Verplichte verzekering voor zzp’ers is in politiek Den Haag geen taboe

Arbeidsmarkt

De topambtenaar van EZ stelt een proef voor met een verplichte verzekering voor zzp’ers. Vijf politieke partijen willen zo’n verzekering ook.

Fotograaf Niels Blekemolen is zzp'er. Hij brak zijn enkel, maar is niet verzekerd. Foto Bob van der Vlist.

De verkiezingsprogrammacommissie van de SP had er nog een tijdje over doorgepraat: was de partij nu wel of niet voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers? Door te goedkope zzp’ers krijg je oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt. En armoede. De uitkomst bij de SP was toch: niet.

Er zijn vijf politieke partijen die zo’n verplichting wel in hun verkiezingsprogramma hebben gezet of het in elk geval zo hebben bedoeld: het CDA, de PvdA, GroenLinks, de ChristenUnie en de nieuwe partij Denk. Op donderdag kwam de secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken, Maarten Camps, met hetzelfde idee: elke zzp’er in Nederland zou zich moeten verzekeren.

Lees ook: het interview met EZ-topambtenaar Maarten Camps: ‘De overheid moet niet bang zijn om te falen’

Vooralsnog zou het een experiment zijn en niet helemaal verplicht: wie niet wil, stapt eruit. Daar moet je dus wel wat voor doen. Het idee daarachter is dat veel mensen het dan toch wel makkelijk vinden dat er iets is geregeld – en er niet voor kiezen om de verzekering ongedaan te maken.

Het zou zomaar een idee kunnen zijn waar de SP toch op uitkomt: de partij wil graag dat zzp’ers minder goedkoop worden en wil het daarom aantrekkelijker voor hen maken om zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. D66 is heel nadrukkelijk vóór vrijwilligheid bij zo’n arbeidsongeschiktheidsverzekering en wil dat de zzp’ers zelf bedenken of ze sparen voor hun pensioen.

De PvdA wil zo’n verplichting wel – ook voor het pensioen. GroenLinks wil dat zzp’ers makkelijker kunnen sparen voor hun oude dag, maar niet gedwongen. GroenLinks wil wel, net als de ChristenUnie, een verplichte verzekering tegen arbeidsongeschiktheid.

Verzekering voor álle werkenden

Het CDA noemt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen niet apart in het verkiezingsprogramma, maar de christen-democraten willen dat álle werkenden zich verplicht verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, wat voor contract je ook hebt. En zzp’ers die niet sparen voor hun pensioen, krijgen van het CDA ook niet de volledige belastingaftrek voor zelfstandigen.

De PVV noemt de zzp’ers niet in het verkiezingsprogramma van één A4’tje, net zo min als 50Plus. De Partij voor de Dieren wel: die partij wil dat een collectieve verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en voor de oude dag, waar zzp’ers „toegang” toe krijgen.

In de regering-Rutte II hield de VVD tot nu toe alles tegen wat er ook maar geregeld had kunnen worden om zzp’ers meer zekerheid te geven – waardoor ze ook meteen duurder worden. Of het in een volgens kabinet anders wordt, is lang niet zeker. De VVD wil nog steeds wat het eerder ook wilde: de zzp’er alle vrijheid geven en niets veranderen aan hun fiscale voordelen. Daar mogen ze van de VVD mee doen wat ze willen: een verzekering afsluiten of een goedkoper uurtarief rekenen.