Amerika staat aan de vooravond van het Eerste Expertloze Tijdperk

Guus Valk belicht in deze rubriek de voorbereidingen van Donald Trump op zijn inauguratie als president van de VS op 20 januari.

Het was geen eenvoudige week voor journalisten en medewerkers van inlichtingendiensten. De eerste beroepsgroep werd vernederd door aankomend president Donald Trump op een vijandige persconferentie. De tweede werd door dezelfde Trump op Twitter uitgemaakt voor nazi. Je zou in het geweld van deze nieuwsweek bijna vergeten dat nog een derde beroepsgroep pittige dagen achter de rug heeft: de experts.

Deze week stapte een man met golvend haar en blauwe ogen uit de lift van Trump Tower. Het was, ook voor wie hem niet kende, niet moeilijk te zien uit welke familie deze man kwam. Het was Robert F. Kennedy jr., zoon van de gelijknamige, vermoorde senator, en een neef van de eveneens vermoorde president.

Kennedy is advocaat en schrijver. Hij heeft net, geheel in de mode van de hits Serial en Making a Murderer, een moordenaar vrijgepleit in een boek. Die volgens hem onterecht beschuldigde moordenaar is zijn neef. Verder is hij bekend als activist tegen de fossiele brandstof-industrie.

Maar Kennedy en Trump vinden elkaar in een ander onderwerp: vaccinaties. En dat was precies de reden van zijn bezoek aan Trump Tower.

Luister ook: The Presidential Podcast #23: Het houdt niet op, niet vanzelf… met Guus Valk en VPRO-presentator Chris Kijne.

Kennedy publiceerde in 2005 een geruchtmakend stuk in het blad Rolling Stone en de website Salon, waarin hij een verband legde tussen vaccinaties en autisme bij kinderen. Volgens het artikel is er bewijs voor de gevaren van het vaccin thimerosal door de federale overheid achtergehouden. De kop van zijn stuk: ‘Dodelijke Immuniteit’. Kennedy schreef in het stuk dat er een kans bestaat dat „de farmaceutische industrie een hele generatie Amerikaanse kinderen vergiftigt”, en dat het zwijgen van de overheid mogelijk „een van de grootste schandalen in de geschiedenis van de Amerikaanse geneeskunde” is.

(Verplichte, maar belangrijke tussenalinea: de theorie is uiteraard onbewezen. Keer op keer is aangetoond, ook na 2005, dat het beweerde verband tussen vaccinaties en autisme flauwekul is.)

Donald Trump is gevoelig voor Kennedy’s argumenten. In 2014 twitterde hij: ,,Gezond jong kind gaat naar de dokter, wordt volgepompt met grote hoeveelheden van verschillende vaccins, voelt zich niet goed en verandert – AUTISME. Veel van dit soort gevallen!”

Toen Kennedy de lift uitstapte, zei hij tegen de verzamelde pers: „President-elect Trump was erg bedachtzaam. Hij heeft me gevraagd een commissie voor te zitten die gaat over de veiligheid van vaccins.”

Oorlog aan de experts! Het patroon doet denken aan de voordracht van Scott Pruitt tot minister van Milieu. Pruitt ontkent dat het klimaat verandert door menselijk handelen, en heeft voor olie- en kolenbedrijven rechtszaken tegen president Obama voorbereid om klimaatwetten tegen te houden. In het conservatieve tijdschrift National Review schreef Pruitt vorig jaar: „Wetenschappers blijven het oneens over de vraag of en de mate waarin de aarde opwarmt, en of er een verband is met menselijk handelen.”

Eerder al maakte Trump duidelijk hoe hij over deskundigen dacht. „Experts zijn verschrikkelijk”, zei hij tijdens de campagne. Kijk naar het Midden-Oosten. „Ik hoor zo vaak: ‘O, we hebben een expert nodig!’ Kijk naar de puinhoop waarin we daar beland zijn, met al die deskundigen. Als onze presidenten en deskundigen een vakantie van 365 dagen namen en lekker naar het strand zouden gaan, zou het Midden-Oosten er nu veel beter uitzien.”

Vlak nadat Kennedy zichzelf benoemd had tot voorzitter van de vaccinatiecommissie, en er grote onrust ontstond buiten Trump Tower, kwam Trumps overgangsteam snel met een verklaring: Kennedy en Trump hadden lang gesproken ,,over alle aspecten van autisme”, maar over een commissie was nog geen besluit genomen. Was Trump geschrokken van de reacties of had Kennedy voor zijn beurt gesproken? In het Eerste Expertloze Tijdperk gaan dit soort kleinigheden soms even mis.