaar.

      Gelukt

      De koopkracht voor iemand met een modaal inkomen daalde in 2013 met 0,6 procent, maar steeg in de drie daaropvolgende jaren met 2,1 (2014), 1,2 (2015) en 4,1. Voor mensen met driemaal modaal was er ook een stijging, maar iets minder groot.

    • Bij budgettaire verwerking van dit akkoord zijn de bedragen leidend en
      we houden vast aan het trendmatig begrotingsbeleid.

      Niet gelukt

      In zijn laatste begroting heeft het kabinet de afgesproken uitgavenplafonds van enkele ministeries opgehoogd: daarmee werd gebroken met de regel dat een departement zijn eigen tegenvallers (in dit geval hogere lonen) opvangt.

  • II. Sociale Zekerheid en inkomensbeleid

    • De AOW-leeftijd wordt geleidelijk verhoogd tot 66 jaar in 2018 en 67 jaar in 2021 en daarna gekoppeld aan de stijging van de levensverwachting.

      Gelukt

      De wet is veranderd en het plan van het kabinet is geslaagd, zonder problemen in de Tweede of Eerste Kamer.

    • Voor mensen die al een vut- of prepensioenregeling hebben en zich niet kunnen voorbereiden op de verhoging van de AOW-leeftijd, komt er een overbruggingsregeling. Maar alleen voor mensen met een lager inkomen dan 150 procent van het wettelijk minimumloon.

      Gelukt

      Zo’n regeling is er gekomen.

    • Er komt een doorwerkbonus voor werknemers van 61 tot 65 jaar. Wie doorwerkt tot 65,5 jaar, kan gemiddeld 1,5 jaar eerder met pensioen zonder er financieel op achteruit te gaan.

      Niet gelukt

      Dit idee is niet doorgegaan.

    • De AOW-uitkering van samenwonende ouderen wordt gelijkgetrokken met de uitkering van gehuwden

      Niet gelukt

      Dit hoorde bij het idee van de kostendelersnorm: wie een uitkering heeft en met andere volwassenen in een huis woont, krijgt een lagere uitkering. Voor AOW’ers is dit voorstel (de ‘mantelzorgboete’) niet doorgegaan, officieel ‘uitgesteld’.

    • De bezuiniging op de tegemoetkoming aan mensen die een onvolledige AOW- uitkering hebben, wordt teruggedraaid.

      Gelukt

      Dat is gebeurd.

    • Tot nu toe kregen AOW’ers met een jongere partner een speciale ‘partnertoeslag’. Die wordt per 1 juli 2014 ingeperkt. AOW’ers die samen met hun jongere partner meer dan 50.000 euro verdienen, exclusief AOW, krijgen niet langer de partnertoeslag.

      Niet gelukt

      Dit idee is uitgewerkt in een wetsvoorstel dat door de Tweede Kamer werd aangenomen. Maar toen bleek dat er in de Eerste Kamer geen meerderheid voor zou zijn, is het ingetrokken.

    • Er komt een ‘huishouduitkeringstoets’. Dit voorkomt dat in een huishouden sprake kan zijn van stapeling van uitkeringen, waardoor de inkomsten hoger zijn dan bij de buurman of buurvrouw die aan het werk is.

      Deels gelukt

      De toets heet de kostendelersnorm: wie een bijstandsuitkering heeft en in één huis samenwoont met andere volwassenen, wordt flink gekort op de bijstand, soms met meer dan 50 procent. Voor AOW’ers is die korting (de ‘mantelzorgboete’) eerst uitgesteld en uiteindelijk geannuleerd.

    • Er komt een verplichte tegenprestatie in de Bijstand om mensen te activeren.

      Deels gelukt

      Op zo’n twintig na hebben alle gemeenten een verplichte tegenprestatie in een verordening staan. Maar er zijn nog steeds veel gemeenten die de regels daarover niet heel streng toepassen.

    • Er zijn geen bijstandsgerechtigden meer die als groep worden vrijgesteld van de verplichting om te solliciteren of the reïntegreren. Met uitzondering van mensen die volledig arbeidsongeschikt zijn.

      Gelukt

      Dit is uitgevoerd per 1 januari 2016. Gemeenten kijken nog wel naar de individuele werklozen: soms kunnen ze worden vrijgesteld van verplichtingen.

    • We bekijken of er in de regels over het aantal uren dat je mag werken naast een uitkering, iets moet worden aangepast waardoor werken méér gaat lonen.

      Niet gelukt

      In die regels is er niets veranderd, het kabinet is met andere manieren gekomen om de overstap van een uitkering naar werk financieel aantrekkelijker te maken of de stap van een klein baantje naar een grotere baan. Dat is wel gelukt.

    • In de bijstandswet leggen we vast dat gemeenten een bijstandsuitkering drie maanden moeten stoppen als de sollicitatieplicht niet wordt nageleefd. Hervatting komt er alleen na een verzoek van betrokkene.

      Deels gelukt

      Als bijstandsgerechtigden niet solliciteren, is de maatregel: minimaal één maand geen uitkering, maximaal drie. Het idee is dus afgezwakt.

    • De bijstandswet wordt strenger en de sancties worden vastgelegd, de gemeenten moeten zich eraan houden. Ernstige misdragingen tegen ambtenaren die de regelingen uitvoeren, leiden tot onmiddellijke stopzetting van de uitkering. Dit gaat gelden voor de hele sociale zekerheid.

      Gelukt

      Deze ideeën zijn uitgevoerd.

    • De individuele bijzondere bijstand voor daadwerkelijk gemaakte kosten wordt verruimd. Extra aandacht is er voor gezinnen met kinderen, werkenden met een laag inkomen en ouderen met een klein pensioen. Mensen die langdurig van een laag inkomen rond moeten komen, krijgen op individuele basis een toeslag. Categoriale bijzondere bijstand voor aannemelijke kosten wordt beperkt. Voor dit hele pakket wordt 100 miljoen euro per jaar vrijgemaakt.

      Gelukt

      Dit is uitgevoerd.

    • Voor nieuwe gevallen wordt de maximale duur van een nabestaandenuitkering beperkt tot een jaar. In dat jaar kunnen zij met hulp van de gemeente een baan zoeken. Er is geen re-integratieplicht.

      Niet gelukt

      De voorstellen zijn uitgewerkt, maar uiteindelijk – na afspraken met de oppositiepartijen – niet ingediend.

    • De kindregelingen worden soberder en het worden er minder. Het zijn er nu 11, er blijven er vier over. De kinderbijslag voor oudere kinderen gaat omlaag, gratis schoolboeken verdwijnen.

      Deels gelukt

      Doel was vooral: ouders in de bijstand te stimuleren om te gaan werken. Eerder kregen ze nog zoveel voordelen voor hun kinderen dat werken juist financiële achteruitgang kon betekenen: de armoedeval. Er zijn nu inderdaad vier regelingen over. Maar de kinderbijslag ging niet omlaag en gratis schoolboeken zijn er nog steeds.

    • De arbeidskorting neemt toe met een bedrag dat oploopt tot 500 euro per werkende per jaar in 2017.

      Deels gelukt

      De maximale jaarlijkse arbeidskorting is tussen 2012 en 2017 verhoogd met 1.600 euro. Dat wil zeggen: 320 euro per jaar erbij.

    • Maatschappelijk aanvaarde norm is dat iedereen na 40 jaar werken ongeveer 70 procent van z’n loon bij elkaar heeft gespaard. De wet die regelde hoeveel je fiscaal vriendelijk mocht sparen, ging daarvan uit. Nu mensen langer gaan werken, kan die wet worden veranderd: er wordt minder belastingvrij gespaard. Wie meer verdient dan 100.000 euro per jaar, kan niet meer fiscaal vriendelijk pensioen opbouwen.

      Gelukt

      De mogelijkheden om fiscaal gunstig te sparen voor het pensioen zijn beperkt en boven de 100.000 euro kun je niet meer fiscaal gunstig pensioen opbouwen. Het was een grote bezuiniging uit het regeerakkoord, bijna 3 miljard euro in één keer en 1,2 miljard euro per jaar.

  • III. Duurzaam groeien en vernieuwen

      Topsectorenbeleid

    • Via NWO blijft 275 miljoen beschikbaar voor programmatisch onderzoek voor de topsectoren, waarbij de publiek-private samenwerking voor excellent fundamenteel onderzoek wordt voortgezet. - Er komt 150 miljoen extra beschikbaar voor versterking van het fundamenteel onderzoek, waarvan 50 miljoen door herprioritering. Een substantieel deel zetten we in om te kunnen meedingen voor extra middelen uit het Europese onderzoeksprogramma Horizon 2020.
      Door verschuiving maken we 110 miljoen vrij om samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen verder te stimuleren. Hier staat tegenover dat generieke (fiscale) subsidies worden verlaagd.

      Deels gelukt

      De begroting van Economische Zaken is een bonte verzameling van steeds veranderende subsidiepotjes, regelingen en bijbehorende afkortingen. Het regeerakkoord noemde in het kader van het al in het vorige kabinet gestarte Topsectorenbeleid een specifiek bedrag voor NWO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek: 275 miljoen euro. Dat is een van de weinige posten die door de verschillende jaren geïsoleerd te toetsen is. En, inderdaad, het NWO-geld is vanaf 2015 tot 275 miljoen opgelopen – in 2012 bedroeg het nog 90 miljoen. Toch is er op bezuinigd, want aanvankelijk was er voor NWO 350 miljoen euro uitgetrokken. De overige aspecten van het Topsectorenbeleid zijn lastig op succes te verifiëren. Wanneer je het aan verantwoordelijk minister Kamp vraagt begint hij steevast over generieke subsidiemogelijkheden die al veel langer voor álle bedrijven - groot en klein - bestaan en meer dan 1,2 miljard beslaan.

    • De verschillen in belastingheffing tussen ondernemers en werknemers zijn de afgelopen jaren toegenomen. Om meer evenwicht te bereiken wordt een winstbox ingevoerd in 2015.

      Niet gelukt

      Deze fiscale maatregel, die was bedacht door voormalig staatssecretaris Frans Weekers (Financiën, VVD), zou in de plaats komen van bestaande fiscale voordelen voor ondernemers zoals de zelfstandigenaftrek. Weekers’ tussentijdse opvolger, Eric Wiebes, haalde er in 2014 een streep doorheen omdat daarmee „een onzekere weg zou worden betreden waarbij de voordelen, als ze er al zijn, zeer ongewis zijn terwijl de nadelen wel duidelijk zijn”, zo schreef hij in een Kamerbrief.

    • We willen met bedrijfsleven en onderwijsinstellingen een Techniekpact 2020 afsluiten.

      Gelukt

      In vervolg op de eerdere edities (2013 en 2016) sloten ruim veertig overheidsinstanties, onderwijsorganisaties en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en vakbonden vorig jaar een nieuw Techniekpact 2020. Hoewel veel van de gemaakte afspraken naar eigen zeggen waren nagekomen, was dit noodzakelijk omdat de behoefte aan technisch personeel op de arbeidsmarkt „onverminderd groot” is. De afspraken uit 2013 zijn deels verlengd, deels uitgebreid en zien onder meer op het beschikbaar stellen van voldoende stageplekken en het verminderen van schooluitval in het technisch onderwijs.

    • Duurzame energievoorziening

    • Wij streven internationaal naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050.

      Niet gelukt

      Volgens het oordeel van de zogeheten borgingscommissie van het in 2013 gesloten Energieakkoord vraagt deze lange termijndoelstelling de komende decennia nog „een enorme inspanning”. „Daarover moeten afspraken worden gemaakt in het nieuwe Regeerakkoord.” Economische Zaken houdt het erop dat „we op de goede weg zitten om in 2050 tot een economie te komen met nagenoeg geen CO2-uitstoot te komen”.

    • We kiezen voor een aandeel duurzame energie in 2020 van 16 procent.

      Niet gelukt

      In het in 2013 afgesloten Energieakkoord was deze doelstelling naar beneden bijgesteld: 14 procent in 2020. Dat streven ligt inmiddels „binnen bereik”. Volgens de Nationale Energieverkenning 2016 zal het aandeel „hernieuwbare energie” pas in in 2023 op (bijna) 16 procent liggen.

    • Energiebesparing krijgt prioriteit. De aanpak van de Green Deals wordt uitgebreid met ten minste een besparingsdeal met energiebedrijven en woningbouwcorporaties voor een versnelling in het verduurzamen van de bestaande woningen. Ook voor kantoren, scholen en andere gebouwen wordt energiebesparing via energiebedrijven op deze wijze bevorderd.

      Niet gelukt

      Volgens GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren zijn de aanvullende doelstellingen op het gebied van energiebesparing niet gehaald. „De industrie is nauwelijks begonnen en minister Kamp wil het nu eindelijk gaan verplichten maar pas met ingang van 2018.”
      Het kabinet heeft volgens Economische Zaken bepaalde afspraken met bedrijven en maatschappelijke organisaties aangescherpt en de handhaving inmiddels verbeterd.

    • Het kleinschalig, duurzaam opwekken van (zonne-)energie waarvoor geen rijkssubsidie wordt ontvangen, wordt fiscaal gestimuleerd door invoering van een verlaagd tarief in de eerste schijf van de energiebelasting op elektriciteit die afkomstig is van coöperaties van particuliere kleinverbruikers, aan deze verbruikers geleverd wordt en in hun nabijheid is opgewekt.

      Gelukt

      Met de zogeheten ‘Postcoderoosregeling’ geldt sinds 2014 voor coöperaties en Verenigingen van Eigenaren een korting op energiebelasting voor zelf opgewekte schone energie.

    • Om de kostprijs van windenergie op zee versneld omlaag te brengen zal het kabinet samen met energiebedrijven en de Nederlandse offshore industrie initiatieven nemen om de innovatie in deze veelbelovende sector te stimuleren.

      Gelukt

      De kostprijs van windenergie op zee is dermate verlaagd dat de overheid succesvol de eerste grootschalige windmolenparken voor de kust van Borssele heeft weten aan te besteden. Daar worden volgens minister Kamp de komende jaren „vijf van de grootste windmolenparken ter wereld” aangelegd, „tegen recordlage prijzen”.

    • Elektrisch vervoer biedt veel kansen voor Nederland. Met netbeheerders, energiebedrijven en lokale overheden worden afspraken gemaakt over de laadinfrastructuur om de groei van elektrische mobiliteit verder te stimuleren.

      Deels gelukt

      In juni 2015 spraken maatschappelijke organisaties en overheden in de zogenoemde Green Deal af om het aantal openbare laadpalen voor elektrische auto’s te vergroten. Dat aantal is sindsdien iets, maar niet veel toegenomen: van ongeveer zesduizend naar 6.581 in mei 2016. Dat aantal loopt volgens het Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur „niet gelijk” met de groei van het elektrisch wagenpark – in Nederland rijden inmiddels ruim 100.000 „stekker-oplaadbare auto’s”. Eind 2010 waren dat er nog geen 8.000.

      Het kabinet heeft fiscale voordelen voor hybride auto’s overigens teruggeschroefd. De populariteit van elektrisch rijden was voor de schatkist iets te ongunstig geworden. De Algemene Rekenkamer becijferde dat het fiscale stimuleringsbeleid in de jaren 2008-2014 zo’n 5 miljard heeft gekost. Het bijtellingstarief voor ‘nieuwe plug-in auto’s’ is met ingang van dit jaar weer opgehoogd tot 22 procent.

    • Biomassa moet zo hoogwaardig mogelijk worden ingezet (‘cascadering’) en de duurzame productie en herkomst van biomassa gegarandeerd.

      Gelukt

      De inzet van biomassa bij het opwekken van energie is vastgelegd in het Energieakkoord. De overheid stimuleert op diverse terreinen het gebruik van biomassa in plaats van fossiele brandstoffen, zoals pyrolyseolie en afval uit de tuinbouw. Volgens EZ zijn de afgesproken duurzaamheidscriteria op dit gebied „de meest vooruitstrevende en verregaande in de wereld”.

    • Het kabinet streeft naar een circulaire economie en wil de (Europese) markt voor duurzame grondstoffen en hergebruik van schaarse materialen stimuleren.

      Gelukt

      Voor dit streven heeft het kabinet enkele initiatieven genomen, waaronder het identificeren van vijf kansrijke circulaire businessmodellen in de maakindustrie die veel energie verbruiken. In overleg met de industrie en TNO zouden deze producten voortaan in lijn met de algehele klimaatdoelstellen worden gefabriceerd. Ook heeft het kabinet aan de Green Deal gerelateerde Citydeals ten behoeve van ‘de criculaire stad’.

    • De agrarische sector is een belangrijke economische motor. Nederland is de tweede exporteur van agrarische producten ter wereld. Boeren en tuinders verdienen dus de ruimte om te ondernemen en een fatsoenlijke beloning voor hun bijdragen aan het cultuurlandschap en de natuur.

      Deels gelukt

      Een nogal obligatie en subjectieve doelstelling. Afgaand op de reactie van de grootste brancheorganisatie LTO Nederland op de laatste Miljoenennota is te concluderen dat de sector zelf weliswaar lof heeft voor het kabinetsbeleid maar niet onverdeeld gelukkig is. Zo „juicht LTO Nederland toe” dat het kabinet jaarlijks 20 miljoen uittrekt „voor het vergroten van duurzaamheid, transparantie en voedseleducatie”, maar vindt het tegelijkertijd „onbegrijpelijk” dat subsidies ten behoeve van duurzame veehouderij en duurzame plantaardige productie worden gekort. Het ministerie erkent dat de melveehouderij het „na een aantal goede jaren” lastig heeft. „Maar inmiddels stijgt de melkprijs weer.”

    • Regeldruk en toezicht

    • We koersen aan op een structurele verlaging per 2017 met 2,5 miljard (ten opzichte van 2012) van de regeldruk voor bedrijven, professionals en burgers.

      Gelukt

      Al zijn nog niet alle maatregelen voor 2017 al ingevoerd. De teller staat eind 2016 op 2,1 miljard.

    • De wettelijke winkelsluiting op zondag wordt opgeheven. Het is aan gemeenten om desgewenst nadere regels te treffen.

      Gelukt

      Niet geheel op het conto van dit kabinet te schrijven. Kort voor het regeerakkoord van de drukker kwam had de Tweede Kamer op voorspraak van D66 en GroenLinks al een initiatiefwet aangenomen met dezelfde strekking. In juli 2013 is de verruimde Winkeltijdenwet van kracht gegaan. Onlangs stuurde minister Kamp een evaluatie ervan naar de Tweede Kamer. Conclusie: de wet „functioneert naar behoren”.

    • We gaan de vormgeving van toezicht waar nodig herbezien – ook in samenwerking met de medeoverheden – om met behoud van effectiviteit de toezichtlasten te verminderen.

      Gelukt

      Maar ook de belangrijkste doorbraak op dit gebied – de fusie van toezichthouders NMa, Opta en de Consumentenautoriteit tot de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in april 2013 – was al bedacht door het vorige kabinet. Hoofdconclusie van een eerste evaluatie eind 2015 luidde: ‘De ACM heeft een significante bijdrage geleverd aan het goed functioneren van markten en aan het beschermen van de consument.’ De Kwinkgroep, die de evaluatie deed had ook kritische kanttekeningen, waaronder eentje over de specifieke doelstelling van het huidige kabinet: ‘Wij bevelen aan aandacht te blijven houden voor het beperken van administratieve lasten.’ Daarnaast zijn er voor sommige sectoren zogeheten ‘toezichtstafels’ opgericht: overleg tussen toezichthouders, ministerie en bedrijven over „slimmer, beter en efficiënter toezicht.

    • De dienstverlening door overheden moet beter. Bedrijven en burgers kunnen uiterlijk in 2017 zaken die ze met de overheid doen – zoals het aanvragen van een vergunning – digitaal afhandelen.

      Gelukt

      Zowel voor ondernemers als voor burgers is tegenwoordig vrijwel alles wat zij van de overheid willen of moeten online af te handelen. De digitale overheid is overal, in Den Haag en lokaal. Beste voorbeeld: het afschaffen van de blauwe envelop door de Belastingdienst (al wist 50Plus hem voor de doelgroep die nog altijd niet digitaal is ingesteld voor onbepaalde tijd te behouden). Uit cijfers van het ministerie van Binnenlandse Zaken blijkt dat voor bedrijven en burgers inmiddels 88 procent „van de veel gevraagde producten” digitaal beschikbaar is.

    • Er komen tien publiek-private doorbraakprojecten, onder meer gericht op het vergroten van het gebruik en de kennis van ICT door het midden- en kleinbedrijf, in de topsectoren en in sectoren als onderwijs en zorg.

      Gelukt

      Van het programma dat in 2013 is gestart zijn inmiddels negen ‘doorbraakprojecten’ afgerond, eentje (dat voor Onderwijs) loopt nog.

    • Door de ordening en de governance te verbeteren kunnen de belangrijke bijdragen die woningcorporaties, pensioenfondsen, zorginstellingen, scholen en spoorbedrijven aan de welvaart en het welzijn in ons land leveren, vergroot worden. Het kabinet zal hiertoe voorstellen doen.

      Gelukt

      Hoewel ondoenlijk om vast te stellen in hoeverre verbetering van ondernemingsbestuur in de (semi)publieke sector bijdraagt aan het vergroten van het welzijn en de welvaart in Nederland, is er onmiskenbaar veel gebeurd op het gebied van het zogenoemde ‘corporate governance’ op de publieke terreinen die het kabinet noemde. In sommige gevallen kwam dat uit de sectoren zelf, in andere gevallen kwam er een nieuwe wet aan te pas. Zo geldt voor het onderwijs vanaf 1 januari 2017 de Wet Versterking Bestuurskracht. Dat een strak geformuleerde corporate governance code nooit meer leidt tot ongewenste excessen bewees de De Nederlandse Spoorwegen. De NS volgt al jaren de gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven, toch ging het flink mis bij een aanbestedingsproces in Limburg in 2015. Minister Dijsselbloem greep in, topman Huges verloor z’n baan.

    • Bedrijfsfinanciering

    • ­De Garantie Ondernemingsfinanciering wordt structureel gemaakt, met een garantieplafond van 400 miljoen per jaar. Zo blijven ondernemers in staat bankleningen aan te trekken en bankgaranties te verkrijgen.

      Gelukt

      Via deze zogeheten GO-regeling is sinds 2012 volgens het ministerie van EZ voor 2,5 miljard euro aan leningen aan bedrijven verstrekt.

    • Om kleine, startende ondernemers beter te kunnen helpen zal het kredietplafond van de microfinancieringsorganisatie Qredits worden verhoogd van 50.000 tot 150.000 euro. Er zal met Qredits en de banken een afspraak worden gemaakt om dit te bewerkstelligen.

      Gelukt

      De financieringsgrens is inmiddels opgehoogd tot 250.000 euro. Volgens Economische Zaken zijn in de afgelopen jaren ruim 18.000 ondernemers via Qredits gefinancierd voor in totaal 170 miljoen euro.

    • We maken binnen het bestaande Innovatiefonds MKB+ ruimte om meer risicodragend vermogen aan jonge innovatieve bedrijven te kunnen verstrekken.

      Gelukt

      Dit fonds bestaat uit meerdere financieringsinstrumenten, waaronder het Dutch Venture Initiative (DVI). Na de volle benutting van dat fonds (ter waarde van ruim 200 miljoen euro) besloot het kabinet in maart 2016 tot een tweede fonds van nog eens 200 miljoen. In december rapporteerde minister Kamp over de voortgang van deze financieringsvormen in het rapport Aanvullend Actieplan mkb-financiering.

    • Nieuwe alternatieve financieringsvormen zoals kredietunies, crowdfunding en MKB-obligaties zullen worden ondersteund via promotie, wegnemen van belemmeringen in de regelgeving en door de inzet van kennis en bestaande instrumenten.

      Gelukt

      Aan de lopende band stuurde minister Kamp van Economische Zaken berichten de wereld in (persberichten, Kamerbrieven, speeches) waarin hij de ondersteunende rol van zijn departement bij het financieren van het midden- en kleinbedrijf de wereld in. Boodschap: de banken houden sinds de kredietcrisis de hand op de knip, de overheid zorgt voor alternatieven. De bedragen die het kabinet voor dit stimulerende beleid zijn min of meer wel uitgekomen. Zo werd het kredietplafond voor startende ondernemers eind 2014 zelf nog extra verhoogd tot 250.000 euro. Het Innovatiefonds MKB+ zelf kromp zelf weliswaar in omvang (van 165 miljoen euro in 2013 tot 117 miljoen dit jaar), maar er kwamen inderdaad als beloofd allerlei nieuwe financieringsmogelijkheden voor in de plaats. Ook het promoten van alternatieve financieringsbronnen buiten de overheid, zoals crowdfunding en MKB-obligaties, nam Kamp serieus. Een belangrijk wetsvoorstel over kredietunies kwam overigens niet van hem maar van twee Kamerleden van PvdA en CDA. Of het allemaal geholpen heeft, is lang niet duidelijk. Ondernemers ervaren het organiseren van bedrijfsfinanciering nog altijd als een van hun belangrijkste hobbels.

    • Financiële sector

      De financiële paragraaf van hoofdstuk III uit het regeerakkoord gaat vooral over de bankensector. Na de kredietcrisis van 2008 en de kapitale reddingsacties om de financiële sector overeind te houden heeft het kabinet Rutte II grosso modo twee harde voorwaarden aan de Nederlandse banken gesteld: ze moeten financieel gezond zijn en ze moeten zich gedragen, zodat zij „weer een positieve bijdrage kunnen leveren aan het herstel van de reële economie”. Concreet formuleerde het kabinet hiertoe elf maatregelen.

    • Er komt een verplichte bankierseed met strenge sancties bij overtreding.

      Gelukt

      Voor bestuurders, commissaris en medewerkers met inhoudelijk klantcontact en die het risicoprofiel van een bank wezenlijk kunnen beïnvloeden is het afleggen van de bankierseed met ingang van april 2015 verplicht. Portée: „Ik zweer (of beloof) dat ik mijn functie integer en zorgvuldig zal uitoefenen.”

    • Niet alleen topbankiers worden door de Autoriteit Financiële Markten en de Nederlandsche Bank gescreend, ook bankmedewerkers verantwoordelijk voor transacties met hoge risico’s.

      Gelukt

    • Producten die niet in het belang zijn van de klant mogen niet worden verkocht. De zorgplicht van banken wordt wettelijk verankerd.

      Gelukt

    • Op basis van het advies van de onlangs ingestelde commissie structuur Nederlandse banken komen er voorstellen om spaartegoeden van burgers beter te beschermen tegen risicovol bankieren.

      Niet gelukt

      Er is consensus hierover binnen de EU, maar de regeling om dit ook daadwerkelijk mogelijk te maken ligt nog bij het Europees Parlement.

    • Tussen 2013 en 2018 worden de kapitaaleisen voor banken (Basel III) geleidelijk verhoogd om de kans op financiële crises fors te verkleinen. We halen het groeipad voor de additionele buffers voor systeemrelevante banken (SIFI) naar voren om risico’s verder in te perken.

      Gelukt

      Nederland heeft voor wat betreft kapitaaleisen voor banken steeds voorop gelopen op Europese afspraken. De verplicht buffers in Nederland zijn de afgelopen periode fors verhoogd; banken hebben de kapitaalpositie versterkt. Het Ministerie van Financiën constateert zelf dat de buffers „in Nederland nu relatief hoog” zijn.

    • Nederland steunt de stapsgewijze totstandkoming van een Europese bankenunie. Er dient zo snel mogelijk sprake te zijn van effectief Europees bankentoezicht en opschoning van balansen. Onder strikte voorwaarden kan daarbij directe bankensteun uit het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM) aan de orde zijn. Sluitstuk is een gemeenschappelijke resolutiemechanisme en een Europees depositogarantiestelsel.

      Deels gelukt

      De eerste vier onderdelen van de zogeheten Europese bankenunie zijn in deze regeerperiode tot stand gebracht: Europees bankentoezicht, voorafgegaan door een uitgebreide balansdoorlichting en afspraken over – onder strikte voorwaarden – bankensteun via het het ESM. Het gemeenschappelijke resolutiemechanisme, afgekort SRM, werd in januari 2015 ingevoerd. De onderhandelingen over het vijfde onderdeel, het Europese depositogarantiestelsel (EDIS), zijn nog niet afgerond.

    • Voor organisaties die (mede) met publiek geld zijn gefinancierd, is het verboden te speculeren met complexe financiële producten zoals derivaten. Verzekeren tegen renterisico’s is wel toegestaan. Toezicht hierop vindt plaats bij de jaarlijkse accountantscontrole.

      Gelukt

    • In Europa is een versterkte samenwerking op gang gekomen met het oog op een mogelijke heffing op de financiële sector. Nederland zal zich hierbij aansluiten op voorwaarde dat onze pensioenfondsen hiervan gevrijwaard blijven, er geen disproportionele samenloop is met de huidige bankenbelasting en de inkomsten terugvloeien naar de lidstaten.

      Niet gelukt

      Nederland heeft zich niet aangesloten bij de versterkte samenwerking op het gebied van de Financiële transactiebelasting, omdat deze belasting niet voldoet aan de gestelde voorwaarden in het regeerakkoord: Pensioenfondsen konden niet worden gevrijwaard.

    • ABN AMRO kan pas terug naar de markt als de financiële sector stabiel is. Er moet voldoende interesse zijn in de markt, de onderneming moet er klaar voor zijn en zoveel mogelijk van de totale investering van de Staat moet terugverdiend kunnen worden.

      Gelukt

      ABN Amro ging, met vertraging van een half jaar wegens politieke ophef over een voorgenomen (maar teruggedraaide) salarisverhoging voor de top, in november 2015 naar de beurs. De staat heeft nog altijd 70 procent van de aandelen in handen. Met een voorlopige opbrengst van ruim 5 miljard euro heeft de staat nog lang niet de totale investering terug waarmee het de bank in 2008 van de ondergang redde – die redding kostte zo’n 22 miljard.

    • De hoogte van de maximale variabele beloning binnen de financiële sector wordt wettelijk vastgelegd op 20 procent van de vaste beloning.

      Gelukt

      Het bonusplafond van 20 procent van de vaste beloning is in februari 2015 ingegaan. Nederland gaat daarmee verder dan andere Europese landen, al zijn er genoeg uitzonderingsmogelijkheden om onder deze beperking uit te komen.

    • Om misbruik, fraude, constructies en witwassen effectiever aan te kunnen pakken, krijgen belastingdienst en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst / Economische controledienst meer capaciteit.

      Deels gelukt

      Dit is lastig te zeggen. In 2014 constateerde de Algemene Rekenkamer dat de FIOD – de ECD is daar in 2010 in opgegaan – van het kabinet extra middelen had gekregen om ongeveer 100 nieuwe mensen aan te nemen. Maar bij de uit de hand gelopen reorganisatie van de Belastingdienst in het afgelopen jaar (door een al te riante vertrekregeling) hebben ook cruciale FIOD-medewerkers onverhoopt ontslag genomen. Dat was niet de bedoeling. Volgens de laatste telling door staatssecretaris Eric Wiebes waren dat er in 2016 al 81.

  • IV. Nederland in Europa

    • Landen hebben de verantwoordelijkheid hun begroting op orde te brengen en hun economie te versterken. Als er sprake is van steun moet die hand in hand gaan met hun inzet voor een gestaag herstel. Structurele steun van landen die hun verantwoordelijkheid wel nemen richting landen die deze verantwoordelijkheid niet nemen, kan niet aan de orde zijn.

      Niet gelukt

      Griekenland was het probleemkind van Europa bij het aantreden van het kabinet. „Geen cent meer naar de Grieken”, had VVD-leider Rutte in de verkiezingscampagne gezegd. In 2015 werd besloten tot een nieuw steunpakket aan Griekenland.

    • Nederland steunt de stapsgewijze totstandkoming van een Europese bankenunie. Er dient zo snel mogelijk sprake te zijn van effectief Europees bankentoezicht en opschoning van balansen. Onder strikte voorwaarden kan daarbij directe bankensteun uit het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) aan de orde zijn. Sluitstuk is een gemeenschappelijke resolutiemechanisme en een Europees depositogarantiestelsel.

      Gelukt

      De Europese bankenunie is de afgelopen jaren langs deze lijnen grotendeels tot stand gebracht.

    • Nederland vraagt de Europese Commissie te inventariseren, op basis van het beginsel van subsidiariteit, welke beleidsterreinen kunnen worden overgedragen aan nationale overheden en zal zelf ook voorstellen doen.

      Deels gelukt

      De in 2014 aangetreden nieuwe Europese Commissie onder leiding van de Luxemburger Jean-Claude Juncker presenteert zich nadrukkelijk als een bescheiden commissie die zich alleen met hoofdzaken wil bezighouden. Nederland presenteerde in 2013 een lijst met actiepunten om Europese regelgeving terug te dringen. Een deel is (beperkt) overgenomen.

    • Door verlaging van landbouw- en cohesiebudgetten wordt de Europese begroting gemoderniseerd ten gunste van investeringen in innovatie en duurzaamheid.

      Niet gelukt

      De verdeling tussen de verschillende uitgavenposten werd in 2013 bij de onderhandelingen tussen de Europese regeringsleiders over de meerjarenbegroting 2014 -2020 zeer beperkt gewijzigd.

    • De lasten tussen Europese lidstaten moeten eerlijk worden verdeeld. Voor Nederland betekent dit ten minste voortzetting van de eerder afgesproken correctie van 1 miljard.

      Gelukt

      Bij de onderhandelingen over de Europese meerjarenbegrotingin februari 2013 behield Nederland de korting.

  • V. Nederland in de wereld

    • Waar mogelijk draagt Nederland bij aan vrede en veiligheid in het Midden-Oosten en benut daarbij de goede banden met zowel Israël als de Palestijnse autoriteit.

      Niet gelukt

      In het zogeheten Midden-Oosten Vredesproces is al jaren geen vooruitgang geboekt.

    • We besparen op het postennetwerk, vooral door samenwerking in EU-verband en met andere (Europese) landen.

      Deels gelukt

      Er is in het begin van de kabinetsperiode bezuinigd op Nederlandse diplomatieke posten in het buitenland. Maar onder druk van de Tweede Kamer die wees op de snel wijzigende geopolitieke verhoudingen zijn de bezuinigingen in 2014 deels teruggedraaid.

    • De versterkte samenhang tussen buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking krijgt onder meer vorm door het in samenwerking met het bedrijfsleven ontwikkelen van een revolverend fonds van 750 miljoen dat in de jaren 2014-2016 vanuit de begroting van Ontwikkelingssamenwerking wordt gevoed. Hieruit kunnen investeringen in ontwikkelingslanden worden ondersteund, in het bijzonder die van het midden- en kleinbedrijf.

      Deels gelukt

      Dit fonds is zeer moeizaam van de grond gekomen. De Rekenkamer heeft er in 2016 de nodige vraagtekens bijgeplaatst, vooral of dit fonds gezien zijn aard wel revolverend - uitgezette middelen betalen zich terug - kan zijn.

    • Het belang van vredes- en crisisbeheersingsoperaties voor ontwikkelingslanden wordt onderstreept door vanaf 2014 een nieuw structureel budget voor Internationale Veiligheid in te stellen van 250 miljoen, dat ter beschikking komt voor de dekking van uitgaven verbonden aan internationale veiligheid, die nu nog drukken op de begroting van Defensie. De minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking is verantwoordelijk voor de aanwending, in overeenstemming met de minister van Defensie.

      Deels gelukt

      Dit fonds is al snel ondergebracht bij Defensie.

    • Als bijdrage aan het oplossen van de algemene financiële problematiek wordt gekort op de begrotingen van Ontwikkelingssamenwerking en Defensie, oplopend tot respectievelijk 1 miljard en 250 miljoen in 2017.

      Gelukt

      De bezuiniging op de begroting voor ontwikkelingssamenwerking is volledig tot stand gebracht. Ook Defensie leverde aanvankelijk in, maar de afgelopen twee jaar kreeg de krijgsmacht er als gevolg van de wereldwijd opgelopen spanning weer meer geld bij.

    • Het kabinet zal eind 2013 een beslissing nemen over de vervanging van de F16.

      Gelukt

      Het kabinet besloot in 2013 definitief de Nederlandse F16 luchtvloot te vervangen door 37 JSF-gevechtstoestellen voor een bedrag van 4,5 miljard euro

    • De missie in Afghanistan (Kunduz) wordt afgemaakt en conform planning afgerond in 2014.

      Gelukt

      De laatste Nederlandse militairen beëindigden op 1 juli 2013 vervroegd hun politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz

  • VI. Van goed naar excellent onderwijs

    • Met het onderwijsveld willen wij tot afspraken komen over verbetering van de kwaliteit van leraren en schoolleiders. Over betere begeleiding van startende docenten en bijscholing van bestaande docenten en schoolleiders. Over professionalisering van het personeelsbeleid met behulp van de Onderwijsinspectie. Over terugdringing van het aantal onbevoegde docenten. Het oordeel van de Onderwijsinspectie over scholen zal zich ook gaan uitstrekken tot de categorieën “goed” en “excellent”. Onderdeel van het akkoord is dat scholen die hun kwaliteit op orde hebben, minder hoeven te verantwoorden dan scholen die slecht scoren.

      Gelukt

      Meer geld dankzij oppositiepartijen, categorie ‘onbevoegd‘ kleiner en nieuwe peiling vond meer bevoegde docenten.

    • Het zo effectief mogelijk benutten van kostbare onderwijstijd.

      Gelukt

      De wetgeving over Onderwijstijd Voortgezet onderwijs is aangepast.

    • Modernisering van de huidige wettelijke onderwijstijdnorm. de ouderenregeling (BAPO) afbouwen om ruimte te creëren voor moderne arbeidsvoorwaarden.

      Gelukt

    • Het versneld voldoen aan gewenste beloningscodes.

      Gelukt

    • Vanaf 2017 is voor dit pakket ruim 340 miljoen beschikbaar, op voorwaarde dat het lukt de arbeidsvoorwaarden te moderniseren.

      Gelukt

      Deze 344 miljoen kwam beschikbaar na afschaffen BAPO (ouderenregeling) voor professionalisering leraren.

    • De eisen rond lerarenopleidingen worden aangescherpt en een groter deel van dit onderwijs moet in de praktijk plaatsvinden.

      Deels gelukt

      Meer eisen aan studenten die willen starten met lerarenopleidingen en meer scholen waar leraren kunnen oefenen maar er zijn problemen in de praktijk.

    • De eisen van bekwaamheid uit het Lerarenregister en de bijscholingsplicht van docenten worden met ingang van 2017 wettelijk verankerd.

      Deels gelukt

      Ligt voor behandeling in de Eerste Kamer.

    • De mogelijkheden om slecht functionerende docenten aan te pakken, nemen toe nu de rechtspositie van ambtenaren in overeenstemming zal worden gebracht met die van andere werknemers.

      Niet gelukt

      Er is een initiatief-wetsvoorstel maar er is nog geen overeenstemming over de private rechtspositie van docenten.

    • In het onderwijs zal een stofkamoperatie plaatsvinden, zodat het aantal administratieve verplichtingen en voorschriften voor verantwoording kan verminderen.

      Deels gelukt

      Het wetsvoorstel is in voorbereiding en gaat waarschijnlijk begin 2018 naar de Kamer.

    • Er komen normen die borg moeten staan voor de menselijke maat in het onderwijs en voor minder overhead. De bekostiging wordt daarop geënt en deze normen zijn ook leidend bij fusies.

      Deels gelukt

      Betere verantwoording, zorgplicht ‘menselijke maat’ en een korting op de uitgaven aan overhead.

    • In krimpgebieden moeten alle vormen van samenwerking mogelijk zijn. Denominatie noch fusietoets mag daarbij in de weg staan.

      Niet gelukt

      Is nog niet behandeld in de Tweede Kamer.

    • Het leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) en het praktijkonderwijs (PRO) worden doelmatiger en gaan vallen onder het gebudgetteerde stelsel van samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs.

      Gelukt

      Lwoo en praktijkonderwijs vallen onder het passend onderwijsstelsel en er komen meer vereenvoudigingen.

    • Consultatiebureaus gaan doelgroepkinderen voor wat betreft risico op taalachterstand toetsen en doorverwijzen. Het beschikbare extra geld voor vroeg en voorschoolse educatie zal in het licht van bovenstaande worden aangewend.

      Gelukt

      In vrijwel alle gemeenten voert de jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus) deze taak uit.

    • In het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) gaan we door met actieplan ‘Focus op vakmanschap’, maar op een verantwoord tijdpad. Daarbij betrekken we inkorting en intensivering van de opleidingen en een sterk vereenvoudigde kwalificatiestructuur.

      Gelukt

      Innovatief en kleinschalig onderwijs gerealiseerd en toezicht Inspectie van het onderwijs aangepast.

    • Er komen minder opleidingen en uitstroomprofielen zodat de kwaliteit in het MBO kan toenemen. Kleine opleidingen worden in principe beëindigd.

      Gelukt

      Inkorting en intensivering van de opleidingen en herziening kwalificaties bij het mbo zijn gerealiseerd.

    • Er is 250 miljoen beschikbaar om te intensiveren in het MBO, gekoppeld aan prestatieafspraken met instellingen. Volle roosters, uitdagende opleidingen, voldoende aandacht voor de basisvaardigheden taal/rekenen en een sterke praktijkoriëntatie dragen bij aan meer kwaliteit.

      Gelukt

      Er is een bestuursakkoord mbo gesloten waarin kwaliteitsafspraken zijn vastgelegd. Scholen gaan publieke verantwoording afleggen over behaalde resultaten en gebruikte middelen.

    • De langstudeerdersboete voor studenten wordt afgeschaft.

      Gelukt

      Was al bij de start in 2012 afgeschaft.

    • Er komt een sociaal leenstelsel in het hoger beroeps- en universitair onderwijs voor de basisbeurs in de bachelor- en in de masterfase. Dit geldt voor nieuwe studenten met ingang van september 2014. De aanvullende beurs blijft buiten het sociale leenstelsel, om de toegankelijkheid van het onderwijs te garanderen.

      Gelukt

      Aanvullende beurs is verhoogd.

    • De openbaarvervoerkaart voor studenten wordt een kortingskaart in 2015, die ook beschikbaar komt voor scholieren in het MBO. Vervoerskosten vallen (tot een zeker maximum) onder het sociaal leenstelsel.

      Deels gelukt

      De MBO-kaart komt ter beschikking van scholieren maar de OV-kaart blijft en wordt geen kortingskaart.

    • De opbrengsten van de maatregelen in de studiefinanciering worden geïnvesteerd in het onderwijs en onderzoek.

      Niet gelukt

      Het meeste geld komt pas op termijn beschikbaar en er wordt hierop ook nog bezuinigd.

    • Voor het compenseren van onbedoelde effecten van het vrijgeven van het collegegeld voor een tweede studie is 20 miljoen beschikbaar.

      Gelukt

    • De verstrekking van gratis schoolboeken wordt teruggedraaid. Het huidig systeem van inkoop van boeken door scholen kan in stand blijven. Een deel van de besparing wordt teruggeven in inkomensondersteuning. De maatregel levert per saldo 185 miljoen op.

      Gelukt

    • In lijn met de motie Van Haersma Buma (CDA) wordt 256 miljoen uit het gemeentefonds overgeheveld naar de scholen ten behoeve van hun huisvesting.

      Gelukt

    • Het beleid gericht op bekostiging op basis van kwaliteit wordt voortgezet.

      Gelukt

      Er zijn prestatieboxen, -afspraken en kwaliteitsafspraken in de verschillende sectoren.

    • Toelating tot het hoger onderwijs vindt plaats op basis van een daarvoor kwalificerend diploma. Selectie aan de poort blijft toegestaan voor University colleges, studies waar het aantal aanmeldingen het aantal opleidingsplaatsen overstijgt en voor opleidingen met bijzondere toelatingseisen, zoals in de kunsten.

      Gelukt

    • Bestuur, beheer en beloningen bij instellingen van hoger onderwijs worden in overleg met de sector versneld op orde gebracht.

      Gelukt

    • Emancipatie en gelijke behandeling

    • Iedereen moet iets van zijn of haar leven kunnen maken, ongeacht geslacht, seksuele geaardheid, afkomst, religie, levensovertuiging of handicap. Dat vraagt van iedereen een bijdrage: van individuen zelf, sociale partners, overheden, levensbeschouwelijke groepen en etnische gemeenschappen. De overheid kan anderen alleen met overtuiging aanspreken als zij zelf het goede voorbeeld geeft.

      Gelukt

      Voorbeelden zijn 30% vrouwen bij de topbanen van de Rijksoverheid en kleinere beloningsverschillen bij de overheid ten opzichte van het bedrijfsleven

    • Nieuwe ‘weigerambtenaren’ worden niet aangesteld.

      Gelukt

      Per 1 november 2014 is er een einde gekomen aan de gewetensbezwaarde trouwambtenaar

    • De algemene wet gelijke behandeling wordt aangepast naar Europees model. De ‘enkele feitconstructie’ verdwijnt uit de wet. Scholen mogen homoseksuele leraren niet ontslaan en homoseksuele leerlingen niet weigeren of wegsturen vanwege hun seksuele voorkeur.

      Gelukt

      Per 1 juli 2015 is de enkele feit-constructie uit de Algemene wet gelijke behandeling verdwenen. Op scholen zal ook voorlichting worden gegeven over ‘seksuele diversiteit’.

    • Sinds 1 december 2012 zijn scholen verplicht aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit (kerndoelen aangepast), inspectierapport in 2016 verschenen. Het wetsvoorstel lesbisch ouderschap treedt zo spoedig mogelijk in werking. Daardoor verbetert de juridische positie van lesbische ouders en hun kinderen.

      Gelukt

      Wet Lesbisch ouderschap is op 1 april 2014 ingevoerd

    • Bestrijding van homofoob geweld blijft een prioriteit voor politie en Openbaar Ministerie.

      Gelukt

    • De sterilisatie-eis met betrekking tot officiële geslachtsregistratie zal worden geschrapt uit de wet.

      Gelukt

      Per 1 juli 2014 Transgenderwet in werking

    • Het kabinet zet zich actief in om nog bestaande loonverschillen tussen mannen en vrouwen voor gelijke arbeid weg te nemen.

      Gelukt

      Loonverschillen zijn kleiner geworden. Jonge vrouwen verdienen zelfs meer dan mannelijke leeftijdgenoten.

    • Het kabinet bestrijdt alle vormen van onderdrukking van vrouwen. Geweld in afhankelijkheidssituaties is onaanvaardbaar en wordt opgespoord en bestraft. Dat geldt voor huiselijk geweld en kindermishandeling, genitale verminking, eerwraak, prostitutie en mensenhandel. Op schijnhuwelijken wordt strenger gecontroleerd. Gedwongen huwelijken worden strafbaar en herhaalde huwelijksmigratie gaan we tegen.

      Deels gelukt

      Veel inzet, maar daarmee is niet alle onderdrukking verdwenen.

    • Nederland zal het verdrag van de Verenigde Naties voor de rechten van gehandicapten ratificeren, onder de voorwaarde dat hieruit volgende verplichtingen geleidelijk ten uitvoer kunnen worden gebracht.

      Gelukt

      Op 14 juli 2016 is het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap geratificeerd.

    • Kunst en cultuur

    • Cultuur moet toegankelijk blijven. De BTW-verhoging voor podium- en beeldende kunsten gaat definitief niet door.

      Gelukt

      De maatregel van staatssecretaris Halbe Zijlstra in Kabinet Rutte I om de BTW van 6 naar 21 procent te verhogen is vrijwel direct teruggedraaid door Rutte II.

    • We ondersteunen en stimuleren cultureel ondernemerschap en nieuwe financieringsvormen.

      Gelukt

      Cultureel ondernemerschap is nog steeds een criterium bij subsidieverlening. Bij veel culturele instellingen neemt het ondernemerschap toe, maar het is een lang proces. Voor individuele kunstenaars zijn nieuwe kredietfaciliteiten gecreëerd voor ondernemerschap

    • De cultuurkaart CJP voor jongeren blijft behouden. Culturele instellingen richten hun educatie op deze groep.

      Gelukt

      In 2014 ondertekende minister Bussemaker (OCW, PvdA) een concessie-overeenkomst tot 2020 met Stichting Cultureel Jongerenpaspoort (CJP) voor uitgifte van de Cultuurkaart voor scholieren van het Voortgezet Onderwijs en stelde daarvoor 4,9 miljoen per jaar (5 euro per scholier) beschikbaar.

    • Talentontwikkeling wordt gestimuleerd via het Fonds voor de podiumkunsten en cultuureducatie.

      Gelukt

      Na forse bezuiniging door het vorige kabinet op talentontwikkeling heeft minister Bussemaker via verschillende maatregelen er weer enkele miljoenen voor vrijgemaakt. De effecten kunnen pas zichtbaar zijn in de volgende kunstenplanperiode (2017-2020)

    • Gesubsidieerde culturele instellingen hanteren de Code culturele diversiteit.

      Deels gelukt

      Weliswaar rapporteert een deel van de culturele instellingen nu over hoe zij deze Code hanteren, maar de Raad voor Cultuur constateerde in mei 2016 dat ook zij er nog te beperkt invulling aan geven.

    • Het onderwijs en de cultuursector bundelen krachten ten behoeve van cultuureducatie in het basis- en voortgezet onderwijs.

      Deels gelukt

      In de begroting voor 2017 trekt het ministerie er 2,4 miljoen euro extra voor uit: voor ondersteuning van het vmbo en subsidies voor meer muziekonderwijs op basisscholen. Ondanks dat minister Bussemaker cultuureducatie tot prioriteit heeft verheven, wordt haar vrijblijvendheid verweten door cultuurorganisaties en Kamerleden. Tussen onderwijs en cultuursector zijn nog geen grote samenwerkingen gesloten.

    • Media

    • De regionale omroepen worden niet langer gefinancierd door de provincies, maar door het Rijk. Het budget wordt overgeheveld van het provinciefonds naar de mediabegroting. Door samenwerking en integratie van taken met de landelijke publieke omroep is een besparing mogelijk.

      Deels gelukt

      De financiering is overgeheveld en de besparing is ingeboekt, maar samenwerking tussen de regionale omroepen onderling en de landelijke publieke omroep komt maar heel langzaam van de grond.

    • We heroverwegen het eerder aangekondigde mediafonds. Het Stimuleringsfonds voor de Pers blijft bestaan.

      Gelukt

      Het mediafonds stopt per 1 januari. Aanvragen worden al niet meer behandeld sinds een half jaar.

    • De zogenaamde ‘artikel 2.42 omroepen’ worden - zoals eerder besloten - ondergebracht bij omroeporganisaties. Dat maakt het schrappen van de hiermee samenhangende uitgaven mogelijk.

      Gelukt

      Alle religieuze splinteromroepen zijn ondergebracht bij een grotere omroeporganisatie. Dat levert soms spanningen op. Een deel van de achterban van de eo is niet heel gelukkig met de inwonende joods omroep (voorheen de joodse omroep).

    • De landelijke publieke omroep krijgt daarnaast een extra taakstelling. Deze kan onder meer worden gerealiseerd door de eigen inkomsten te vergroten, onnodige uitgaven aan ledenwerving te voorkomen en door de voorgenomen koppeling tussen ledenaantallen en budgetten van omroepverenigingen los te laten en te vervangen door systeem met A- en B-licentie. Toetreding van nieuwe omroepen blijft mogelijk.

      Deels gelukt

      Eigen inkomsten vergroten en onnodige uitgaven zijn moeilijk te controleren als de omroepen niet heel transparant zijn over hun financiën. Ledenwerving is niet heel relevant op dit moment; pas in 2020/2021 moeten omroepen weer een nieuwe concessie hebben om te mogen uitzenden. Over concrete plannen voor een nieuw systeem met a- en b-licenties hebben we nog niks vernomen.

  • VII. Zorg dichtbij

    • Financiering van zorg wordt in hoofdzaak inkomensafhankelijk. De zorgtoeslag verdwijnt. Voor 2017 gaan we uit van een nominale premie van 400, daarna blijft de verhouding tussen de nominale en inkomensafhankelijke premie constant.

      Niet gelukt

      De VVD-achterban protesteerde direct na presentatie van het regeerakkoord tegen een inkomensafhankelijke zorgpremie. Het kabinet besloot die toen te schrappen. Omdat dit onderdeel Niet doorging, werden de toeslagen vervolgens ook Niet afgeschaft.

    • Het bestaande eigen risico wordt budgettair neutraal omgezet in een inkomensafhankelijk eigen risico

      Niet gelukt

      Het inkomensafhankelijke eigen risico, een wens van de PvdA, werd na een jaar uit het regeerakkoord geschrapt. Hij zou moeten ingaan in 2015. De maatregel werd geschrapt omdat hij moeilijk uit te voeren was: zorgverzekeraars zouden dan inzage moeten hebben in het loon van hun cliënten. Lagere inkomens werden voor het schrappen van de maatregel gecompenseerd met een hogere zorgtoeslag.

    • Met behulp van convenanten houden we het zorgstelsel binnen maatschappelijk en politiek wenselijke bandbreedtes. Met verzekeraars sluiten we een convenant over preventie en het bevorderen van een gezonde levensstijl.

      Gelukt

      Met 1300 organisaties werd in 2013 het Nationaal Programma Preventie gesloten, dat onder andere probeert roken, alcoholgebruik en diabetes terug te dringen. In het kader hiervan zijn bijvoorbeeld alle horeca rookvrij geworden en is de leeftijdsgrens voor alcohol naar 18 jaar gegaan.

    • Na 2014 zetten we het hoofdlijnenakkoord voort met instellingen voor medisch specialistische zorg, vrijgevestigde medisch specialisten, huisartsen en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg. Daarbij wordt de kostenstijging verder gedrukt van 2,5 naar 2 procent (huisartsen naar 2,5 procent). We willen de kans op inzet van het macro beheersingsinstrument zo klein mogelijk maken en bekijken daarom of het mogelijk is de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vooraf te laten toetsen of het door de verzekeraars gecontracteerde volume past binnen het begrotingskader zorg.

      Gelukt

      De afgesproken groei is beperkt tot 1,5 procent in 2014 en 1 procent van 2015 tot en met 2017.

    • Concentratie van voorzieningen zorgt vaak voor een hogere kwaliteit tegen lagere kosten. Verzekeraars zijn er verantwoordelijk voor dat dit doel bereikt wordt, door selectiever te contracteren op basis van heldere kwaliteitscriteria. Daarom wordt de basisverzekering beperkt tot naturapolissen; de restitutiepolis gaat naar de aanvullende verzekering.

      Niet gelukt

      De hele zorgsector keerde zich met succes tegen dit voornemen

    • Het naast elkaar bestaan van verschillend gefinancierde spoedeisende hulpposten (SEH’s) en huisartsenposten (HAP’s) zorgt voor volumeprikkels die bijdragen aan overbehandeling en verspilling. Om dit tegen te gaan wordt de ingezette beweging richting concentratie en specialisatie van SEH’s voortgezet en zullen deze worden geïntegreerd met de HAP’s. Huisartsenzorg moet altijd bereikbaar zijn. Mensen die zich zonder verwijzing van een huisarts melden bij de SEH, betalen een eigen bijdrage van 50 euro. Uiteindelijk zullen deze voorzieningen onder regie van de verzekeraars in één bekostigingssysteem met de huisartsen worden ondergebracht. Dit systeem gaat uit van populatiegebonden bekostiging en biedt ruimte voor aanvullende beloningsafspraken met verzekeraars. Die afspraken zijn gericht op het vervangen van tweedelijnszorg door de eerste lijn, het ontmoedigen van onnodige doorverwijzingen en het bevorderen van chronische zorg in de eerste lijn. Voor nieuwe aanbieders blijft ruimte.

      Deels gelukt

      De eigen bijdrage van 50 euro is er Niet gekomen. De spoedeisende hulp valt wel onder het eigen risico. Verder is nu op driekwart van de spoedeisende hulpposten een huisartsenpost gevestigd. Daardoor is er een prikkel voor mensen om eerst naar de HAP gaan en dan naar SEH. Verder is de bekostiging van de huisartsen, conform zorgakkoorden, in 2015 aangepast.

    • Met verzekeraars sluiten we een convenant af gericht op concentratie van acute zorg, omdat dit leidt tot hogere kwaliteit van zorg. Ook de top-referente zorg die op dit moment door academische ziekenhuizen wordt verleend, wordt geconcentreerd.

      Niet gelukt

      Er is geen convenant gekomen, maar er zijn afspraken gemaakt in de Hoofdlijnenakkoorden. Afspraken die verzekeraars gezamenlijk hadden gemaakt om acute zorg te concentreren zijn door de ACM afgekeurd. De concentratie van acute zorg is niet gelukt.

    • Zorgverzekeraars worden in 2017 financieel verantwoordelijk voor de Geestelijke GezondheidsZorg (GGZ). Dit vergt vervanging van de kostenverevening achteraf door een goede vereveningssystematiek vooraf, een deugdelijke productstructuur en goede kwaliteitsmeting. Langdurige geestelijke gezondheidszorg kan dan ook overgeheveld worden naar de zorgverzekeringswet.

      Gelukt

      Per 1 januari 2017 worden zorgverzekeraars volledig risicodragend voor de uitvoering van de GGZ in de Zorgverzekeringswet. GGZ met verblijf gedurende het tweede en het derde jaar is met ingang van 2015 overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet (zvw).

    • Om afwenteling te voorkomen wordt de bestaande eigen bijdrage in de eerste lijn budgettair neutraal omgezet in een procentuele eigen bijdrage voor alle GGZ-kosten in eerste en tweede lijn gezamenlijk. Dit resulteert in een lagere eigen bijdrage in de eerste lijns GGZ.

      Niet gelukt

      In 2012 gold een eigen bijdrage voor de eerste en tweede lijn. Deze eigen bijdragen zijn met ingang van 2013 helemaal afgeschaft.

    • Vanaf 2015 gaan we investeren in extra wijkverpleegkundigen met een bedrag dat oploopt tot minimaal 250 miljoen in 2017. Dit financieren we met middelen die we vrijspelen bij medische zorg in de tweede lijn (substitutie). Zo bevorderen we dat meer zorg dicht bij de mensen thuis wordt geleverd.

      Deels gelukt

      Investeringen zijn flink opgelopen, van 40 miljoen in 2015 tot 80 miljoen in 2016 en vanaf 2017 200 miljoen.

    • De mogelijkheid om winst uit te keren in de zorg zal zo ingeperkt worden dat het alleen interessant is voor investeerders met een langetermijnperspectief. Winstuitkering is alleen mogelijk bij surpluswinst boven 20 procent solvabiliteit en alleen bij winst uit reguliere exploitatie. Zorgverzekeraars krijgen de mogelijkheid een minderheidsbelang bij zorgaanbieders te verwerven.

      Niet gelukt

      De ‘Wet vergroten investeringsmogelijkheden in medisch-specialistische zorg’ is nog in parlementaire behandeling. Naar aanleiding van een amendement van het CDA in de Tweede Kamer is opnieuw advies aangevraagd bij de Raad van State en is nu een novelle noodzakelijk.

    • Het rapport van de commissie-Meurs is leidraad bij het inkomensbeleid gericht op medisch specialisten. Het fiscale ondernemersvoordeel voor medisch specialisten vervalt in 2015, als het specialistenhonorarium integraal onderdeel is van het ziekenhuisbudget en het beheersmodel medisch specialisten verdwijnt. De vorming van mega- of regiomaatschappen wordt ontmoedigd.

      Deels gelukt

      Het specialistenhonorarium is integraal onderdeel geworden van het ziekenhuisbudget. Het is Niet gelukt om de machtsconcentratie in maatschappen te breken. Het is ook niet gelukt om specialisten in loondienst te krijgen. Specialisten worden extern ingehuurd.

    • Publiek toegankelijke informatie over kwaliteit is van groot belang voor verzekeraars, patiënten, patiëntenverenigingen, de Nederlandse Mededingingsautoriteit en de Nederlandse Zorgautoriteit. Lopende initiatieven worden met kracht doorgezet, eventueel ondersteund door convenanten. Het Kwaliteitsinstituut krijgt doorzettingsmacht als de voortgang stokt. We verplichten aanbieders van zorg om bij de declaratie ook informatie te geven die nodig is om vast te kunnen stellen dat kwaliteit geleverd is. Het gros van deze informatie, bijvoorbeeld voortkomend uit klinische registraties, bestaat reeds maar moet nog ontsloten worden. Vanzelfsprekend wordt hierbij recht gedaan aan de bestaande privacy regelingen.

      Niet gelukt

      Het meten van kwaliteit staat nog in de kinderschoenen.

    • De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt omgevormd tot een nieuwe landelijke voorziening waarin de intramurale ouderen- en gehandicaptenzorg (vanaf ZZP 5) landelijk wordt georganiseerd met een budgetgrens middels de contracteerruimte. De voorziening krijgt daarbij een centraal beleidskader, zowel zorg in natura als pgb’s maken deel uit van de voorziening. Zowel inkoop als indicatiestelling komt hier terecht. De bestaande regionale structuur van zorginkoop met budgetplafond wordt vooralsnog gehandhaafd, terwijl de indicatie wordt beperkt tot degenen die het echt nodig hebben.

      Deels gelukt

      De decentralisatie, die inging op 1 januari 2015 is gelukt, met wat kleine wijzigingen. Of er inderdaad een besparing ontstaat door het terugdringen van regionale variatie en spreiding in tariefstelling is nog onduidelijk.

    • Voor verbetering van verpleegkundige zorg buiten instellingen zijn al veel goede ideeën ontwikkeld, onder meer door de Sociaal Economische Raad en in de Agenda voor de Zorg. Wij sluiten daarbij aan. Extramurale verpleging wordt in 2017 van de AWBZ overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet (ZVW) en valt daar onder hetzelfde systeem van populatiegebonden bekostiging als de huisartsenzorg. De indicatiestelling vervalt. Zo verdwijnen schotten, bevorderen we wijkverpleging, ontmoedigen we overbehandeling en stimuleren we een sterke eerste lijn waar de huisarts integraal deel van uitmaakt.

      Gelukt

      Het overhevelen van de verpleging en verzorging is een feit.

    • Gemeenten worden geheel verantwoordelijk voor de activiteiten op het gebied van ondersteuning, begeleiding en verzorging. De aanspraken worden beperkt, dienstverlening wordt versoberd en meer gericht op waar ze het hardste nodig is en gaat vallen onder de wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). De aanspraken op huishoudelijke hulp worden vervangen door een maatwerkvoorziening voor degenen die het echt nodig hebben en het Niet uit eigen middelen kunnen betalen.

      Gelukt

    • De combinatie van de introductie van inkomensafhankelijke zorgfinanciering en het organiseren van zorg dicht bij mensen maakt beperking, vereenvoudiging en decentralisatie mogelijk van regelingen als compensatie eigen risico, de aftrek specifieke zorgkosten en de wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Hieruit wordt een nieuwe gemeentelijke voorziening gefinancierd met een omvang van ruim 750 miljoen.

      Deels gelukt

      De inkomensafhankelijke zorgfinanciering is gesneuveld en er een gewijzigde invulling: er wordt structureel 260 miljoen euro toegevoegd aan gemeentefonds zodat gemeenten meer financieel maatwerk kunnen bieden voor mensen met een chronische ziekte of beperking.

    • -De gemeenten wordt een zeer ruime beleidsvrijheid gegeven met betrekking tot de concrete invulling van deze gedecentraliseerde voorzieningen.

      Gelukt

      Keerzijde is wel dat bij elk incident de staatssecretaris in de Kamer ter verantwoording wordt geroepen.

    • Consultatiebureaus worden verplicht kinderen voor wie taalachterstand dreigt, door te verwijzen naar vroeg- en voorschoolse educatie. Sluitende samenwerking tussen gemeenten en scholen moet waarborgen dat achterstanden spoedig mogelijk en in ieder geval voor het eind van de basisschoolperiode zijn weggewerkt.

      Gelukt

    • Om de effecten van Jeugdzorg te kunnen beoordelen worden prestatiegegevens aangeleverd en openbaar.

      Gelukt

    • We versnellen de professionalisering van de jeugdzorg, inclusief opleidingseisen, beroepscodes en tuchtrecht.

      Gelukt

      De Wet professionalisering jeugdzorg is van kracht.

    • De voorgenomen eigen bijdrage in de jeugdzorg wordt Niet ingevoerd.

      Gelukt

    • Sport

    • Het kabinet streeft naar meer gymlesuren per week in het primair onderwijs.

      Niet gelukt

      Op basisscholen wordt Niet aantoonbaar meer gymles geven. SP-Kamerlid Van Nispen is met een initiatiefwetsvoorstel gekomen om scholen tot drie uur per week te verplichten. Dat zou een serieuze vermeerdering zijn.

    • Topsportevenementen kunnen waardevol zijn voor de Nederlandse economie en hebben een positieve uitstraling naar de breedtesport. Het binnenhalen en organiseren van de Olympische Spelen brengt echter veel financiële risico’s met zich mee. Hiervoor is weinig draagvlak in de samenleving in een tijd van crisis en bezuinigingen. We onderschrijven de ambitie om de Nederlandse sport op Olympisch niveau te brengen, zonder de Olympische Spelen naar Nederland te willen halen.

      Gelukt

      Er zijn geen plannen om de Spelen naar Nederland te halen, liet premier Rutte deze zomer nog weten vanuit Rio. Zelfs voor de veel kleinere Europese Spelen bleek in 2015 politiek geen draagvlak (lees: geld) te zijn.

    • Sporten en als toeschouwer aanwezig zijn bij wedstrijden moeten veilig zijn. Helaas zijn er nog altijd te veel mensen die sport voor anderen verpesten. Voetbalhooligans worden daarom hard aangepakt.

      Gelukt

      In 2015 is de Voetbalwet (Wet MBVEO) aangescherpt.

    • Mochten de loterijen de komende jaren meer omzet maken, dan zal de extra afdracht ten goede komen aan de sport.

      Niet gelukt

      Van een stijgende omzet is bij de Lotto geen sprake geweest. Door de recente fusie met de Staatsloterij hoopt de sportwereld weer op een jaarlijkse injectie van 50 miljoen euro te kunnen rekenen. Dat was gezakt tot 38 miljoen (Lotto).

  • VIII. Veiligheid en Justitie

    • De nationale politie krijgt structureel 105 miljoen per jaar extra. Dat maakt meer blauw op straat en meer capaciteit voor opsporing mogelijk.

      Gelukt

      In eerste instantie kwam dit kleine extraatje tegelijk met grote bezuinigingen. Maar aan het einde van de kabinetsperiode kwam er veel geld bij. Daardoor heeft de politie komende jaren zo’n 5,5 miljoen euro te besteden, tegenover een kleine 5,3 miljoen in 2013.

    • Het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 2012 (invoering Nationale Politie) wordt voortgezet om de lokale inbedding van de politie te versterken, met name door burgemeesters meer te betrekken bij de aanwijzing van de regioburgemeester en door geregeld overleg tussen minister en burgemeesters te voeren over onderwerpen van lokaal belang zoals de verdeling van de sterkte en benoeming van leden van de politieleiding.

      Gelukt

      Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) heeft eind 2012, kort na het aantreden van Rutte II, een wijzigingsvoorstel voor de nieuwe Politiewet ingediend, op verzoek van de Eerste Kamer. Daarin wordt de positie van de burgemeesters ten opzichte van de regioburgemeester inderdaad versterkt. Ook is het overleg tussen regioburgemeesters en de minister erin geregeld.

    • Gezagsdragers en hulpverleners verdienen respect. Het programma Veilige publieke taak ondersteunt dit. Ook kan er anoniem aangifte worden gedaan.

      Gelukt

    • Bevoegdheden en uitrusting van lokale toezichthouders en handhavers (BOA’s) worden beter geregeld.

      Niet gelukt

      Uit onderzoek blijkt dat boa’s nog steeds ervaren dat de beleidsregels Niet realistisch zijn. Het beleid gaat uit van een strikte scheiding tussen het bewaken van de veiligheid (door de politie) en de leefbaarheid (door boa´s). Maar die scheiding bestaat alleen op papier.

    • In de strafrechtketen krijgen de volgende punten bijzondere aandacht: innovatie, pakkans, optimalisatie van de executieketen, doelmatiger strafrechtsketen, verkorting van doorlooptijden van strafzaken, intensivering van opsporing en berechting van jeugdcriminaliteit en aanpak van ingrijpende misdrijven zoals overvallen, woninginbraken en geweldsdelicten.

      Gelukt

      Dit waren inderdaad prioriteiten. Er wordt gewerkt aan digitalisering en er is een programma ‘Versterking Prestaties Strafrechtketen’ gestart waarmee de samenwerking tussen politie, OM en rechtspraak beter wordt. De ‘ingrijpende’ misdrijven kregen ook veel aandacht.

    • Straffen van meer dan twee jaar in eerste aanleg worden direct geëffectueerd, ook al wordt er hoger beroep aangetekend. Bij een delict met slachtoffers geldt dit bij straffen van meer dan een jaar.

      Niet gelukt

      Al voordat het plan de Tweede Kamer bereikte, trok het kabinet het in wegens kritiek vanuit onder meer de rechtsprekende macht. Rechters zagen het Niet zitten om mensen al op te sluiten die nog Niet onherroepelijk veroordeeld zijn. Dat zou in strijd zijn met mensenrechtenverdrag EVRM.

    • Er komt een adolescentenstrafrecht met een maximum voor jeugddetentie van twee jaar.

      Gelukt

      In april 2014 in werking getreden

    • Er komt een eigenbijdrageregeling voor gedetineerden.

      Niet gelukt

      Ingetrokken omdat er te weinig steun was in de Eerste Kamer

    • Met goed gedrag kunnen gedetineerden meer bewegingsruimte en vervroegde invrijheidstelling verdienen. De algemeen geldende detentiefasering verdwijnt.

      Niet gelukt

      Een eerste wetsvoorstel, waarbij gevangenen vrij konden komen met een enkelband, werd verworpen in de Eerste Kamer. Alleen de coalitiepartijen VVD en PvdA stemden voor.

    • Betere informatievoorziening – onder strikte voorwaarden – en zo nodig intensivering van de observatie moet een einde maken aan de gunstige positie van verdachten die weigeren mee te werken aan een onderzoek. Om dit mogelijk te maken wordt het wetsvoorstel Forensische Zorg (WFZ) zo spoedig mogelijk ingevoerd.

      Deels gelukt

      Ligt in de Eerste Kamer. Een zeer ruime meerderheid van de Tweede Kamer stemde voor.

    • Het wordt mogelijk levenslang toezicht te houden op zeden- en geweldsdelinquenten.

      Gelukt

      In november 2015 aangenomen in de Eerste Kamer

    • Publieke- en private toezichthouders gaan camerabeelden van delicten en incidenten direct doorsturen naar de meldkamer van de politie.

      Gelukt

      Via het project ‘Live View’ verzamelt de politie camerabeelden van overheden zoals gemeenten en van ondernemers. Dit project werd overigens al in 2011, tijdens het vorige kabinet, van start.

    • Er komt één loket voor slachtofferhulp. De reikwijdte van het schadefonds geweldsmisdrijven wordt uitgebreid met onder meer dood door schuld bij ernstige verkeersovertredingen. Slachtoffers krijgen meer spreekrecht in het strafproces.

      Deels gelukt

      Eén loket werkt niet, volgens onderzoek. De slachtofferorganisaties worden daarom Niet samengevoegd. Wel hebben slachtoffers sinds 2012 meer spreekrecht en is het schadefonds uitgebreid.

    • De kosten van het strafproces worden waar mogelijk verhaald op de daders.

      Deels gelukt

      Aangenomen in de Tweede Kamer, maar hoogst onzeker of de Eerste Kamer instemt. De partijen die voor stemden, hebben geen meerderheid in de senaat.

    • Verdachten kunnen eenvoudiger tot de (snel)rechtszitting in voorlopige hechtenis worden gehouden.

      Gelukt

      Sinds 2015 kunnen verdachten van bijvoorbeeld geweld tegen hulpverleners makkelijker tot de snelrechtzitting (binnen 17 dagen) in voorarrest worden gehouden. Voorwaarde is wel dat er naar verwachting een gevangenisstraf van enkele weken wordt opgelegd.

    • De rechter krijgt in geval van meerdaadse samenloop ruimere mogelijkheden om een passende straf te bepalen.

      Deels gelukt

      De behandeling in de Tweede Kamer wordt begin 2017 verwacht.

    • In de strafvorderingrichtlijnen van het openbaar ministerie worden minimale strafeisen voor ernstige gevallen van recidive vastgelegd.

      Gelukt

      Sinds 2015 verdubbelt het Openbaar Ministerie de strafeis onder andere als de verdachte al meer dan één keer eerder de fout in is gegaan.

    • Mensenhandel en de daaraan gerelateerde prostitutie worden harder bestreden.

      Gelukt

      Onder andere door de maximale straffen voor mensenhandel te verhogen. Ook zijn er tussen 2012 en 2016 meer mensen als verdachte van mensenhandel aangemerkt dan tussen 2007 en 2011.

    • We intensiveren de aanpak van de georganiseerde misdaad over de hele linie. Zo gaan we witwassen strenger straffen en criminele vermogens beter afromen. Het boeteplafond bij de bestraffing van rechtspersonen wordt opgeheven.

      Gelukt

      In 2015 is een wet ingevoerd die helpt om witwassen te bestrijden, daarin is ook geregeld dat rijke ondernemingen hoge boetes kunnen gaan betalen. Dat ‘boeteplafond’ is flexibeler geworden, maar Niet volledig afgeschaft.

    • We willen bedreigingen en kwetsbaarheden op het terrein van cybersecurity het hoofd bieden door krachten te bundelen met alle belanghebbenden, de opsporingscapaciteit te versterken en het juridisch instrumentarium aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden.

      Deels gelukt

      De opsporingscapaciteit op het gebied van cybersecurity is uitgebreid. De juridische instrumenten ook, al duurde dit lang. De ‘hackwet’ waar opsporingsdiensten al lang om vragen, werd pas in december 2016 aangenomen in de Tweede Kamer. De partijen die voor stemden hebben in de Eerste Kamer een krappe meerderheid van één zetel.

    • We onderzoeken of het verlengen van bewaartermijnen kan bijdragen aan het oplossen van oude, onopgeloste zaken.

      Gelukt

      Er zijn evaluaties geweest. Maar voordat de bewaartermijnen voor politiegegevens verruimd kunnen worden wil het kabinet een Europese regeling over dit onderwerp afwachten die in aankomst is.

    • De wietpas vervalt, maar de toegang tot coffeeshops blijft voorbehouden aan ingezetenen. De handhaving van dit ingezetenencriterium geschiedt in overleg met betrokken gemeenten en zo nodig gefaseerd, waarbij wordt aangesloten bij het lokale coffeeshop- en veiligheidsbeleid zodat er sprake is van lokaal maatwerk.

      Gelukt

      De wietpas is vervallen en het ingezetenencriterium (alleen verkoop aan Nederlanders) bestaat nog. Het verschilt per gemeente hoe daarop gehandhaafd wordt.

    • De bestrijding van drugstoerisme en georganiseerde drugsmisdaad zetten we met kracht door. Drugsrunners en illegale straathandel pakken we hard aan. Het gehalte werkzame stoffen in softdrugs wordt aan een maximum gebonden.

      Gelukt

      Het OM is actief bezig met het vervolgen van drugscriminaliteit, maar hier komt wel veel kritiek: de verkoop van drugs wordt gedoogd terwijl de leveranciers - aan de ‘achterdeur’ worden vervolgd. Voor wiet geldt nu een maximaal THC-gehalte (de werkzame stof) van 15 procent.

    • Het civiele proces wordt vergaand vereenvoudigd en gedigitaliseerd. Het onderscheid tussen verzoekschrift en dagvaarding kan vervallen. Hoger beroep wordt gestroomlijnd.

      Deels gelukt

      Er is in de rechtspraak de afgelopen jaren hard gewerkt aan de digitalisering en versimpeling. Het wordt al voorzichtig ingevoerd, maar dit project zal nog jaren duren.

    • Echtscheiding zonder tussenkomst van de rechter wordt mogelijk als er geen kinderen betrokken zijn en partners overeenstemming over de scheiding hebben bereikt.

      Niet gelukt

      Het wetsvoorstel is ingediend, maar naar verwachting lukt het Niet om het voor de verkiezingen door de Tweede Kamer te krijgen.

    • Online kansspelen, sportweddenschappen en pokerevenementen worden strikt gereguleerd. Het aanbieden van gokspelen is geen kerntaak van de overheid, daarom wordt Holland Casino onder voorwaarden verkocht.

      Deels gelukt

      De legalisering van online kansspelen werd in 2016 aanvaard door een ruime meerderheid van de Tweede Kamer. De wet ligt nu in de Eerste Kamer. Een wetswijziging die de verkoop van Holland Casino mogelijk maakt, ligt nog in de Tweede Kamer.

    • Het auteursrecht wordt zo gemoderniseerd dat recht wordt gedaan aan de bescherming van creatieve prestaties zonder dat de gebruiksmogelijkheden voor consumenten in het gedrang komen.

      Gelukt

      De nieuwe wet geldt sinds juli 2015

    • We gaan digitaal procederen in het bestuursrecht mogelijk maken.

      Gelukt

      In het bestuursrecht wordt geëxperimenteerd met digitaal procederen

    • De Raad van State wordt gesplitst in een rechtsprekend deel en een adviserend deel. Het rechtsprekende gedeelte wordt samengevoegd met de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven.

      Niet gelukt

      Wetsvoorstel werd in 2016 ingetrokken wegens meningsverschillen tussen de Tweede Kamer, inclusief coalitiefracties, en het kabinet.

    • De privacytoezichthouder, het College Bescherming Persoonsgegevens, krijgt meer bevoegdheden, waaronder de bevoegdheid meer boetes uit te delen. Bij de bouw van systemen en het aanleggen van databestanden is bescherming van persoonsgegevens uitgangspunt. Daar hoort een zogenaamd privacy impact assessment (PIA) standaard bij. Inbreuken door de overheid zijn voorzien van een horizonbepaling en worden geëvalueerd.

      Gelukt

      Sinds 2016 heet de privacytoezichthouder ‘Autoriteit Persoonsgegevens’. Een wetswijziging om deze organisatie meer bevoegdheden te geven ging in per 1 januari 2016.

    • Het verdrag ter bestrijding van namaak (ACTA) krijgt in de huidige vorm geen steun.

      Gelukt

      Het kabinet tekende het ACTA-verdrag niet. Ook het Europees Parlement verwierp het verdrag.

    • Bij nieuwe wetgeving wordt netneutraliteit strikt gehandhaafd.

      Gelukt

      Netneutraliteit is een belangrijk uitgangspunt gebleven voor het kabinet. In oktober 2016 nam de Eerste Kamer een wetsvoorstel aan van minister Kamp (Economische Zaken, VVD) waarin geregeld is dat internetproviders alle websites gelijk moeten behandelen. De Nederlandse wet is strenger geworden dan de EU had geëist.

    • We ondersteunen de samenwerking in en tussen veiligheidsregio’s en gaan door met de regionalisering van de brandweer.

      Gelukt

      Veiligheidsregio’s zijn de afgelopen jaren meer gaan samenwerken, bleek in 2016 uit een rapport van Inspectie Veiligheid en Justitie. De regionale organisatie van de brandweer is doorgezet.

    • Er komt een aangescherpte Voetbalwet met hogere straffen, boetes voor clubs die het hooliganverbod Niet handhaven en stadion- en gebiedsverboden voor degenen die voor het eerst de fout in gaan.

      Gelukt

      De nieuwe wet geldt sinds juli 2015

    • De minimumleeftijd voor de verstrekking van alcohol gaat naar 18 jaar. Dit gaat gepaard met intensieve voorlichting en adequate handhaving.

      Gelukt

      Sinds 1 januari 2014 is de minimumleeftijd voor alcohol 18 jaar.

  • IX. Immigratie, integratie en asiel

    • We blijven in EU-verband pleiten voor aanscherping van de richtlijn die eisen stelt aan huwelijk- en gezinshereniging. Dit betreft een leeftijd van tenminste 24 jaar, het in voldoende mate in eigen levensonderhoud kunnen voorzien door inkomen uit werk en maatregelen om schijnhuwelijken en huwelijksdwang effectief tegen te gaan.

      Deels gelukt

      Er is voor gepleit, maar zonder resultaat. In EU-verband is er geen draagvlak voor het verhogen van de minimumleeftijd voor huwelijkshereniging. Er zijn maatregelen gekomen, maar op nationaal niveau.

    • De DNA-test wordt gebruikt als middel tegen identiteitsfraude.

      Gelukt

      Sinds 2014 is het wettelijk mogelijk om vingerafdrukken en een gelaatsscan af te nemen van asielzoekers zodat hun identiteit beter kan worden vastgesteld.

    • Huwelijken tussen neef en nicht worden in beginsel verboden.

      Gelukt

      Huwelijken tussen neef en nicht zijn sinds december 2015 verboden

    • Een verblijfsvergunning wordt Niet verstrekt als de aanvrager eerder illegaal in Nederland verbleef of fraude pleegde.

      Gelukt

      De wet die dit regelt is in juni 2013 in werking getreden. Die wet werd overigens al in 2008 ingediend door minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) tijdens Balkenende IV.

    • Vreemdelingen die veroordeeld zijn voor een delict worden eerder uitgezet. De toetsingsperiode wordt verlengd tot vijf jaar en bij recidive wordt de norm voor veelplegers toegepast.

      Gelukt

      Het uitzetten gaat in de praktijk nog altijd Niet soepel. Dijkhoff heeft ook de wet aangepast zodat Niet alleen de zwaarste maar ook minder zware misdrijven reden zijn tot uitzetting.

    • Gezinsmigratie betreft het kerngezin: een duurzame, exclusieve relatie tussen partners en degenen die door biologische verwantschap tot het gezinshuishouden behoren.

      Gelukt

      Dit is het beleid gebleven. Sinds 2012 komen ook ongehuwde partners in aanmerking voor gezinsmigratie.

    • Alleenstaande minderjarige vreemdelingen worden, mede in het belang van de ontwikkeling van de kinderen zelf, zo snel mogelijk in het land van herkomst met hun familie herenigd, of ondergebracht in een opvangvoorziening in het land van herkomst.

      Gelukt

      Bij terugkeer van alleenstaande minderjarige vreemdelingen wordt geprobeerd om familieleden te traceren.

    • Het toelatingsbeleid richt zich op de bescherming van vreemdelingen die zelf, op grond van de internationale en Europese beschermingsnormen, vervolging of ernstige mensenrechtenschendingen te vrezen hebben; nationale beschermingsgronden, waaronder het categoriaal beschermingsbeleid, worden uit de Vreemdelingenwet geschrapt. Toelatingsprocedures worden gestroomlijnd en zoveel mogelijk bekort, in het bijzonder als het gaat om vervolgaanvragen en om reguliere aanvragen die worden ingediend door vreemdelingen die een machtiging tot voorlopig verblijf moeten aanvragen. De prikkels en mogelijkheden om procedure op procedure te stapelen, worden weggenomen. Deze maatregelen zijn erop gericht zorgvuldig te toetsen of bescherming nodig is en bij afwijzing het perspectief eenduidig op terugkeer te richten.

      Gelukt

      De ‘nationale beschermingsgronden’ zijn per 2014 uit de wet geschrapt. Nu mogen asielzoekers alleen blijven als ze ze zélf gevaar lopen. Er zijn allerlei maatregelen genomen om de procedure kort te houden. Toch zal het ‘stapelen’ van procedures een probleem aangezien asielzoekers en andere vreemdelingen het mensenrecht hebben op toetsing van de asielbeslissing door rechters.

    • Tijdelijk kinderpardon: kinderen van afgewezen asielzoekers die minstens vijf jaar voor hun 18e verjaardag in ons land zijn, krijgen een verblijfsvergunning. Dit kinderpardon moet wel zijn aangevraagd voor hun 21e verjaardag. En ze mogen zich Niet langdurig aan het toezicht van de rijksoverheid hebben onttrokken. Gezinsleden van deze kinderen krijgen alleen een afgeleide vergunning als ze in Nederland verblijven.

      De definitieve regeling kinderpardon geldt voor kinderen van afgewezen asielzoekers en alleenstaande minderjarige vreemdelingen die minstens vijf jaar voor hun 18e verjaardag in Nederland zijn geweest. Zij komen alleen in aanmerking voor een verblijfsvergunning als die aanvragen voor hun 19e verjaardag. Zij mogen zich voor hun 18e Niet langdurig aan het toezicht van de rijksoverheid hebben onttrokken, zij moeten aan hun terugkeer hebben meegewerkt en hun identiteit hebben aangetoond. Deze regeling geldt Niet voor wie een zwaar delict heeft begaan of aan wie oorlogsmisdaden heeft begaan.

      Gelukt

      Deze uitleg van het kinderpardon is kabinetsbeleid geworden. Aan het einde van de kabinetsperiode heeft coalitiepartij PvdA wel - met GroenLinks - een initiatiefwet gepresenteerd die asielkinderen meer kans geeft op een verblijfsstatus, en dus ruimhartiger is dan het kabinetsbeleid. Die wet regelt dat elk kind mag blijven als dat aantoonbaar in zijn of haar belang is. De Tweede Kamer moet dat voorstel nog behandelen.

    • Illegaal verblijf wordt strafbaar gesteld. Daarbij zijn particulieren en particuliere organisaties die individuele hulp bieden Niet strafbaar.

      Niet gelukt

      Ingetrokken wegens verzet vanuit de PvdA en van de ‘constructieve oppositie’, die nodig was voor een meerderheid in de Eerste Kamer.

    • We verhogen de Nederlandse bijdrage aan de opvang van vluchtelingen in de regio.

      Gelukt

      Door de verhevigde vluchtelingencrisis is extra geld uit het potje met noodhulp afkomstig. Ook is extra geld gemoeid met de afspraken met Turkije waaraan Nederland meebetaalt. Per saldo is er zeker sprake van een verhoging.

    • Op basis van criteria zoals de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten zelf hanteren (onder meer toets op strafblad en inkomen) komen we met een voorstel tot regulering van de vestiging van inwoners uit die landen in Nederland.

      Niet gelukt

      Het initiatiefwet van VVD-Kamerlid Bosman dat dit moest regelen, is verworpen in de Tweede Kamer omdat de PvdA het voorstel te ver vond gaan.

    • Bij een restrictief en rechtvaardig immigratiebeleid hoort ook een actief en consequent terugkeerbeleid. Wie hier Niet mag blijven moet vertrekken of wordt uitgezet. We oefenen druk uit op landen om hun onderdanen terug te nemen aan wie de toegang tot Nederland is ontzegd. Dit betreft ook de handels- en ontwikkelingscontacten met deze landen.

      Gelukt

      Er is veel aandacht besteed aan terugkeer, onder andere via diplomatie. Veel landen werken Niet mee aan gedwongen terugkeer. Ambtenaren reisden de wereld over om deze landen over te halen. Maar nog steeds weigeren veel landen medewerking, omdat ze er simpelweg geen belang bij hebben om Nederland te helpen.

    • We scherpen de eisen voor inburgering aan, zowel in het buitenland als in Nederland.

      Deels gelukt

      Het Europees Hof vindt de Nederlandse inburgering al te streng, aanscherping in het buitenland is daardoor Niet gelukt In Nederland zelf is er de Participatieverklaring bij gekomen: die wordt per 1 juli 2017 een verplicht onderdeel van de inburgering. Het wetsvoorstel daarover ligt in de Tweede Kamer en wordt in januari behandeld.

    • Voorbereiding op het inburgeringexamen is een verantwoordelijkheid van betrokkenen zelf. Mensen met een asielstatus doen we een aanbod, voor anderen is een sociaal leenstelsel beschikbaar.

      Gelukt

      Vluchtelingen met een verblijfsvergunning lenen geld om zich voor te bereiden op hun examen en dat wordt kwijtgescholden als ze het examen houden. Gezinsmigranten betalen het examen zelf. Dit onderdeel was een bezuiniging in het regeerakkoord.

    • Inburgeringinspanningen worden consequent en vanaf het begin gevolgd. Wie zich onvoldoende inzet verliest de verblijfsvergunning, met uitzondering van degenen met een verblijfsvergunning asiel. Maar ook voor de laatste groep geldt dat zij zich in moeten zetten om belemmeringen voor werk, zoals het Niet beheersen van het Nederlands, weg te nemen. Alleen dan kunnen zij in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering.

      Niet gelukt

      Dit waren VVD-eisen. De partij heeft er ook vaak op aangedrongen bij minister Lodewijk Asscher: voer het nu eens uit. Maar door de asielwet en het Europees Verdag voor de Rechten van de Mens kunnen erkende vluchtelingen Niet worden teruggestuurd. Een Syriër die zijn inburgeringsexamen Niet haalt, kun je Niet dwingen om de oorlog weer in te gaan. Het is het kabinet ook niet gelukt om af te dwingen dat werklozen alleen bijstand te geven als ze het Nederlands beheersen. Ze moeten daar wel hun best voor doen.

    • Gezichtsbedekkende kleding wordt verboden in het onderwijs, de zorg, het openbaar vervoer en in overheidsgebouwen. In de openbare ruimte kan de politie ten behoeve van identificatie gelasten de gezichtsbedekkende kleding af te leggen. Wie deze kleding draagt, voldoet Niet aan de eisen voor een bijstandsuitkering.

      Deels gelukt

      Eind 2016 in ruime meerderheid aangenomen in de Tweede Kamer. Ligt nu bij de Eerste Kamer

    • Voor stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen, naturalisatie en het Niet verliezen van het verblijfsrecht bij het aanvragen van een bijstandsuitkering geldt nu een periode van vijf jaar. Die wordt verlengd tot zeven jaar.

      Deels gelukt

      De verlenging van de naturalisatietermijn kwam in 2016 door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer moet het wetsvoorstel nog behandelen. De verlenging van de andere termijnen ging Niet door omdat het in strijd was met Europese wetten.

    • Het kabinet spant zich in EU-verband in om ook voor EU-onderdanen te laten gelden dat zij pas na zeven jaar bijstand kunnen krijgen, mede in het kader van een te ontwikkelen ingroeimodel voor de sociale zekerheid.
      Immigranten met een gewelddadige partner komen in aanmerking voor een partneronafhankelijke verblijfsvergunning; de dader wordt vervolgd.

      Gelukt

      Dit beleid dat al eerder was bedacht, is door Rutte II voortgezet.

    • Wie de Nederlandse taal Niet beheerst krijgt geen bijstandsuitkering.

      Niet gelukt

      Dit is, zeer tegen de zin van de VVD in, veranderd in: wie Niet genoeg zijn best doet om Nederlands te leren, kan worden gekort op de uitkering. Van een resultaatsverplichting werd het een inspanningsverplichting. En ook nog een die er eigenlijk al was: gemeenten konden werklozen eerder ook al korten op hun uitkering als die niets wilden doen om hun Nederlands te verbeteren.

    • Het ingezet beleid gericht op het verblijf en de terugkeer van EU-arbeidsimmigranten wordt voortgezet.
      Per 1 januari 2014 vervallen de beperkingen voor de toegang van Bulgaarse en Roemeense werknemers tot de arbeidsmarkt. Dat vergroot het belang om het project EU-arbeidsmigratie, het programma aanpak malafide uitzendbureaus en de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving met kracht uit te voeren.

      Gelukt

      Het kabinet kwam met de Wet Aanpak Schijnconstructies die door de hele Tweede Kamer werd gesteund. Doel is: uitbuiting en fraude tegengaan. Minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher heeft zich in de EU ingespannen om richtlijnen aan te passen waardoor oneerlijke concurrentie moet worden tegengegaan. Deels is dat Gelukt, deels nog niet. Over dit plan uit het regeerakkoord kun je wel zeggen dat het geslaagd is.

    • Nederland zet zich er internationaal en in bilaterale contacten voor in dat mensen de mogelijkheid krijgen vrijwillig afstand te doen van een nationaliteit zonder stateloos te worden.

      Niet gelukt

      Hiertoe is geen wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer.

  • X. Woningmarkt

    • De hypotheekrenteaftrek blijft, in aangepaste vorm, bestaan om de aanschaf van een eigen woning te stimuleren. Voor bestaande en nieuwe hypothecaire leningen wordt vanaf 2014 het maximale aftrektarief in stappen van een half procent per jaar, terug gebracht naar het tarief van de derde schijf. De opbrengst sluizen we jaarlijks budgettair neutraal terug naar de groep die door de maatregel geraakt wordt. (…) De problemen met restschulden worden gericht aangepakt. De rente, betaald op restschulden, kan tijdelijk (maximaal 5 jaar) en onder voorwaarden blijven worden afgetrokken. De gunstige leningfaciliteit voor starters van de Stichting Volkshuisvesting Nederland zal worden uitgebreid.

      Gelukt

      De belastingwet is veranderd. Sinds 2014 is het belastingtarief in de hoogste belastingschijf 52 procent, maar is de aftrek tegen 51,5. Deze fiscale aftrek wordt elk jaar lager. In 2020 is die aftrek 48,5 procent en komt in 2041 uit op 38 procent. Het kabinet kwam ook met een tijdelijke regeling voor aftrek van rente op restschulden.

    • De huurtoeslag blijft intact om woningen voor lagere inkomens betaalbaar te houden. Voor huurders met een huishoudinkomen tot 33.000 euro is dat 1,5 procent plus inflatie. Bij mensen met een inkomen tussen de 33.000 en 43.000 euro gaat het om 2,5 procent bovenop de inflatie. Boven de 43.000 euro is de huurverhoging 6,5 procent plus inflatie. Verhuurders mogen hierbij werken met een huursombenadering. (..) Voor huurders met een inkomen boven 43.000 euro wordt de maximale huurprijs op basis van het woning waarderingssysteem tijdelijk buiten werking gesteld. Na vertrek van de zittende bewoners geldt de maximale huurprijs weer. Zo pakken we scheefwonen aan en blijft de sociale woningvoorraad in stand. De maximale huurstijging is inkomensafhankelijk (woonakkoord).

      Gelukt

      De huurtoeslag is intact gebleven voor mensen met een laag inkomen. De maximale huurverhogingen zijn doorgevoerd.

    • Woningcorporaties moeten weer dienstbaar worden aan het publieke belang. Hun taak brengen we terug tot het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen. Corporaties komen onder directe aansturing van gemeenten. Gemeenten met meer dan 100.000 inwoners krijgen extra bevoegdheden. De schaal van een woningbouwcorporatie moet in overeenstemming zijn met de schaal van de regionale woningmarkt en met de maatschappelijke kerntaak. De extra huuropbrengsten van corporaties die het gevolg zijn van de maatregelen in de huursector worden via een heffing afgeroomd. Die verhuurderheffing zal oplopen van 50 miljoen euro in 2013 naar 1,7 miljard euro in 2017 (woonakkoord).

      Gelukt

      Met de herziene Woningwet 2015 is de verantwoordingsplicht van corporaties aan gemeenten geregeld. De verhuurderheffing heeft Niet geleid tot aantasting van de vermogenspositie van corporaties, zo bleek afgelopen juni uit evaluaties.

    • Er komt een investeringsfonds van 150 miljoen euro voor energiebesparende maatregelen. Dat geld komt ten goede aan verhuurders en woningbezitters. Het fonds zal met geld uit de markt verviervoudigen tot 600 miljoen euro (woonakkoord)

      Deels gelukt

      Dat investeringsfonds is uiteindelijk het nationaal energiebespaarfonds geworden, met leningen voor energiebesparende maatregelen. Het Rijk heeft daar 75 miljoen euro aan bijgedragen, ASN en Rabobank hebben dat fonds verder aangevuld tot 300 miljoen euro.

    • De leegstandswet wordt met voorrang gewijzigd zodat te koop staande, maar nog niet verkochte woningen langer tijdelijk verhuurd kunnen worden.

      Gelukt

      In 2013 gingen de Eerste en Tweede Kamer akkoord met wijziging van de Leegstandwet, die dat mogelijk maakt. In februari 2016 ging de Tweede Kamer akkoord met verdere verruiming van die wet. Toen werden tijdelijke huurcontracten in het Burgerlijk Wetboek geïntroduceerd en werden de mogelijkheden om woonruimtes tijdelijk te verhuren, verder vergroot.

  • XI. Arbeidsmarkt

    • Uitkeringsinstantie UWV blijft alle ontslagaanvragen toetsen (de zogenoemde ‘preventieve toets’). Criteria voor rechtmatig ontslag worden nauwkeurig omschreven. De parallelle route via de kantonrechter vervalt. Als ontslagen werknemers het er Niet mee eens zijn, kunnen ze naar de rechter. Als die het ontslag onterecht vindt, kan hij het ontslag ongedaan maken of de werkgever verplichten om met een ‘billijke vergoeding’ te komen. Tegen die uitspraak is geen beroep mogelijk.

      Deels gelukt

      Het is, in overleg met vakbonden en werkgevers, anders in de wet gekomen: het UWV beoordeelt alle ontslagen om bedrijfseconomische redenen, de rechter gaat over de andere ontslagen. Er is ook altijd beroep mogelijk tegen een uitspraak.

    • Het UWV toetst het ontslag Niet als er in de cao een vergelijkbare procedure is afgesproken.

      Gelukt

    • De ontslagvergoeding bedraagt maximaal een half maandsalaris per dienstjaar, met een grens van 75.000 euro.

      Gelukt

    • De WW-uitkering wordt per 1 januari 2014 verkort van drie naar twee jaar en de uitkering wordt lager. Het eerste jaar is het nog wel een percentage van het laatst verdiende loon, het tweede jaar 70 procent van het wettelijk minimumloon. Ook de opbouw verandert: in de eerste tien jaar bouwen werknemers per jaar één maand aan WW-recht op, daarna een halve maand per gewerkt jaar.

      Deels gelukt

      De uitkering is korter geworden, maar dat gaat stapsgewijs – tot 2019. En het tweede jaar blijft ook een percentage van het loon, níet van het minimumloon. Met de vakbonden en werkgevers is ook afgesproken dat er in cao’s aanvullingen kunnen staan over de WW.

    • Het financiële voordeel dat werkgevers hebben door de verandering van het ontslagrecht wordt verrekend door verhoging van de WW-premie. We kijken of het mogelijk is om de WW-premie te laten afhangen van criteria van goed werkgeverschap.

      Deels gelukt

      Vanaf 1 januari 2014 is de WW-premie voor werkgevers met 1,3 miljard euro verhoogd. Het is ook in de wet mogelijk gemaakt om de premie te laten verschillen, maar verder is het idee Niet uitgewerkt. Er is wel een advies over aangevraagd bij de Sociaal- Economische Raad (SER).

    • Voor 55-plussers die ontslagen worden gaat de inkomensvoorziening voor oudere werklozen (IOW) gelden, zonder partner- of vermogenstoets en met sollicitatieplicht. De IOAW, een bijstandsuitkering voor 50-plussers die werkloos worden, vervalt.

      Niet gelukt

      De ene inkomensvoorziening, IOW, was voor mensen van boven de 60, de andere (IAOW) voor 50-plussers. Daar zou één regeling voor komen. Uiteindelijk zijn ze er allebei nog, maar ze verdwijnen geleidelijk ook allebei (wat eigenlijk Niet de bedoeling was). Oudere werklozen worden dan Niet langer gesteund.

    • In cao’s mag worden afgeweken van het zogenoemde ‘afspiegelingsbeginsel’ dat bepaalt dat ontslagen evenwichtig moeten worden gespreid over de verschillende leeftijdsgroepen.

      Gelukt

      Dat mag inderdaad, maar alleen als in de cao is geregeld dat een commissie, in plaats van het UWV, de ontslagen om bedrijfseconomische redenen toetst.

    • Flexibele arbeid is belangrijk voor een goed functionerende arbeidsmarkt, bedrijven moeten pieken en dalen kunnen opvangen. Maar flexwerk mag geen goedkoop alternatief worden voor vast werk. Er komen initiatieven om dat beter in balans te brengen. Met werkgevers en vakbonden gaan we kijken naar de verbetering van de wettelijke bescherming van tijdelijke werknemers.

      Gelukt

      In de Wet werk en zekerheid zijn er zeker initiatieven gekomen, in overleg met de sociale partners, zoals lagere ontslagvergoedingen voor vaste werknemers en óók een ontslagvergoeding voor tijdelijke werknemers. En ook: beperking van het gebruik van oproepcontracten en van het aantal losse contracten dat je aan werknemers mag geven, én een verbod op concurrentiebeding in tijdelijke contracten. Toch zullen er Niet veel mensen zijn die zeggen dat de balans nu beter is, zoals het doel was uit het regeerakkoord: het aantal flexwerkers groeit nog steeds. Maar de initiatieven zijn wel genomen.

    • Door openstelling van de laagste loonschalen kunnen flexwerkers aan de onderkant van de arbeidsmarkt, zoals schoonmakers en cateringmedewerkers, weer in dienst worden genomen. De Rijksoverheid zal op dit punt het goede voorbeeld geven.

      Gelukt

      Het is een afspraak geworden in het Sociaal Akkoord tussen werkgevers en werknemers, in de cao’s worden er nu nog afspraken over gemaakt – dat loopt nog. De Rijksoverheid heeft het goede voorbeeld gegeven en de schoonmakers van de ministeries weer in vaste dienst genomen.

    • Het wetsvoorstel Werken naar Vermogen (van Rutte I) wordt vervangen door een Participatiewet, per 1 januari 2014.

      Deels gelukt

      Dat is gebeurd, maar de Participatiewet was er een jaar later dan de bedoeling was.

    • Het kabinet komt met een Quotumwet die werkgevers verplicht om gehandicapten in dienst te nemen. De wet wordt vanaf 1 januari 2015 in zes jaar stapsgewijs ingevoerd.

      Deels gelukt

      De wet kwam er een paar maanden later dan de bedoeling was en is bedoeld als ‘stok achter de deur’. Zo is het afgesproken in het Sociaal Akkoord met werkgevers en vakbonden.

    • De herbeoordeling van gehandicapten met een Wajonguitkering wordt geschrapt en ook de verlaging van de uitkering voor deze groep.

      Niet gelukt

      Dat is anders gegaan. Mensen met zo’n uitkering worden wel opnieuw gekeurd en als ze kunnen werken, gaat hun uitkering omlaag.

    • De sociale werkplaatsen moeten efficiënter gaan werken en hebben dan minder geld nodig. De efficiencykorting wordt verspreid over zes jaar.

      Gelukt

    • Vanaf 1 januari 2014 krijgen de sociale werkplaatsen er geen nieuwe werknemers meer bij. Gemeenten krijgen geld om zelf werk te organiseren voor gehandicapten die Niet bij ‘gewone’ werkgevers aan de slag kunnen.

      Deels gelukt

      Het lukte pas een jaar later: de sociale werkvoorziening krijgt geen nieuwe mensen erbij. De gemeenten hebben ook geld gekregen, maar de plekken die ze moesten creëren, kwamen er bijna niet.

    • Voor zover werknemers voor een loon onder het wettelijk minimumloon werken, is dat altijd tijdelijk en groeit het totaal van loon en aanvullende uitkering toe naar het wettelijk minimumloon.

      Niet gelukt

      Dat is anders uitgevoerd. Onder de Participatiewet werken mensen Niet voor een salaris dat lager is dan het minimumloon. Het wordt aangevuld met loonkostensubsidie.

    • Gemeenten en het UWV worden gekort omdat ze efficiënter kunnen gaan werken nu ze, door de decentralisaties, meer zelf te zeggen hebben over de manier waarop ze mensen aan het werk helpen.

      Gelukt

    • Kinderopvang

    • Om het onderwijs, de peuterspeelzalen en de kinderopvang beter met elkaar te laten samenwerken, wordt de financiering van de peuterspeelzalen ondergebracht bij de Wet Kinderopvang.

      Deels gelukt

      Het wetsvoorstel dat dit moet regelen, ligt nog ter behandeling in de Tweede Kamer.

    • Door extra investeringen in voor- en vroegschoolse educatie verbeteren we de kwaliteit en de taalvaardigheid van het personeel.

      Deels gelukt

      In het wetsvoorstel dat nog in de Tweede Kamer ligt, en dus nog Niet geldt, worden strengere eisen gesteld aan de kwaliteit en de taalvaardigheid van personeel.

    • De veiligheid van kinderen in de kinderopvang heeft de hoogste prioriteit. Personeel zal voortdurend worden gescreend.

      Deels gelukt

      Continue screening is doorgevoerd voor medewerkers in de kinderopvang. Er wordt nu aan gewerkt om die ook door te voeren voor stagiaires, uitzendkrachten en vrijwilligers.

    • De positie van ouders wordt versterkt. De verschillende klachten- en geschillenregelingen worden gestroomlijnd, zodat ouders bij elke voorziening een beroep kunnen doen op een klachtenfunctionaris/vertrouwenspersoon en een laagdrempelige geschillenregeling.

      Gelukt

      De wet ‘versterking positie ouders’ is aangepast en geldt per 1 januari 2016 en kinderopvangorganisaties zijn nu wettelijk verplicht om zich aan te sluiten bij een geschillencommissie.

    • Het aanbod van voorzieningen dient aan te sluiten bij de wensen van ouders. Met de sector worden afspraken gemaakt over een grotere flexibiliteit in het aanbieden van contracten. Doel is een verbeterde aansluiting tussen gebruikte en betaalde uren. Indien nodig wordt dit wettelijk vastgelegd.

      Gelukt

      Er is onderzoek gedaan en daaruit kwam volgens het ministerie van Sociale Zaken dat de opvang zelf al met een flexibeler aanbod is gekomen voor ouders. Daardoor is er geen aparte wet gekomen.

  • XII. Ruimte en mobiliteit

    • De resterende investeringsruimte in Infrastructuur en Deltafonds tot 2028 kan in de komende kabinetsperiode voor 80 procent worden bestemd voor nieuwe projecten.

      Gelukt

      In de begroting 2017 is vastgelegd dat 100 procent van die resterende investeringsruimte bestemd is voor nieuwe projecten.

    • Projecten met een gunstige maatschappelijke baten/kostenverhouding voeren we volgens plan uit. Dit geldt onder meer voor de aanleg van de Blankenburgtunnel. Knelpunten in het aansluitend wegennet worden gelijktijdig aangepakt. De besluitvorming over de verbreding van de ring Utrecht wordt afgerond.

      Gelukt

      Alle procedures voor de grote wegprojecten, waaronder de Blankenburgertunnel, zijn of worden deze kabinetsperiode afgerond. Vorige maand is het Tracébesluit Ring Utrecht definitief vastgesteld in de Tweede Kamer. Besluitvorming over de verlengde A15 in Gelderland staat voor februari op de agenda. Dat geldt ook voor de aanpak van de A9 Amstelveen.

    • Er komt geen kilometerheffing. In plaats daarvan zetten we het programma Beter Benutten door dat een bijdrage levert aan het verminderen van files. Sinds 2011 zijn er 350 maatregelen ingevoerd om files te bestrijden, dat heeft geleid tot 19 procent minder files op 420 trajecten in de ochtend- en avondspits.

      Gelukt

    • Om de beschikbare middelen optimaal te gebruiken en ondernemerschap en innovatie te bevorderen, zetten we in op publiek-private partnerschap bij de aanleg van infrastructuur.

      Gelukt

      Deze kabinetsperiode zijn tien projecten, waaronder de A1/A6, de A12 Gaasperdammerweg en de Beatrixsluis via publiek-private financiering gerealiseerd. Gelukt.

    • Het Eurovignet wordt verder toegespitst op schonere vrachtwagens. Eventuele geraamde meeropbrengsten komen ter beschikking voor investeringen in weginfrastructuur.

      Niet gelukt

      Onderhandelingen hierover in het kader van een Europese richtlijn in Brussel, lopen nog.

    • De vrijstelling in de motorrijtuigenbelasting voor oldtimers wordt vanuit milieuoverwegingen afgeschaft.

      Deels gelukt

      Afschaffing wordt gefaseerd ingevoerd, afhankelijk van de leeftijd van de oldtimer.

    • Vanaf 2016 wordt, met gebruikmaking van bestaande budgetten het Europees spoorbeveiligingssysteem (ERTMS) gefaseerd ingevoerd. Om het aantal overwegincidenten te verminderen, komt er een verbeterprogramma.

      Niet gelukt

      Invoering van ERTMS is vertraagd door bezuinigingen en recente nieuwe regels van de Europese Commissie. Er is 200 miljoen euro beschikbaar gesteld voor verbetering van de veiligheid op overwegen.

    • De onderhandse gunning aan de NS van het vervoer op het hoofdrailnet voor de periode 2015-2024 wordt afgerond.

      Gelukt

      Toenmalig staatssecretaris Mansveld liet de Tweede Kamer in december 2014 weten dat NS de concessie voor het vervoer over het hoofdrailnet had gekregen.

    • Belemmeringen voor grensoverschrijdend treinverkeer worden waar mogelijk weggenomen.

      Niet gelukt

      Plannen voor grensoverschrijdend treinverkeer vanaf Eindhoven via Venlo naar Düsseldorf hebben het Niet gehaald. De intercity van Amsterdam naar Brussel rijdt vanaf de Belgische grens als binnenlands treinverkeer en dus minder snel.

    • We verkennen de mogelijkheden voor verdere decentralisatie, maar houden het hoofdrailnet in stand.

      Gelukt

      Zowel in Twente als in Limburg is het spoor verder gedecentraliseerd. In Overijssel is het College van Gedeputeerde Staten concessieverlener van de vervoersdienst Zwolle-Enschede. In Limburg geldt dat voor meerdere regionale stoplijnen.

    • Regionale luchthavens mogen zich verder ontwikkelen, ook om de groei van Schiphol te ondersteunen.

      Gelukt

      Schiphol mag doorgroeien naar 500.000 vliegbewegingen in 2020, de vliegvelden Eindhoven en Lelystad krijgt extra capaciteit voor niet-mainportgebonden vliegverkeer.

    • We inventariseren belemmeringen voor duurzame binnenvaart die kan bijdragen aan de ontwikkeling van de kernfuncties van de haven Rotterdam en nemen die waar mogelijk weg.

      Niet gelukt

      Over verduurzaming van de binnenvaart zijn afspraken gemaakt in het Energieakkoord van minister Kamp. Vergroening van de binnenvaart (minder CO2-uitstoot) heeft grote financiële implicaties en is binnen de huidige begroting Niet uitvoerbaar, liet minister Schultz afgelopen september aan de Tweede Kamer weten.

    • Nederland wil internationaal concurrerend blijven en investeringen moeten maximaal renderen. Daarom krijgen en de economische gebieden rond de mainports, brainports en greenports prioriteit

      Gelukt

      Rijkswaterstaat heeft geïnvesteerd in de toevoerroutes naar Amsterdam en Rotterdam. Mede door de economische groei beginnen de files gemiddeld genomen overigens weer toe te nemen.

    • De besluitvorming over ruimtelijke projecten moet eenvoudiger en sneller, daarom stroomlijnen we de ruimtelijke wet- en regelgeving verder. In 2013 komen we met een wetsvoorstel Omgevingswet ter vervanging van onder meer de wet op de ruimtelijke ordening en de waterwet.

      Gelukt

      Het kader van de Omgevingswet is inmiddels goedgekeurd door Eerste en Tweede Kamer en treedt in 2019 in werking. De in 2014 ingevoerde Waterwet integreert acht oude waterbeheerswetten.

    • Er komt een databank voor ruimtelijke gegevens, waardoor informatie makkelijker kan worden ontsloten.

      Niet gelukt

      De opzet van die databank is afhankelijk van inwerkingtreding van de Omgevingswet en dat is pas in 2019.

    • De krimpproblematiek krijgt aandacht vanuit verschillende ministeries. In het onderwijs moeten alle vormen van samenwerking mogelijk zijn wanneer krimp daartoe noopt. Woningen zullen moeten worden aangepast met het oog op de bevolkingssamenstelling en soms is sloop aan de orde. Voorzieningen zullen waar mogelijk moeten worden gebundeld. Het voortouw ligt hiervoor bij de lokale overheid. Regio’s die hiermee te maken hebben, moeten ruimte krijgen door middel van maatwerk in regelgeving.

      Deels gelukt

      Het kabinet stelt verhuurders in krimpgemeenten vrij van de verhuurderheffing, een in 2016 ingediend initiatiefwetsvoorstel moet die gemeenten ruimte geven om af te wijken van wet- en regelgeving als die verdere krimp in de hand werkt.

    • De ecologische hoofdstructuur wordt uitgevoerd, inclusief de verbindingszones, maar we nemen er meer tijd voor. Daarom maken we afspraken met provincies en natuurbeheerorganisaties over prioriteiten, tijdpad en de inzet van middelen. Bij een evaluatie in 2016 betrekken we de effecten van planologische claims.

      Deels gelukt

      Staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA) heeft met de provincies een natuurpact gesloten waarin is vastgelegd dat zij elke drie jaar de voortgang van het Natuurwerk Nederland evalueren en jaarlijks voortgangsrapportages opstellen. De eerste evaluatie wordt in januari naar de Tweede Kamer gestuurd.

    • Het beheren en beschermen van bestaande natuurgebieden krijgt voorrang. Hiervoor is de 200 miljoen die in het begrotingsakkoord 2013 voor natuur is bestemd geoormerkt via het Provinciefonds beschikbaar.

      Deels gelukt

      Het Rijk heeft vanaf 2014 structureel 105 miljoen euro structureel toegevoegd aan het Provinciefonds. De provincie voegen daar jaarlijks 65 miljoen euro aan toe.

    • De Natuurbeschermingswet die in behandeling is wordt aangepast. Waar mogelijk worden de verschillende beschermingsniveaus geharmoniseerd en waar relevant in overeenstemming gebracht met de Vogel- en Habitatrichtlijn en andere relevante regelgeving. Zo zal de wet bijdragen aan de biodiversiteit in Nederland.

      Gelukt

      De nieuwe wet Natuurbescherming is per januari 2017 van kracht. Deze wet vervangt de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet en geeft provincies en handhavers meer ruimte voor handhaving en bescherming van de biodiversiteit.

    • Om een grotere private betrokkenheid mogelijk te maken bezien we de positionering van Staatsbosbeheer. Voor alle natuurbeheerorganisaties geldt dat zij zoveel mogelijk eigen middelen moeten genereren.

      Deels gelukt

      In 2014 liet het ministerie van Economische Zaken weten dat het aandeel private financiering van projecten van Staatsbosbeheer 40 procent bedroeg. Dat aandeel moet verder vergroot worden.

    • Alle alternatieven voor natuurcompensatie rond de verdieping van de Westerschelde zijn zorgvuldig gewogen op kosten en effecten. Op grond daarvan besluiten we de volledige ontpoldering van de Hedwigepolder zo spoedig mogelijk ter hand te nemen.

      Gelukt

      Toenmalig staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) maakte in 2012 bekend dat de Hedwigepolder in 2019 helemaal onder water komt te staan. Op 12 november 2014 bevestigde de Raad van State de rechtsgeldigheid van dat besluit.

    • Het Rijk beperkt zich tot de normstelling en het toezicht op de primaire waterkeringen, de provincie tot de secundaire keringen en zijn rol als gebiedsregisseur.

      Gelukt

    • De uitvoering van de programma’s Ruimte voor de Rivier en Maaswerken wordt voortgezet.

      Gelukt

      Minister Schultz noemde die programma’s in een brief aan de Tweede Kamer voor wat 2015 en 2016 betreft, ‘oogstjaren’.

    • De komende jaren wordt dierenwelzijn verder verankerd in de intensieve veehouderij. Uitgangspunt is het advies van de commissie Van Doorn.

      Niet gelukt

      Staatssecretaris Van Dam heeft begin 2016 de commissie-Nijpels ingesteld die met voorstellen moet komen over duurzame inbedding van duurzaamheid in de intensieve veehouderij.

    • We toetsen planologische regels voor de bouw van zeer grote stallen en regels voor het gebruik van antibiotica voor dieren op volksgezondheidsaspecten en scherpen ze zo nodig aan.

      Niet gelukt

      Het gebruik van antibiotica in de veehouderij moet fors worden teruggedrongen, schreef toenmalig staatssecretaris Dijksma in 2013 aan de Tweede Kamer. Maar de parlementaire behandeling van de wijziging van de wet Dieren die dat mogelijk moet maken, is nog Niet afgerond.

    • De reguliere politie pakt verwaarlozing en mishandeling van dieren hard aan. Zware straffen en verboden om dieren te houden ondersteunen dit beleid.

      Niet gelukt

      Minister Van der Steur kondigde pas vorig jaar augustus in de Tweede Kamer aangescherpte wetgeving aan om die verwaarlozing en mishandeling beter aan te pakken.

    • Er komt een verbod op het gebruik van wilde dieren in circussen.

      Gelukt

      Sinds september 2015, met de publicatie van het ‘besluit verbod wilde dieren in circussen’, is dat verbod van kracht.

  • XIII. Bestuur

    • De provincies Noord-Holland, Utrecht en Flevoland worden samengevoegd, waarbij over de positie van de Noordoostpolder later een beslissing valt.

      Niet gelukt

      Er bleek geen politieke steun in de Eerste Kamer te zijn. D66 en GroenLinks zagen het Niet zitten.

    • Met de overige provincies bespreken we initiatieven gericht op vergroting van de provinciale schaal.

      Deels gelukt

      Er zijn gesprekken gevoerd, maar is niks concreets veranderd.

    • Wij kiezen voor een materieel gesloten provinciale huishouding, beperkt tot taken op het gebied van ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer, natuur en regionaal economisch beleid.

      Gelukt

    • Waterschapsverkiezingen gaan plaatsvinden op de dag van de verkiezingen voor provinciale staten.

      Gelukt

      In 2015 werden de waterschaps- en de Provinciale Statenverkiezingen gelijktijdig gehouden.

    • We bevorderen opschaling tot tien à twaalf waterschappen. Waterschappen verdwijnen uit de Grondwet.

      Niet gelukt

      Het had samen met de provinciale herindeling een grotere bestuurlijke hervorming moeten worden, maar omdat de provinciefusie Niet doorging, werd dit plan ook Niet doorgezet.

    • Een wetsvoorstel tot afschaffing van de WGR+ samenwerkingsverbanden zal worden ingediend.

      Gelukt

      Het voorstel werd in 2014 aangenomen in de Eerste Kamer.

    • We nodigen provincies uit om met gemeenten initiatieven gericht op vergroting van de gemeentelijke schaal te bespreken.

      Gelukt

      Die gesprekken zijn er geweest. Ook hebben provincies een zwaardere rol gekregen tegenover gemeentelijke herindelingen. Als er zware problemen zijn in gemeentes kan de provincie hen tot fusie dwingen.

    • Het wetsvoorstel tot vermindering van politieke ambtsdragers met 25 procent zal worden aangepast. Het aantal gemeenteraadsleden daalt tot het aantal dat bestond voor de dualisering van het gemeentebestuur. We verwelkomen het initiatief op dit punt vanuit de Tweede Kamer. (…) De voorgestelde daling van het aantal provinciale politieke ambtsdragers zal wel 25 procent blijven.

      Niet gelukt

      Het initiatiefwetsvoorstel van Tweede Kamerlid Pierre Heijnen (PvdA) dat dit regelde kreeg amper steun in de Eerste Kamer. Alleen de VVD en 50Plus stemden ervoor.

    • We verwelkomen ook het initiatief tot deconstitutionalisering van de aanstelling van de burgemeester en de commissaris van de Koningin.

      Gelukt

      Het kabinet heeft dit D66-initiatief inderdaad ondersteund. Het uit de grondwet halen van de burgemeesterbenoeming is in ‘eerste lezing’ geslaagd: een gewone meerderheid van Tweede en Eerste Kamer gingen akkoord. Nu komt de grootste horde: een tweederde meerderheid in beide Kamers.

    • Het BTW-compensatiefonds zal worden afgeschaft. Uit de evaluatie van het fonds is gebleken dat het Niet tot het achterliggende doel -doelmatigheidswinst door uitbesteding- heeft geleid.

      Niet gelukt

      Het fonds waaruit gemeenten en provincies BTW van aankopen en inhuur kunnen terugvorderen, is Niet afgeschaft. Het voorstel sneuvelde in onderhandelingen over het ‘Financieel akkoord Rijk en medeoverheden’. Wel is het fonds met 550 miljoen euro gekort en is het aan maximum gebonden.

    • Decentrale overheden gaan in 2013 verplicht schatkistbankieren. Niet alleen daalt hierdoor de schuld van Nederland, maar met schatkistbankieren worden de risico’s van beleggen voor decentrale overheden tot nul gereduceerd.

      Gelukt

      Sinds eind 2013 zijn gemeenten en provincies verplicht om hun kapitaal in de schatkist te houden.

    • Stemmen vanuit het buitenland wordt makkelijker gemaakt.

      Gelukt

      Het registratieformulier kan tegenwoordig per e-mail worden gestuurd. En binnenkort hoeven Nederlanders in het buitenland zich maar één keer te registreren. Daarna worden ze in het buitenland uitgenodigd voor de volgende verkiezingen.

    • Ook lokale partijen gaan onder de wet financiering politieke partijen vallen.

      Niet gelukt

      Een conceptwetsvoorstel dat dit regelt was eind 2013 al klaar, maar dat is nog Niet ingediend bij de Tweede Kamer.

    • Het financieel toezicht op de landen van het Koninkrijk blijft gehandhaafd. Fundamentele menselijke rechten en vrijheden, rechtszekerheid en deugdelijkheid bestuur en beheer blijven het uitgangspunt voor de Koninkrijksrelaties. De specifieke positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als onderdeel van het land Nederland wordt gerespecteerd.

      Gelukt

    • Aanvullend op de eerdere besparingen wordt binnen de rijksdienst in 2017 nog eens 900 miljoen (1,1 miljard structureel) omgebogen. De bezuiniging richt zich op vastgoed en huisvesting, basisregistratie en keteninformatie en de bedrijfsvoering bij zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) en daarmee vergelijkbare organisaties. Het project compacte rijksdienst wordt afgerond. Alle ministeries en ZBO’s nemen deel aan rijksbrede shared services onder meer op het gebied van bedrijfsvoering.

      Gelukt

      In de begroting voor 2014 zijn deze bezuinigingen verdeeld over alle ministeries. Alleen komt het totaal van de structurele bezuinigingen in 2018 uit op 1,033 miljard in plaats van 1,1 miljard. Ministeries zijn de afgelopen vier jaar ook meer gaan werken met gezamenlijke diensten, bijvoorbeeld één ICT-afdeling voor meerdere ministeries.

    • Het strategisch personeelsbeleid richt zich op voortdurende kwaliteitsverbetering, het flexibiliseren van de organisatie en het verminderen van het aantal coördinatielagen.

      Deels gelukt

      Het was een aandachtspunt, maar de resultaten zijn slecht. De flexibiliteit is afgelopen jaren juist gedaald. In 2011 had 19 procent van het Rijksoverheid-personeel meer dan tien jaar dezelfde baan. In 2015 was dat gestegen naar 28 procent.

    • Het kabinet streeft naar meer vrouwen in hogere (management)functies bij de rijksoverheid, zowel bij nieuwe instroom in de algemene bestuursdienst als in overige functies. In 2017 bestaat tenminste 30 procent van de algemene bestuursdienst (ABD) uit vrouwen.

      Gelukt

      31 procent van de topposities bij de Rijksoverheid wordt vervuld door vrouwen.

    • Wij willen onderzoeken of het werkt om bij de arbeidsvoorwaarden uit te gaan van de loonsombenadering. Op die manier wordt het mogelijk ruimte voor secundaire arbeidsvoorwaarden – het pensioen uitgezonderd – te gebruiken voor meer loon.

      Deels gelukt

      Er is via een ‘loonsombenadering’ inderdaad loonsverhoging geregeld voor ambtenaren, die dan deels ten koste ging van secundaire arbeidsvoorwaarden. Maar daarbij werden de pensioen Niet uitgezonderd.

    • Het ontslagrecht van ambtenaren wordt in overeenstemming gebracht met het ontslagrecht van werknemers buiten de overheid. Ook secundaire arbeidsvoorwaarden van ambtenaren worden – na raadpleging van de sociale partners – gelijkgetrokken met die in de private sector.

      Gelukt

      De Eerste Kamer stemde in november 2016 in met de initiatiefwet van D66 en CDA.

    • Met de organisaties van werknemers bespreken we het openstellen van de laagste ambtelijke loonschalen, zodat medewerkers in facilitaire functies eventueel in dienst genomen kunnen worden.

      Gelukt

      De Rijksoverheid heeft de schoonmakers van ministeries weer in vaste dienst genomen.

    • In afwijking van het advies van de commissie Dijkstal wordt het salaris van bewindspersonen definitief Niet verhoogd. In lijn hiermee passen we het wetsvoorstel normering topinkomens aan, dat betrekking heeft op de salarissen in de (semi-)publieke sector. De norm wordt 100 in plaats van 130 procent van een ministersalaris. Die geldt Niet alleen voor topfunctionarissen, maar voor alle medewerkers. Het is mogelijk een uitzondering te maken als dat noodzakelijk is.

      Deels gelukt

      Salarissen van bewindspersonen zijn Niet verhoogd en de ‘balkenendenorm’ is verlaagd naar 100 procent van een ministerssalaris. Een wetsvoorstel dat die norm uitbreidt van topfunctionarissen naar alle werknemers in de publieke sector ligt nog bij de Tweede Kamer.

    • De procesketens binnen de Rijksdienst houden we tegen het licht om doelmatigheidswinst en kostenbesparing te kunnen realiseren. Na de al gestarte doorlichting van de vreemdelingenketen volgt de veiligheidsketen.

      Gelukt

      Er is een groot programma opgezet dat de samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie en rechtspraak moet verbeteren.

    • Niet alleen de bedrijfsvoering van ZBO’s wordt tegen het licht gehouden, ook kijken we of de ZBO-vorm de meest geëigende is. Daarbij gelden de volgende uitgangspunten:
      - uitbesteding of uitvoeren binnen het publieke domein?
      - in het publieke domein “agentschap, tenzij”
      - als het een ZBO moet zijn, dan kan zich dat beperken tot het bestuur.

      Gelukt

      Alle zelfstandige bestuursorganen van de overheid zijn tegen het licht gehouden, maar tot veel opheffingen kwam het niet. Bekende voorbeelden van zbo’s: de Kiesraad, Staatsbosbeheer en de Nederlandse Zorgautoriteit. Tussen 2012 en 2015 zijn 8 van de 118 zbo’s opgeheven of gefuseerd. Van alle andere zbo’s vond het kabinet de zelfstandige status nog “gerechtvaardigd”.

    • De product- en bedrijfschappen worden opgeheven.

      Gelukt

      Met ingang van 2015. Dit voornemen was al tijdens de vorige kabinetsperiode door de Tweede Kamer uitgesproken.