Roeiers in de haven vinden zichzelf opnieuw uit

Innovatie

Grote schepen in de haven vastmaken aan de kade: dat is het werk van de roeiers. Maar dat niet alleen: „Roeien is een exportproduct geworden."

Roeier Erik de Neef aan het werk. Hij begon al op zijn zestiende met roeien. Foto Danny Cornelissen

Begeleid door sleepboten nadert het zeeschip MOL Presence heel langzaam de kade van de APM-containerterminal op de Maasvlakte. Boven op het dek laat de bemanning van het schip de trossen zakken. Twintig meter lager manoeuvreert Erik de Neef (45) zijn bootje behendig tot vlak onder de achterzijde van het grote schip, zodat zijn collega het touw kan grijpen. Dan vaart De Neef naar de kant, waar een tweede collega de tros op de kade trekt en aan een bolder vastmaakt.

Roeiers maken sinds jaar en dag de schepen in de haven vast en los. Zij doen dat al lang niet meer in roeibootjes, maar de naam van het beroep is niet veranderd. Hetzelfde geldt voor de stuurmanskunst die nodig is om het werk veilig uit te voeren. Zeker als er veel wind staat en de golfslag hoog is, zoals deze ochtend, is het zaak de risico’s goed in te schatten, om niet tegen zeeschip of kade te worden aangegooid, of erger, tussen beide beklemd te raken. Via de radio is er voortdurend contact met de loods aan boord.

Het varen is het moeilijkste onderdeel van de roeiersopleiding, zegt De Neef. „Sommige leerlingen krijgen het niet onder de knie. Ongeveer 30 procent valt daardoor af.”

Zelf begon De Neef op zijn zestiende met roeien. Inmiddels is hij voorzitter van de Koninklijke Roeiers Vereeniging Eendracht (KRVE, sinds 1895), maar hij stapt nog regelmatig zelf in een bootje om zijn vak in de praktijk uit te oefenen. „Ook omdat het veel te leuk is om te doen, zeker als het zoals nu een beetje waait.”

Eigen baas

Deze week werd De Neef door de Stichting Havenman/–vrouw van het Jaar gehuldigd als 36ste ‘Havenman van het Jaar’. Omdat onder zijn voorzitterschap de KRVE is veranderd van een traditionele dienstverlener in een innovatieve onderneming. Het is geen gewone onderneming, want de circa driehonderd leden van de vereniging zijn allemaal eigen baas. Het salaris wordt verdeeld uit wat er samen wordt verdiend. Des te opmerkelijker dat De Neef zijn collega’s ervan wist te overtuigen om een deel van salaris en pensioen in te zetten voor investeringen.

Verbreding van de activiteiten is noodzakelijk. Er komen steeds grotere schepen naar de Rotterdamse haven, maar het aantal is dalende. Concurrentie van buiten of kostenbesparingen bij rederijen kunnen de inkomsten in de toekomst verder onder druk zetten.

De nevenactiviteiten variëren inmiddels van de scheepswerf voor het bouwen van eigen en andermans boten, tot de inrichting van een oude onderzeebootloods voor onderhoud – ‘de KwikFit aan het water’. Ook wordt er geld verdiend met internationaal opleidings- en advieswerk. „Roeien is een exportproduct”, zegt De Neef.

Maar het meest tot de verbeelding sprekende product is ShoreTension, waarvan de verkoop vorig jaar in een stroomversnelling raakte. Het apparaat is een soort schokbreker tussen tros en bolder, bedacht nadat tien jaar geleden een containerschip bij ECT tijdens een storm losbrak en de tegenovergelegen olieterminal ramde. Het apparaat is volledig door de KRVE zelf ontworpen, geproduceerd en in een wereldwijde markt gezet. De Neef: „Wij hopen binnenkort het honderdste exemplaar te verkopen.”

Na een paar keer heen en weer varen ligt de MOL Presence vast aan de kade. Voor De Neef zit zijn dienst erop. Dat betekent: op volle snelheid over het water van de Maasvlakte terug naar kantoor in de Waalhaven. Werkkleding uit, maatpak weer aan, terug achter het bureau. „Mooi toch, die afwisseling? Altijd als ik heb gevaren, kan ik er weer even tegen.”