Polen

Oppositie bezet parlement, maar regering drukt ’illegale’ begroting door

‘Vrijheid, vrijheid, democratie’, scanderen enkele honderden Polen woensdagavond in de richting van het Poolse parlement. ‘R.I.P. Democratische Standaarden’, staat op een van de namaakgrafzerken die de demonstranten in de sneeuw geplant hebben.

Binnen heeft de nationaal-conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) net een begroting door de senaat geloodst die volgens de oppositie illegaal tot stand kwam. Volksvertegenwoordigers van de voornaamste oppositiepartijen, het liberale Nowoczesna (Modern) en het centrum-rechtse Burgerplatform, bezetten sinds december de plenaire zaal van de Sejm, het Poolse lagerhuis.

Dat deden ze eerst uit verzet tegen een oud voorstel om de toegang tot het parlement te beperken voor journalisten. Om toch over de begroting te kunnen stemmen, trokken PiS-parlementariërs zich terug in een zaaltje. Daar keurden ze de begroting goed. Dat verliep op chaotische wijze en volgens de oppositie zonder geldig quorum. Zij beloofden door te gaan met bezetten.

Dat de PiS-meerderheid toch de begroting doordrukte, zorgde woensdagavond voor chaos in de Sejm.

Vraag is in welke richting de publieke opinie straks kantelt. Aanvankelijk leverde de bezetting beelden op die de oppositie welgevallig waren.

„We brachten kerst door in de plenaire zaal zonder licht of verwarming”, zegt Michal Stasinski, volksvertegenwoordiger voor Nowoczesna. Maar de stemming dreigt om te slaan. Partijleider Petru liep reputatieschade op toen hij met een partijgenote gefotografeerd werd op een vlucht richting Portugal. De gehuwde Petru gaf toe dat hij te midden van de bezetting op plezierreis trok met zijn vrouwelijke collega. Ook kwam Mateusz Kijowski in opspraak, de leider van het Comité ter Verdediging van de Democratie (KOD) en drijvende kracht achter de burgerprotesten. Hij zou met zijn IT-bedrijf geld hebben verdiend aan opdrachten voor KOD.