Column

Echt nepnieuws

Mama, wat zijn golden showers? Een orkaan van hoon en humor trok door de sociale media, na het uitlekken deze week van de notities over Russische invloed op Donald Trump. Nog nooit vertoond: een president van de Verenigde Staten vóór zijn aantreden zo hopeloos besmeurd door schandaal van de ergste soort. Terwijl de immer onkreukbare Barack Obama zijn afscheidsrede hield over de noodzaak van een minimum aan gemeenschapsgevoel – een gezonde democratie heeft allereerst geloof in democratie nodig – hielden wij ons massaal bezig met de vraag of Trump zich door hoeren had laten onderplassen in een Moskouse hotelsuite. En zo niet, wie had hem er dan ingeluisd?

Eerlijk was dat niet. Geen van de aantijgingen in de notitie die de veiligheidsdiensten hadden opgesteld, kon tot nu toe hard gemaakt worden. Een soort poetic justice was het wel – het is tenslotte de aanhang van Trump die zich een verkiezingsjaar lang gretig door zijn entourage liet voeden met feitenvrije nonsens over Hillary Clinton, dezelfde aanhang die bij iedere bijeenkomst ‘lock her up!’ scandeerde. Dus dat Trumphaters nu ‘landverraad!’ schreeuwen, is niet meer dan een koekje van eigen deeg. Wanneer je een politiek van de omgekeerde wereld bedrijft, waarin de feiten volledig ondergeschikt zijn gemaakt aan emotie, waarin je gerust twee tegengestelde politieke opvattingen tegelijk kunt uitdragen, dan komt onherroepelijk het moment dat zelfs de meeste toegewijde factchecker zijn middelvinger naar je opsteekt. In het geval van Trump hadden de gehoonde mainstream-media zich ook nog eens keurig ingehouden. Het door Trump geschoffeerde CNN had slechts verslag gedaan van nieuws: het bespreken van de notitie door de inlichtingendiensten.

Toch vind ik het pijnlijk, al die ludieke aandacht voor plasseks – niet omdat het waarschijnlijk een onzinverhaal is, maar omdat het er niet toe doet.

Erachter ligt de vraag of Trump vanwege gefilmde uitspattingen chantabel is. Is de nieuwe president van de VS een marionet van Vladimir Poetin? Oude tijden herleven – je kon deze week verhalen lezen over de edele Russische kunst van de ‘kompromat’, het chantabel maken van tegenstanders door hun slippertjes in hotelkamers te filmen. Heerlijk, die gruizige zwart-wit beelden van dikbuikige mannen in bed, nog zichtbaar beduusd van de charmante vrouw die hen spontaan in de bar van het hotel aansprak en na één longdrink al voorstelde om naar de kamer te gaan.

Smeuïg, maar allemaal valse romantiek. Al het leedvermaak, alle speculatie over oneigenlijke invloed van Poetin op Trump onttrekt de kern van dit schandaal aan het zicht: zelfs als het allemaal niet waar is, is het toch waar.

Wat? Hoezo?

Poetin hoeft Trump namelijk helemaal niet te chanteren, hem onder druk te zetten met sekstapes, of bewijzen van corruptie, omdat de twee mannen qua wereldbeeld, qua persoonlijkheden en qua politieke ideologie allang op één lijn zitten. Trump en zijn geestverwanten zien Obama als een veel grotere vijand dan Poetin – daar gaat het om.

Want hoe kun je een geestverwant chanteren? Het echte schandaal is natuurlijk dat Trump pas tijdens zijn persconferentie tussen neus en lippen toegaf dat de Russen waarschijnlijk achter de hack van de Democratische Partij zaten, enkel en alleen omdat hij, na weken van idiote ontkenning, er niet langer onderuit kon. De reden is niet dat Poetin hem bij de ballen heeft. De reden is dat de mannen twee handen op één buik zijn.

Met de verkiezing van Trump is een geopolitieke aardverschuiving een feit – en al dat verlekkeren in schandaal is helaas niet meer dan een vorm van ontkenning. Voor veel mensen in de VS en Europa, en ook in Nederland, is Poetin de gedroomde sterke man, het tegenwicht tegen het op de idealen van de Verlichting gebaseerde wereldbeeld van Obama. Hier de mensheid, daar de natie. Hier de gemeenschap op basis van gelijkheid, daar de superioriteit van de eigen cultuur. Poetins ideologische aantrekkingskracht is de enige reden dat een leider van een economisch derderangs wereldmacht erin slaagt het in alle opzichten superieure Amerika zo te ontregelen. Zijn macht heeft niks te maken met plasseks in een hotelsuite, die is ideologisch van aard.

Dat Marine Le Pen, wier partij met geleend Russisch geld overeind blijft, zich afgelopen week opzichtig liet fotograferen tijdens een bezoek aan de Trump Tower, is veel veelzeggender dan welke niet-bestaande sekstape dan ook. De Russen komen niet. Ze zijn er al.